Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Staszów – rynek, kaplica Tęczyńskich i Lasy Golejowskie

Rynek z ratuszem pośrodku, gotycki kościół z renesansową kaplicą Tęczyńskich i leśne jeziorka tuż za miastem – Staszów to spokojne miasteczko na południu Świętokrzyskiego i dobra baza do Rytwian i Kurozwęk.

Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0

czas: 1–3 godzinytrudność: łatwa

Staszów to miasto liczące niespełna 14 tysięcy mieszkańców, położone na południu województwa świętokrzyskiego, w Ziemi Staszowskiej. Leży na południowo-wschodnim skraju Pasma Wygiełzowskiego Gór Świętokrzyskich, w Niecce Połanieckiej, nad rzekami Czarną Staszowską i Destą. Ma dobrze zachowany układ dawnego miasta, cenne zabytki i lasy z jeziorkami tuż za granicami.

Historia

Prawa miejskie Staszów otrzymał 11 kwietnia 1525 roku od Hieronima Łaskiego, ówczesnego właściciela. Później miasto należało do wielkich rodów – Tęczyńskich, Opalińskich, Sieniawskich z Lubomirskimi, a od 1731 roku do Czartoryskich. To August Czartoryski kazał zbudować ratusz i wybrukować rynek. W 1718 roku Elżbieta Sieniawska zezwoliła Żydom na osiedlenie się i budowę bożnicy – przed II wojną światową stanowili oni ok. 55% mieszkańców.

Rynek i ratusz

Staszów zachował szachownicowy układ ulic wokół prostokątnego rynku. Pośrodku stoi klasycystyczny ratusz z 1783 roku, w którym dziś działa restauracja. Kamienice z XVIII wieku najlepiej zachowały się w pierzei wschodniej. Spacer po rynku i okolicznych uliczkach pokazuje, jak wyglądało prywatne miasto magnackie w czasach Rzeczypospolitej szlacheckiej.

Kościół i kaplica Tęczyńskich

Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki kościół św. Bartłomieja, wzniesiony w latach 1342–1343 na miejscu drewnianej świątyni spalonej przez Tatarów w 1241 roku. Przy kościele stoi kaplica Tęczyńskich (Matki Bożej Różańcowej) z 1613 roku – zabytek najwyższej klasy, przypominający kaplice grobowe znane z Krakowa. To jeden z najciekawszych przykładów późnego renesansu w regionie.

Pamięć o sztetlu

Gmina żydowska Staszowa zginęła w czasie Zagłady w 1942 roku, a synagogę rozebrano w 1952 roku. Na odnowionym cmentarzu żydowskim w 1992 roku odsłonięto pomnik upamiętniający ofiary. Historię staszowskich Żydów warto poznać razem z sąsiednimi miasteczkami, takimi jak Chmielnik z odnowioną synagogą.

Lasy Golejowskie i zalew

Około 3 km od centrum zaczynają się Lasy Golejowskie – kompleks leśny z kilkudziesięcioma jeziorkami i oczkami wodnymi o łącznej powierzchni ok. 65 ha. To ulubione miejsce spacerów, rowerowych przejażdżek i wędkowania. W mieście nad Czarną działa uporządkowany zalew, a w parku Legionów, założonym w 1886 roku, odpoczniesz w cieniu starych drzew.

Plan wizyty

  • Rano rynek, ratusz i kościół św. Bartłomieja z kaplicą Tęczyńskich.
  • W południe obiad w ratuszu i spacer po parku Legionów.
  • Po południu Lasy Golejowskie albo wyjazd do Rytwian i Kurozwęk.

Ciekawostki

  • Tatarzy spalili pierwszy staszowski kościół w 1241 roku, podczas najazdu, który dotarł aż na Śląsk.
  • W Staszowie zachował się dawny kamieniołom gipsu – pamiątka po wydobyciu tego minerału na Ponidziu i w Niecce Połanieckiej.

Z dziećmi

Jeziorka w Lasach Golejowskich, a w okolicy pałac w Kurozwękach z bizonami i labiryntem w kukurydzy to dobre atrakcje dla rodzin.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy lasy i jeziorka zachęcają do spacerów, a w okolicy działają atrakcje dla turystów.

W okolicy

Gdzie spać

W Staszowie i Rytwianach działają hotele i pensjonaty, a w okolicy agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Staszów — Staszów. Kościół św. Bartłomieja.
Staszów — Staszów. Kościół św. Bartłomieja.
Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0
Staszów — Staszów. Kościół św. Bartłomieja.
Staszów — Staszów. Kościół św. Bartłomieja.
Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0
Staszów — Staszów Ratusz z kramami
Staszów — Staszów Ratusz z kramami
Fot. Fotonews, CC BY-SA 3.0 pl
Staszów — Adres wydawniczy : Sandomierz : [s.n.], 1937 (Sandomierz : Diecezjalny Zakład Graficzno-Dr
Staszów — Adres wydawniczy : Sandomierz : [s.n.], 1937 (Sandomierz : Diecezjalny Zakład Graficzno-Dr
Fot. Wawrzyniec Siek, Public domain
Staszów — Market Square in Staszów, Poland. Cultural heritage monument.
Staszów — Market Square in Staszów, Poland. Cultural heritage monument.
Fot. Agnieszka Kwiecień,Nova, CC BY-SA 3.0

Opublikowano: 18.11.2026 · aktualizacja: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 15 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Ziemia staszowska – przewodnik
Miasta i starówki

Ziemia staszowska – przewodnik

Kamedulska pustelnia w lesie, średniowieczne mury, bizony w parku pałacowym i miasteczko, które było Atenami braci polskich – przewodnik po ziemi stas…

2–3 dni
Rytwiany – Pustelnia Złotego Lasu
Sanktuaria i klasztory

Rytwiany – Pustelnia Złotego Lasu

Barokowy erem kamedułów ukryty w lesie, kościół z malowidłami nadwornego malarza królów i ruiny zamku – miejsce ciszy w Świętokrzyskiem, kilka kilomet…

2 godziny
Kurozwęki – pałac i safari z bizonami
Zoo i oceanaria

Kurozwęki – pałac i safari z bizonami

Barokowy pałac z różowymi fasadami i jedyne w Polsce stado bizonów amerykańskich, które ogląda się z wozu podczas safari – rodzinna atrakcja Ponidzia.

pół dnia – 1 dzień

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →