Polskie piramidy – grobowce megalityczne Kujaw – przewodnik
Długie, trójkątne kopce obłożone głazami, starsze od piramid w Gizie – przewodnik po grobowcach megalitycznych na Kujawach, nazywanych polskimi piramidami.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Na Kujawach, wśród pól i lasów, kryją się jedne z najstarszych budowli na ziemiach polskich. Grobowce megalityczne, nazywane kopcami kujawskimi albo polskimi piramidami, wznieśli ok. 5500 lat temu rolnicy kultury pucharów lejkowatych. Są starsze od egipskich piramid, a ich rozmiary do dziś robią wrażenie. Najlepiej zachowany zespół leży w Wietrzychowicach w gminie Izbica Kujawska.
Kim byli budowniczowie
Grobowce wiąże się z kulturą pucharów lejkowatych – ludnością neolityczną, która jako jedna z pierwszych na naszych ziemiach uprawiała zboża i hodowała zwierzęta. Nazwa pochodzi od charakterystycznych naczyń z lejkowato rozchylonym brzegiem. Grobowce datuje się na schyłek IV i początek III tysiąclecia przed naszą erą.
Jak wyglądają grobowce
Kopce mają kształt długich, wydłużonych trójkątów – szerszych z przodu i zwężających się ku tyłowi. Często osiągały nawet 150 metrów długości, z przodu miały 6,5–10 metrów szerokości, a ich wysokość dochodziła do ok. 2 metrów. Do budowy jednego grobowca zużywano średnio ok. 150 m³ kamienia i ok. 1000 m³ ziemi. Obudowę tworzyły głazy narzutowe, a te ustawione w czole kopca ważyły nawet 7–10 ton. Przetransportowanie ich bez kół i metalowych narzędzi wymagało pracy całej społeczności.
Kogo tu chowano
W grobowcach chowano wyłącznie mężczyzn, zwykle pojedynczo, ułożonych na wznak, z głową skierowaną ku szerszemu czołu kopca. Badacze przypuszczają, że były to osoby o wysokiej pozycji w społeczności. Oskar Kolberg, zbierający kujawski folklor, zanotował, że miejscowi nazywali te kopce „żalkami”.
Park Kulturowy Wietrzychowice
W 2006 roku rada gminy Izbica Kujawska utworzyła Park Kulturowy Wietrzychowice, obejmujący pięć grobowców w Wietrzychowicach i jeden w pobliżu leśniczówki w Gaju Stolarskim. Kopce leżą w lesie, a ścieżka pozwala obejść je dookoła i przyjrzeć się kamiennej obudowie. Podobne grobowce zachowały się także w okolicy Sarnowa i w lasach wokół Izbicy Kujawskiej.
Jak zwiedzać
- Grobowce leżą w lesie, a ich obejrzenie zajmuje ok. godziny.
- Nie wchodź na głazy i nie przesuwaj kamieni – to zabytki archeologiczne.
- Zabierz wygodne buty i coś na komary, zwłaszcza latem.
Plan wycieczki po Kujawach
- Rano – Wietrzychowice i Gaj Stolarski.
- W południe – Izbica Kujawska: gotycki kościół i dawny dwór, w którym mieszkała matka Chopina.
- Po południu – Brześć Kujawski i Kowal albo sanktuarium w Licheniu.
Ciekawostki
- Grobowce kujawskie są ok. tysiąca lat starsze od piramidy Cheopsa.
- W ciągu wieków wiele kopców rozebrano, a głazy z ich obudowy trafiały na budowy domów i dróg.
Z dziećmi
Opowieść o ludziach, którzy bez maszyn przesuwali kilkutonowe głazy, działa na wyobraźnię. Dzieci mogą policzyć kamienie w obudowie i zmierzyć krokami długość kopca.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni. Wczesną wiosną i późną jesienią, gdy w lesie jest mniej liści, kształt kopców widać najlepiej.
W okolicy
- Izbica Kujawska – miasteczko i dwór matki Chopina.
- Brześć Kujawski – stolica Łokietka.
- Kowal – miejsce urodzenia Kazimierza Wielkiego.
- Licheń – bazylika i sanktuarium.
- Kujawy – przewodnik.
- Pradzieje Polski – osady, grody i kopalnie.
- Kamienne kręgi i głazy narzutowe w Polsce.
- Krzemionki – prehistoryczne kopalnie.
Gdzie spać
W okolicy działają agroturystyki, a hotele znajdziesz we Włocławku, Koninie i Licheniu – zobacz noclegi. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.
Galeria zdjęć

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. simon K, CC BY 3.0

Fot. Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0

Fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0

Fot. Gornypatryk, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026




