Krzemionki – prehistoryczne kopalnie krzemienia

Krzemionki koło Ostrowca Świętokrzyskiego to rezerwat archeologiczny chroniący prehistoryczne kopalnie krzemienia pasiastego. Ludzie neolitu wydobywali tu krzemień przez setki lat, drążąc szyby i chodniki w wapiennej skale. Od 2019 roku region krzemienia pasiastego jest wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Krzemień pasiasty

Krzemień pasiasty to wyjątkowy surowiec – z charakterystycznymi, jasnymi i ciemnymi pasami. Z niego wytwarzano siekiery i narzędzia, które trafiały do odległych osad. Dziś krzemień pasiasty ceni się także jako kamień jubilerski – nazywany bywa „kamieniem optymizmu”.

Podziemna trasa

Zwiedzanie prowadzi przez podziemną trasę turystyczną w dawnych wyrobiskach. Zobaczysz szyby, chodniki i komory, w których pracowali górnicy sprzed tysięcy lat. Na ścianach zachowały się ślady narzędzi, a przewodnik wyjaśnia, jak wydobywano krzemień bez metalowych narzędzi.

Na powierzchni

Na powierzchni widać setki zagłębień – śladów dawnych szybów, porośniętych lasem. Działa tu też rekonstrukcja osady neolitycznej z chatami, w których pokazuje się życie codzienne pierwszych rolników. W pawilonie muzealnym obejrzysz wystawę o prehistorii regionu.

Plan wizyty

• Pawilon muzealny – wprowadzenie do historii kopalń.
• Podziemna trasa – ok. godziny z przewodnikiem.
• Osada neolityczna i ścieżka leśna – spacer wśród śladów szybów.

Ciekawostki

• Kopalnie w Krzemionkach należą do największych zespołów prehistorycznych kopalń krzemienia w Europie.
• Pole górnicze ciągnie się przez kilka kilometrów, a pod ziemią są tysiące szybów.
• Co roku odbywa się tu festyn archeologiczny z pokazami dawnych rzemiosł.

Dla rodzin

Dla dzieci najciekawsza jest osada neolityczna – można zobaczyć, jak wyglądały domy pierwszych rolników, i spróbować dawnych technik obróbki kamienia podczas pokazów. Trasa podziemna jest krótka i bezpieczna, ale z małymi dziećmi warto sprawdzić, czy nie boją się ciasnych przestrzeni.

Kamień optymizmu

W sklepach muzealnych i u lokalnych jubilerów znajdziesz biżuterię z krzemienia pasiastego – to ładna i oryginalna pamiątka z regionu.

Praktycznie

• Pod ziemią jest chłodno – zabierz bluzę.
• Zwiedzanie trasy podziemnej odbywa się z przewodnikiem, o określonych godzinach.
• Krzemionki leżą ok. 8 km od Ostrowca Świętokrzyskiego.

W okolicy

• Bałtów – Jurapark.
• Krzyżtopór.
• Sandomierz.

Gdzie spać

W Ostrowcu Świętokrzyskim i okolicy działają hotele i agroturystyki. Więcej zabytków: kategoria Zabytki UNESCO.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 22.10.2026