Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Radzymin – Bitwa Warszawska 1920 i Cmentarz Poległych

Miasto, o które w sierpniu 1920 roku toczyły się najzaciętsze walki Bitwy Warszawskiej, cmentarz poległych żołnierzy i klasycystyczna kolegiata fundacji księżnej Czartoryskiej – Radzymin to ważny punkt na mapie polskiej historii.

Fot. Witia, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Radzymin to miasto liczące ok. 13 tysięcy mieszkańców, położone w powiecie wołomińskim, ok. 20 km na północny wschód od Warszawy, przy drodze ekspresowej S8. Na północy miasta płynie rzeka Rządza, a niedaleko rozciąga się Zalew Zegrzyński. Radzymin jest dziś przede wszystkim miejscem pamięci o Bitwie Warszawskiej 1920 roku – jednej z najważniejszych bitew w historii Polski.

Historia miasta

Najstarszy zachowany dokument – przywilej lokacyjny księcia Bolesława IV warszawskiego – pochodzi z 1440 roku. W 1473 roku erygowano tu parafię, a w 1475 roku Radzymin otrzymał prawa miejskie na prawie chełmińskim. Miasto należało kolejno do Leszczyńskich, Czartoryskich i Lubomirskich. 25 kwietnia 1809 roku, w wojnie z Austrią, pod Radzyminem rozegrała się zwycięska bitwa, w której Polacy wzięli do niewoli dwa bataliony piechoty.

Bitwa Warszawska 1920

W sierpniu 1920 roku pod Radzyminem toczyły się najzacieklejsze walki o przedpola Warszawy. Miasto kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk, a 15 sierpnia – dzień przełomu w bitwie – obchodzimy dziś jako Dzień Wojska Polskiego. W mieście działa Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku, oddział Muzeum Niepodległości w Warszawie, a na Cmentarzu Poległych z kaplicą z 1927 roku spoczywają żołnierze polegli w 1920, 1939 i 1944 roku.

Kolegiata i zabytki

Najcenniejszym zabytkiem jest klasycystyczna kolegiata Przemienienia Pańskiego z lat 1779–1780, zaprojektowana przez Jana Chrystiana Kamsetzera z fundacji księżnej Eleonory Czartoryskiej, a w latach 1897–1919 rozbudowana. Obok stoi wolno stojąca dzwonnica i XVIII-wieczna plebania. W mieście zachowały się też późnoklasycystyczna szkoła z lat 1834–1844 według projektu Antonia Corazziego – dziś liceum – oraz dawny szpital wojskowy projektu Henryka Marconiego z 1843 roku.

Rok 1944 i sztetl

Latem 1944 roku pod Radzyminem rozegrała się jedna z największych bitew pancernych na ziemiach polskich, a miasto zostało niemal całkowicie zniszczone. Przed wojną mieszkało tu wielu Żydów – Radzymin był ważnym ośrodkiem chasydyzmu, do którego pielgrzymowano do cadyka Jakowa Arie Gutermana. W latach 1907–1908 w mieście przebywał przyszły noblista Isaac Bashevis Singer.

Nad Rządzą

Na północy miasta płynie Rządza, a w Rejentówce nad rzeką rozciągają się wydmy dochodzące do 5 metrów wysokości. Niedaleko leży Zalew Zegrzyński – sztuczne jezioro z 1962 roku, popularne wśród żeglarzy.

Plan wizyty

  • Rano Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku.
  • Przed południem Cmentarz Poległych i kolegiata.
  • Po południu Zalew Zegrzyński albo spacer nad Rządzą.

Ciekawostki

  • W 1899 roku do Radzymina doprowadzono wąskotorową Kolej Marecką z Warszawy.
  • Przed wojną Radzymin liczył ok. 8800 mieszkańców, w tym ok. 3900 Żydów.

Z dziećmi

Wizyta w muzeum i opowieść o bitwie, która uratowała niepodległość Polski, to dobra lekcja historii dla starszych dzieci.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; w sierpniu odbywają się uroczystości rocznicowe Bitwy Warszawskiej.

Jak dojechać

Radzymin leży przy drodze ekspresowej S8, ok. 20 km od Warszawy; łatwo dojechać samochodem i autobusem.

W okolicy

Gdzie spać

W Radzyminie i okolicy działają hotele i pensjonaty, a największy wybór jest w Warszawie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Radzymin — Church of the Transfiguration in Radzymin, Poland
Radzymin — Church of the Transfiguration in Radzymin, Poland
Fot. Witia, CC BY-SA 4.0
Radzymin — Roman catholic cemetery in Radzymin (Poland).
Radzymin — Roman catholic cemetery in Radzymin (Poland).
Fot. Witia, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Zalew Zegrzyński – Serock i żeglarstwo
Jeziora i rejsy

Zalew Zegrzyński – Serock i żeglarstwo

Wielki zbiornik pod Warszawą – żeglarstwo, windsurfing i plaże, a nad wodą Serock z rynkiem i gotyckim kościołem na skarpie przy ujściu Bugu do Narwi,…

1–2 dni
Gdzie zobaczyć żubry w Polsce – przewodnik
Zoo i oceanaria

Gdzie zobaczyć żubry w Polsce – przewodnik

Potężny król puszczy, który niemal zniknął z powierzchni ziemi, a dziś znów przemierza polskie lasy – przewodnik po miejscach, w których można zobaczy…

1–5 dni

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →
Nur – dawna stolica ziemi nurskiej nad Bugiem
Miasta i starówki

Nur – dawna stolica ziemi nurskiej nad Bugiem

Wieś, od której wzięła nazwę cała kraina Mazowsza, dawny port na Bugu z własnym cłem wodnym i miejsce sejmików szlachty – Nur to cichy zakątek nad rze…

1–2 godziny