Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Ziemia nurska – przewodnik

Dawna kraina Mazowsza nazwana od grodu nad Bugiem, miasteczka przy kolei do Petersburga, barokowe kościoły i sosnowe bory – przewodnik po ziemi nurskiej, zakątku między Bugiem a Narwią.

Fot. MOs810, CC BY 4.0

czas: 1–2 dnitrudność: łatwa

Ziemia nurska była jedną z dawnych ziem Mazowsza. Jej nazwa pochodzi od Nura – grodu nad Bugiem, który w średniowieczu był ośrodkiem kasztelanii. Kraina leżała na pograniczu Mazowsza i Podlasia, a dziś jej dawne obszary należą do województw mazowieckiego i podlaskiego. To mało znany region, w którym łatwo znaleźć ciszę, lasy i ślady bogatej historii.

Ostrów Mazowiecka

Największym miastem dawnej ziemi nurskiej jest Ostrów Mazowiecka. Działa tu Muzeum Dom Rodziny Pileckich, poświęcone rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu i jego bliskim. Miasto leży przy węźle dróg S8 i S61, dlatego łatwo tu dojechać z Warszawy i Białegostoku.

Czyżew

Na wschodzie, nad rzeką Brok, leży Czyżew – miasteczko z neorenesansowym kościołem na rynku i zabytkowym dworcem dawnej kolei warszawsko-petersburskiej, w którym działa Muzeum Ziemi Czyżewskiej. Czyżew odzyskał prawa miejskie w 2011 roku.

Czerwin

Na północy, w dolinie Orza, leży Czerwin z barokowym kościołem Trójcy Przenajświętszej z 1777 roku. Jego prezbiterium to pozostałość późnogotyckiej świątyni z początku XVI wieku. We wsi zachował się też dwór z przełomu XVIII i XIX wieku.

Brok, Nur i Bug

Na południu dawnej ziemi nurskiej płynie Bug. W Broku nad rzeką zaczynają się lasy Puszczy Białej z sosnowymi borami, a dalej w górę rzeki leży Nur – dawny gród, od którego kraina wzięła nazwę. Dolina Bugu to popularny szlak kajakowy i rowerowy.

Plan na weekend

  • Dzień 1 – Ostrów Mazowiecka i Czyżew.
  • Dzień 2 – Czerwin nad Orzem, po południu Brok i spacer w Puszczy Białej.

Ciekawostki

  • Ziemia nurska była jedną z kilku ziem, na które dzieliło się dawne Mazowsze – obok m.in. ziemi wiskiej, łomżyńskiej i różańskiej.
  • Kolej z Warszawy do Petersburga, otwarta w XIX wieku, przyczyniła się do szybkiego rozwoju miasteczek leżących przy torach.

Z dziećmi

Muzeum w dawnym dworcu w Czyżewie, kajak po Bugu i spacer po sosnowym lesie to dobry plan na rodzinny weekend.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; jesienią w Puszczy Białej trwa sezon grzybowy.

W okolicy

Gdzie spać

W Ostrowi Mazowieckiej, Broku i w agroturystykach nad Bugiem działają pensjonaty i hotele – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Ostrów Mazowiecka — Ratusz miejski w Ostrowi Mazowieckiej.
Ostrów Mazowiecka — Ratusz miejski w Ostrowi Mazowieckiej.
Fot. MOs810, CC BY 4.0
Czyżew — ul. Duży Rynek 15
Czyżew — ul. Duży Rynek 15
Fot. Adam-dalekie-pole, CC BY-SA 3.0
Czerwin — Kościół Trójcy Przenajświętszej i dzwonnice
Czerwin — Kościół Trójcy Przenajświętszej i dzwonnice
Fot. Olowirnik, CC0
Puszcza Biała i Brok nad Bugiem — Folk costumes from Kurpie (White Forest)
Puszcza Biała i Brok nad Bugiem — Folk costumes from Kurpie (White Forest)
Fot. Maria Weronika Kmoch, CC BY-SA 4.0
Bug — Desna river, feeder of the Southern Bug , at dawn. Ukraine, Vinnytsia Raion
Bug — Desna river, feeder of the Southern Bug , at dawn. Ukraine, Vinnytsia Raion
Fot. George Chernilevsky, Public domain

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 50 km

Pokaż wszystkie (20) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Ostrów Mazowiecka – muzeum rodziny Pileckich
Miasta i starówki

Ostrów Mazowiecka – muzeum rodziny Pileckich

Muzeum poświęcone rotmistrzowi Pileckiemu i jego żonie, dawne jatki zamienione w galerię i skraj Puszczy Białej – Ostrów Mazowiecka to dobry przystane…

1–2 godziny
Narew – przewodnik po dolinie rzeki
Parki narodowe i przyroda

Narew – przewodnik po dolinie rzeki

Labirynt rzecznych koryt nazywany polską Amazonką, barokowe miasteczko z synagogą, schrony z 1939 roku, kurpiowskie wycinanki i potężna twierdza u ujś…

2–7 dni
Czerwin – barokowy kościół nad Orzem
Sanktuaria i klasztory

Czerwin – barokowy kościół nad Orzem

Barokowy kościół, w którego prezbiterium przetrwały mury gotyckiej świątyni, dwór i cicha dolina Orza – Czerwin to spokojna wieś na pograniczu Mazowsz…

1–2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →