Przejdź do treści
Skanseny i tradycja Ciekawe miejsca

Polskie piramidy – grobowce megalityczne Kujaw – przewodnik

Długie, trójkątne kopce obłożone głazami, starsze od piramid w Gizie – przewodnik po grobowcach megalitycznych na Kujawach, nazywanych polskimi piramidami.

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

czas: 1 dzieńtrudność: łatwa

Na Kujawach, wśród pól i lasów, kryją się jedne z najstarszych budowli na ziemiach polskich. Grobowce megalityczne, nazywane kopcami kujawskimi albo polskimi piramidami, wznieśli ok. 5500 lat temu rolnicy kultury pucharów lejkowatych. Są starsze od egipskich piramid, a ich rozmiary do dziś robią wrażenie. Najlepiej zachowany zespół leży w Wietrzychowicach w gminie Izbica Kujawska.

Kim byli budowniczowie

Grobowce wiąże się z kulturą pucharów lejkowatych – ludnością neolityczną, która jako jedna z pierwszych na naszych ziemiach uprawiała zboża i hodowała zwierzęta. Nazwa pochodzi od charakterystycznych naczyń z lejkowato rozchylonym brzegiem. Grobowce datuje się na schyłek IV i początek III tysiąclecia przed naszą erą.

Jak wyglądają grobowce

Kopce mają kształt długich, wydłużonych trójkątów – szerszych z przodu i zwężających się ku tyłowi. Często osiągały nawet 150 metrów długości, z przodu miały 6,5–10 metrów szerokości, a ich wysokość dochodziła do ok. 2 metrów. Do budowy jednego grobowca zużywano średnio ok. 150 m³ kamienia i ok. 1000 m³ ziemi. Obudowę tworzyły głazy narzutowe, a te ustawione w czole kopca ważyły nawet 7–10 ton. Przetransportowanie ich bez kół i metalowych narzędzi wymagało pracy całej społeczności.

Kogo tu chowano

W grobowcach chowano wyłącznie mężczyzn, zwykle pojedynczo, ułożonych na wznak, z głową skierowaną ku szerszemu czołu kopca. Badacze przypuszczają, że były to osoby o wysokiej pozycji w społeczności. Oskar Kolberg, zbierający kujawski folklor, zanotował, że miejscowi nazywali te kopce „żalkami”.

Park Kulturowy Wietrzychowice

W 2006 roku rada gminy Izbica Kujawska utworzyła Park Kulturowy Wietrzychowice, obejmujący pięć grobowców w Wietrzychowicach i jeden w pobliżu leśniczówki w Gaju Stolarskim. Kopce leżą w lesie, a ścieżka pozwala obejść je dookoła i przyjrzeć się kamiennej obudowie. Podobne grobowce zachowały się także w okolicy Sarnowa i w lasach wokół Izbicy Kujawskiej.

Jak zwiedzać

  • Grobowce leżą w lesie, a ich obejrzenie zajmuje ok. godziny.
  • Nie wchodź na głazy i nie przesuwaj kamieni – to zabytki archeologiczne.
  • Zabierz wygodne buty i coś na komary, zwłaszcza latem.

Plan wycieczki po Kujawach

  • Rano – Wietrzychowice i Gaj Stolarski.
  • W południe – Izbica Kujawska: gotycki kościół i dawny dwór, w którym mieszkała matka Chopina.
  • Po południu – Brześć Kujawski i Kowal albo sanktuarium w Licheniu.

Ciekawostki

  • Grobowce kujawskie są ok. tysiąca lat starsze od piramidy Cheopsa.
  • W ciągu wieków wiele kopców rozebrano, a głazy z ich obudowy trafiały na budowy domów i dróg.

Z dziećmi

Opowieść o ludziach, którzy bez maszyn przesuwali kilkutonowe głazy, działa na wyobraźnię. Dzieci mogą policzyć kamienie w obudowie i zmierzyć krokami długość kopca.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni. Wczesną wiosną i późną jesienią, gdy w lesie jest mniej liści, kształt kopców widać najlepiej.

W okolicy

Gdzie spać

W okolicy działają agroturystyki, a hotele znajdziesz we Włocławku, Koninie i Licheniu – zobacz noclegi. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.

Galeria zdjęć

Izbica Kujawska — Rynek w Izbicy Kujawskiej.
Izbica Kujawska — Rynek w Izbicy Kujawskiej.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Brześć Kujawski — kościół w miejscowości Brześć Kujawski , Polska
Brześć Kujawski — kościół w miejscowości Brześć Kujawski , Polska
Fot. simon K, CC BY 3.0
Kowal — Pomnik Kazimierza Wielkiego w Kowalu
Kowal — Pomnik Kazimierza Wielkiego w Kowalu
Fot. Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0
Licheń — View at dusk of the Basilica of Our Lady of Sorrows , Queen of Poland, located in the vill
Licheń — View at dusk of the Basilica of Our Lady of Sorrows , Queen of Poland, located in the vill
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0
Kruszwica — Kruszwica, Mysia Wieża
Kruszwica — Kruszwica, Mysia Wieża
Fot. Gornypatryk, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 60 km

Pokaż wszystkie (71) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Szlak romański w Polsce
Sanktuaria i klasztory

Szlak romański w Polsce

Grube kamienne mury, półkoliste portale, rzeźbione kolumny i brązowe drzwi opowiadające żywot świętego Wojciecha – przewodnik po romańskich kościołach…

2–4 dni
Bramy miejskie w Polsce – przewodnik
Miasta i starówki

Bramy miejskie w Polsce – przewodnik

Gotyckie wieże z ostrołukowymi przejazdami, przez które wjeżdżali kupcy i królowie, barokowe hełmy i muzea w dawnych strażnicach – przewodnik po najci…

1–5 dni

Więcej: Skanseny i tradycja

Więcej →