Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Stopnica – zamek królewski i kościół Kazimierza

Gotycki kościół ufundowany przez Kazimierza Wielkiego, odbudowany zamek królewski i park magnacki – Stopnica to małe miasteczko na pograniczu Ponidzia, które pamięta wizyty królów.

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Stopnica to małe miasteczko liczące ok. 1,2 tysiąca mieszkańców, położone na Garbie Pińczowskim, ok. 15 km na wschód od Buska-Zdroju, na pograniczu Ponidzia i ziemi staszowskiej. Przepływa przez nie rzeczka Stopniczanka, a przez miasto biegnie droga krajowa nr 73. Przed wojną mieszkało tu ponad 6 tysięcy osób – dziś to spokojna miejscowość, w której zachowały się ślady dawnej świetności.

Historia

W 1362 roku król Kazimierz Wielki nadał Stopnicy prawo średzkie i zbudował tu zamek – początkowo jako królewską stację podróżną. W kolejnych stuleciach miasto było ważnym ośrodkiem regionu, a w XVIII wieku odwiedzał je król Stanisław August Poniatowski. W 1783 roku starosta Eliasz Wodzicki przebudował zamek i założył przy nim park. Wielki pożar w 1795 roku strawił dużą część zabudowy. W czasie powstania styczniowego działał tu pułk Karola Kality „Rębajły”. W 1869 roku Stopnica utraciła prawa miejskie, a odzyskała je 1 stycznia 2015 roku.

Kościół św. Piotra i Pawła

Gotycki kościół św. Piotra i Pawła związany jest z fundacją z czasów Kazimierza Wielkiego. Świątynia mocno ucierpiała w 1944 roku, gdy przez Stopnicę przechodził front na przyczółku baranowsko-sandomierskim, i została odbudowana w latach 1949–1956. Mimo zniszczeń zachowała gotycki charakter.

Zamek i park

Z dawnego zamku królewskiego zachowały się relikty z końca XIV wieku. Budowlę wielokrotnie przebudowywano, a w 1859 roku strawił ją pożar. Po odbudowie w styczniu 2011 roku otwarto w niej ośrodek kultury. Wokół rozciąga się park, założony przez Wodzickiego w XVIII wieku, ze stawem – podobno używanym niegdyś do kiszenia ogórków.

Pamięć

Przez stulecia Stopnica była ważnym ośrodkiem żydowskim – przed wojną Żydzi stanowili ok. dwóch trzecich mieszkańców. Między rynkiem a ulicą Bóżniczą stały dwie synagogi, zniszczone w czasie wojny. W latach 1941–1942 Niemcy utworzyli tu getto, a jego mieszkańców wywieźli do Treblinki. Na starym cmentarzu z 1786 roku stoi neogotycka kaplica z 1870 roku.

Plan wizyty

  • Rano kościół św. Piotra i Pawła.
  • Przed południem zamek i park.
  • Po południu Busko-Zdrój albo Szydłów z murami obronnymi.

Ciekawostki

  • W Stopnicy urodził się Jan ze Stobnicy – filozof, przyrodnik i geograf, profesor Akademii Krakowskiej z przełomu XV i XVI wieku.
  • Według legendy nazwa miasta pochodzi od śladów stóp zbójców ściganych przez Władysława Łokietka.
  • Pod miastem ciągną się dawne podziemne korytarze, które w przeszłości powodowały zapadanie się domów.

Z dziećmi

Spacer po parku zamkowym i legenda o zbójcach, którzy zostawili ślady stóp, to dobry pomysł na krótką wizytę z dziećmi.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy park jest najpiękniejszy.

Jak dojechać

Stopnica leży przy drodze krajowej nr 73, ok. 15 km na wschód od Buska-Zdroju; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W okolicy Stopnicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Busku-Zdroju i Solcu-Zdroju – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Stopnica — Kościół św. Piotra i Pawła w Stopnicy.
Stopnica — Kościół św. Piotra i Pawła w Stopnicy.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Stopnica — Relikty zamku w budynku magazynu Stopnica
Stopnica — Relikty zamku w budynku magazynu Stopnica
Fot. Fotonews, CC BY-SA 3.0 pl
Stopnica — Kościół św. Piotra i Pawła w Stopnicy.
Stopnica — Kościół św. Piotra i Pawła w Stopnicy.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Pacanów – Europejskie Centrum Bajki
Z dziećmi

Pacanów – Europejskie Centrum Bajki

Miasteczko, do którego przez całe życie wędrował Koziołek Matołek, bo „w Pacanowie kozy kują” – dziś z Europejskim Centrum Bajki, parkiem bajkowym, te…

3–4 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →