Raczyńscy – śladami rodu – przewodnik
Mecenasi, kolekcjonerzy i dyplomaci, którzy zostawili Wielkopolsce pałac w Rogalinie, najstarszą działającą bibliotekę w Polsce i skarby sztuki z całej Europy – przewodnik po miejscach związanych z Raczyńskimi.
Fot. Sławomir Milejski, CC BY-SA 4.0
Raczyńscy herbu Nałęcz to jeden z najbardziej zasłużonych rodów Wielkopolski. Wśród jego członków byli politycy, mecenasi sztuki, kolekcjonerzy i dyplomaci, a ostatni z nich – Edward Bernard Raczyński – był prezydentem Rzeczypospolitej na uchodźstwie. Ślady rodu prowadzą do Rogalina, Poznania i niewielkiego Obrzycka nad Wartą.
Rogalin – rodowa siedziba
Od 1768 roku siedzibą Raczyńskich był pałac w Rogalinie nad Wartą, który zbudował Kazimierz Raczyński – starosta generalny Wielkopolski i marszałek Rady Nieustającej. Barokowo-klasycystyczna rezydencja ma półkoliste galerie łączące korpus z oficynami. Obok stoi Galeria Malarstwa, w której prezentowana jest kolekcja zgromadzona przez Edwarda Aleksandra Raczyńskiego – z dziełami polskich i europejskich malarzy przełomu XIX i XX wieku. W rozległym parku i na łęgach nad Wartą rosną słynne dęby rogalińskie, wśród nich Lech, Czech i Rus.
Mauzoleum w Rogalinie
Członkowie rodu spoczywają w mauzoleum w dolnej kondygnacji kościoła św. Marcelina w Rogalinie – budowli wzorowanej na rzymskiej świątyni. W 1990 roku Edward Bernard Raczyński założył Fundację im. Raczyńskich i przekazał jej pałac wraz z parkiem.
Poznań – biblioteka i Złota Kaplica
Edward Raczyński (1786–1845) był społecznikiem, pisarzem i filantropem. Ufundował w Poznaniu Bibliotekę Raczyńskich – dziś uważaną za najstarszą działającą bibliotekę publiczną w Polsce. Z jego inicjatywy powstała też Złota Kaplica w katedrze na Ostrowie Tumskim – mauzoleum pierwszych władców Polski, Mieszka I i Bolesława Chrobrego.
Obrzycko – skarby Atanazego
Atanazy Raczyński (1788–1874), brat Edwarda, był dyplomatą pruskim w Lizbonie i Madrycie, historykiem sztuki i kolekcjonerem. W Obrzycku nad Wartą, siedzibie ordynacji rodowej, zostawił niezwykłe pamiątki: w kościele wisi „Ostatnia Wieczerza” Eugenia Cajésa z 1609 roku, kupiona w Hiszpanii, a w ratuszu – renesansowe obramienie okna z 1527 roku, przywiezione z Portugalii. Jego kolekcja malarstwa znajduje się dziś w Muzeum Narodowym w Poznaniu.
Edward Bernard Raczyński
Edward Bernard Raczyński (1891–1993) był ambasadorem RP w Londynie w czasie II wojny światowej, a w latach 1979–1986 – prezydentem Rzeczypospolitej na uchodźstwie. Zmarł w wieku 101 lat. Jego staraniem Rogalin stał się własnością fundacji, a dziś – oddziałem Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Plan wycieczki
- Dzień 1 – Rogalin: pałac, Galeria Malarstwa, dęby i kościół św. Marcelina.
- Dzień 2 – Poznań: Biblioteka Raczyńskich i Złota Kaplica, a po południu Obrzycko nad Wartą.
Ciekawostki
- Do Raczyńskich należały też m.in. dwory w Wierzenicy i Złotym Potoku.
- Dęby rogalińskie są jednym z największych skupisk starych dębów w Europie.
Z dziećmi
Spacer wśród ogromnych dębów i po parku w Rogalinie to dobra wycieczka dla rodzin. W Poznaniu czekają koziołki na ratuszu i Nowe Zoo.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni – park i dęby najpiękniej wyglądają w maju i październiku.
W okolicy
- Rogalin – pałac Raczyńskich i dęby.
- Obrzycko – miasteczko Raczyńskich.
- Ostrów Tumski w Poznaniu.
- Poznań – Stary Rynek i koziołki.
- Złoty Potok – źródła i ruiny zamku.
- Najstarsze drzewa w Polsce.
- Czartoryscy – śladami rodu.
Gdzie spać
W Poznaniu działają hotele na każdą kieszeń, a w okolicach Rogalina – pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej rezydencji: kategoria Pałace i dwory.
Galeria zdjęć

Fot. Sławomir Milejski, CC BY-SA 4.0

Fot. A&P BS, CC BY-SA 3.0

Fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0

Fot. A.Savin, CC BY-SA 3.0

Fot. Lestat (Jan Mehlich), CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 19.11.2026




