Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Ziemia staszowska – przewodnik

Kamedulska pustelnia w lesie, średniowieczne mury, bizony w parku pałacowym i miasteczko, które było Atenami braci polskich – przewodnik po ziemi staszowskiej, jednym z najbardziej różnorodnych zakątków Kielecczyzny.

Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0

czas: 2–3 dnitrudność: łatwa

Ziemia staszowska leży w południowo-wschodniej części województwa świętokrzyskiego, między Górami Świętokrzyskimi a doliną Wisły. To kraina lasów, stawów i niewielkich miasteczek, w której zachowało się zaskakująco wiele zabytków – od średniowiecznych murów po barokowe pałace. Region jest mniej znany niż Sandomierz czy Kielce, dzięki czemu można go zwiedzać w spokoju i bez tłumów.

Staszów

Staszów to stolica regionu, z dobrze zachowanym układem dawnego miasta i rynkiem. W kolegiacie św. Bartłomieja znajduje się renesansowa kaplica Tęczyńskich, a wokół miasta rozciągają się Lasy Golejowskie ze stawami i ścieżkami. Staszów to dobra baza wypadowa.

Rytwiany – Pustelnia Złotego Lasu

Kilka kilometrów od Staszowa, w lesie, leży Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach – dawny erem kamedułów założony przez ród Tęczyńskich na początku XVII wieku. Mnisi żyli tu w pojedynczych domkach, a dziś to miejsce rekolekcji i wypoczynku, z barokowym kościołem i ciszą lasu.

Raków i Zalew Chańcza

Na północnym zachodzie leży Raków – w latach 1602–1638 siedziba Akademii Rakowskiej braci polskich, nazywana „Sarmackimi Atenami”. Obok rozciąga się Zalew Chańcza, popularny wśród wędkarzy i plażowiczów.

Szydłów i Kurozwęki

Szydłów, nazywany polskim Carcassonne, słynie ze średniowiecznych murów obronnych z czasów Kazimierza Wielkiego i z sadów śliwkowych. W Kurozwękach stoi barokowy pałac Popielów, a w parku można wybrać się na safari z bizonami – atrakcję, która zachwyca dzieci.

Połaniec i Stopnica

Nad Wisłą leży Połaniec, gdzie w 1794 roku Tadeusz Kościuszko ogłosił Uniwersał połaniecki – przypomina o tym kopiec. Na zachodzie, na pograniczu Ponidzia, warto zajrzeć do Stopnicy z zamkiem królewskim i gotyckim kościołem.

Lasy i stawy

Ziemia staszowska to także kraina lasów i stawów. Wokół Staszowa i Rytwian rozciągają się kompleksy leśne poprzecinane ścieżkami rowerowymi, a w dolinach rzek Czarnej i Desty leżą liczne stawy. To dobre miejsce na spokojne spacery, wycieczki rowerowe i obserwację ptaków, z dala od zatłoczonych szlaków.

Plan na weekend

  • Dzień 1 – Staszów, Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach i Kurozwęki z bizonami.
  • Dzień 2 – Szydłów, Raków i popołudnie nad Zalewem Chańcza.

Ciekawostki

  • W Szydłowie odbywa się co roku Święto Śliwki, na którym można spróbować powideł i suszonych śliwek.
  • Okolice Staszowa i Rytwian słyną ze stawów rybnych, nad którymi łatwo spotkać czaple i inne ptaki wodne.

Z dziećmi

Safari z bizonami w Kurozwękach, mury Szydłowa i kąpiel w Zalewie Chańcza to atrakcje, które sprawdzą się na rodzinnym wyjeździe.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; w sierpniu warto trafić na Święto Śliwki w Szydłowie.

W okolicy

Gdzie spać

W Staszowie, Rytwianach, Kurozwękach i nad Zalewem Chańcza działają hotele, pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Staszów — Staszów. Kościół św. Bartłomieja.
Staszów — Staszów. Kościół św. Bartłomieja.
Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0
Rytwiany — Rytwiany. Pustelnia Złotego Lasu.
Rytwiany — Rytwiany. Pustelnia Złotego Lasu.
Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0
Raków — The Holy Trinity church in Raków, Poland.
Raków — The Holy Trinity church in Raków, Poland.
Fot. Agnieszka Kwiecień, Nova, CC BY-SA 3.0
Szydłów — Szydłów, mury obronne, 2 poł. XIV, XVII
Szydłów — Szydłów, mury obronne, 2 poł. XIV, XVII
Fot. Autostopowicz, CC BY-SA 3.0 pl
Kurozwęki — Kurozwęki Palace
Kurozwęki — Kurozwęki Palace
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 30 km

Pokaż wszystkie (19) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Rytwiany – Pustelnia Złotego Lasu
Sanktuaria i klasztory

Rytwiany – Pustelnia Złotego Lasu

Barokowy erem kamedułów ukryty w lesie, kościół z malowidłami nadwornego malarza królów i ruiny zamku – miejsce ciszy w Świętokrzyskiem, kilka kilomet…

2 godziny
Kurozwęki – pałac i safari z bizonami
Zoo i oceanaria

Kurozwęki – pałac i safari z bizonami

Barokowy pałac z różowymi fasadami i jedyne w Polsce stado bizonów amerykańskich, które ogląda się z wozu podczas safari – rodzinna atrakcja Ponidzia.

pół dnia – 1 dzień

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →