Szamocin – miasteczko sukienników nad jeziorami
Parterowe domki sukienników, szachulcowy spichlerz i dwa jeziora tuż przy miasteczku – Szamocin to spokojny zakątek Pojezierza Chodzieskiego z historią rzemiosła.
Fot. Roweromaniak, CC BY-SA 3.0
Szamocin to miasteczko liczące ok. 4,3 tysiąca mieszkańców, położone na północnym skraju Pojezierza Chodzieskiego, nad jeziorami Siekiera i Białe, w powiecie chodzieskim. Otaczają je lasy, łąki i pola, a w okolicy płynie Noteć. W XVIII i XIX wieku miasto słynęło z sukiennictwa – po tamtych czasach zostały charakterystyczne domki rzemieślników.
Historia
Pierwsza wzmianka o Szamocinie pochodzi z 1282 roku – w dokumencie wystawionym w Dłusku wymieniono Jarosława z Szamocina. Nazwa wywodzi się od staropolskiego imienia Samota. Majątek należał kolejno do Nałęczów, od 1473 roku do Grocholskich, później do Baranowskich i Bętkowskich. W 1748 roku Szamocin otrzymał prawa miejskie na prawie magdeburskim, a od 1750 roku jego właścicielem był Leon Raczyński, kasztelan santocki. Od 1772 roku miasto należało do Prus.
Domki sukienników
Szamocin rozwijał się jako ośrodek sukiennictwa – w XVIII i XIX wieku działało tu wielu tkaczy i sukienników. Zachowały się ich domki – parterowe budynki, w których mieszkała rodzina i pracowały warsztaty. To jeden z najciekawszych śladów dawnego rzemiosła w północnej Wielkopolsce. W 1840 roku wielki pożar strawił znaczną część miasta, ale Szamocin odbudowano.
Kościoły i spichlerz
Klasycystyczny kościół św. Piotra i Pawła z pierwszej połowy XIX wieku, z elementami neoromańskimi, był pierwotnie świątynią ewangelicką. Kościół parafialny Najświętszej Maryi Panny Wspomożycielki Wiernych pochodzi z początku XX wieku. Ciekawym zabytkiem jest szachulcowy spichlerz zbożowy z I połowy XIX wieku. W centrum stoi ratusz z ok. 1887 roku.
Jeziora
Tuż przy miasteczku leżą jeziora Siekiera i Białe – dobre miejsce na spacer, wędkowanie i odpoczynek. Okoliczne lasy Pojezierza Chodzieskiego przecinają szlaki rowerowe prowadzące do Chodzieży, Margonina i nad Noteć.
Pamięć i niepodległość
W czasie powstania wielkopolskiego mieszkańcy Szamocina brali udział w walkach, a w 1919 roku do miasta wkroczyły wojska gen. Hallera. Na placu Wolności stoi Pomnik Wolności, odbudowany w 1993 roku. Pamiątką po społeczności żydowskiej są synagoga i cmentarz.
Pojezierze Chodzieskie
Szamocin leży na północnym skraju Pojezierza Chodzieskiego – krainy morenowych wzgórz, jezior i lasów, nazywanej czasem Szwajcarią Chodzieską. Okolica sprzyja wycieczkom rowerowym i pieszym, a z wyższych wzniesień rozciągają się widoki na dolinę Noteci. Latem nad jeziorami panuje spokój, którego trudno szukać w popularnych kurortach.
Plan wizyty
- Rano domki sukienników i ratusz.
- Przed południem kościoły i spichlerz.
- Po południu spacer nad jeziorami albo Chodzież z porcelaną.
Ciekawostki
- W czasie okupacji Niemcy nazwali miasto Fritzenstadt.
- W 1998 roku Szamocin świętował 250-lecie praw miejskich.
Z dziećmi
Spacer nad jeziorem i opowieść o dawnych sukiennikach, którzy tkali w swoich domkach, to krótka i ciekawa lekcja historii.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni.
Jak dojechać
Szamocin leży przy drogach wojewódzkich nr 190 i 191, kilkanaście kilometrów na północny wschód od Chodzieży.
W okolicy
- Chodzież – miasto porcelany.
- Margonin – jezioro i pałac.
- Gołańcz – ruiny zamku.
- Wyrzysk – miasteczko Krajny.
- Miasta sukienników i tkaczy.
- Raczyńscy – śladami rodu.
Gdzie spać
W Szamocinie i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Chodzieży – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć
![Szamocin — Szamocin; St. Peter&Paul Church [formerly evangelical church]](/uploads/szlaki/g/szamocin-miasteczko-sukiennikow-nad-jeziorami-2-m.jpg)
Fot. Roweromaniak, CC BY-SA 3.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026




