Izbica Kujawska – miasteczko i dwór matki Chopina
Gotycka fara, dwór, w którym młodość spędziła matka Fryderyka Chopina, synagoga i grobowce megalityczne starsze od piramid – Izbica Kujawska to małe miasteczko z zaskakująco bogatą historią.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Izbica Kujawska to miasteczko liczące ok. 2,4 tysiąca mieszkańców, położone na Pojezierzu Kujawskim, w powiecie włocławskim, na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 269 i 270. To jedna z najstarszych osad Kujaw – jego dzieje sięgają XI wieku – a mimo niewielkich rozmiarów zachowało ślady wielu kultur i postaci, które zapisały się w historii Polski.
Historia
Osada powstała w XI wieku i należała do możnego rodu Awdańców. W źródle z 1311 roku wspomniana jest jako miasteczko szlacheckie, a prawa miejskie z cotygodniowym targiem Izbica otrzymała w 1394 roku. Za Kazimierza Jagiellończyka przeszła w ręce Kretkowskich. W 1735 roku miasto niemal doszczętnie spłonęło. Po upadku powstania styczniowego, w 1870 roku, Izbica straciła prawa miejskie – odzyskała je dopiero w 1973 roku.
Matka Chopina
W Izbicy zachowały się pozostałości dworu miejscowych dziedziców z połowy XVIII wieku. Według przekazów mieszkała w nim przez ok. 8 lat Tekla Justyna Krzyżanowska – późniejsza matka Fryderyka Chopina. Z dawnego założenia przetrwały XIX-wieczna brama i fragmenty parku. To mało znany, ale ciekawy przystanek dla miłośników muzyki, którzy przemierzają Szlak Chopinowski.
Kościół i zbór
Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki, ceglany kościół Wniebowzięcia NMP z XV wieku, z barokowym chórem i barokowymi ołtarzami bocznymi. Kruchtę i zakrystię dobudowano na początku XX wieku. W latach 1907–1909 wzniesiono neogotycki kościół ewangelicki – dziś prywatny – przy którym zachowała się część cmentarza luterańskiego.
Ślady społeczności żydowskiej
Żydzi osiedlali się w Izbicy od XVI wieku, a pod koniec XVIII wieku stanowili mniej więcej połowę mieszkańców. Przetrwała synagoga z połowy XIX wieku, a na wzgórzu, w miejscu dawnego cmentarza żydowskiego, stoi kamień z tablicą pamiątkową. W styczniu 1942 roku Żydów z izbickiego getta Niemcy wywieźli do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem.
Grobowce megalityczne
W okolicznych lasach zachowały się kujawskie grobowce megalityczne sprzed ok. 5500 lat – długie, trapezowate kurhany obłożone głazami, nazywane czasem „polskimi piramidami”. Podobne budowle można zobaczyć także w Wietrzychowicach i Sarnowie. To jedne z najstarszych budowli na ziemiach polskich.
Plan wizyty
- Rano kościół Wniebowzięcia NMP i rynek.
- Przed południem synagoga, zbór i dawny dwór.
- Po południu grobowce w lesie albo wyjazd do Lichenia.
Ciekawostki
- W czasie okupacji Niemcy nazwali miasto „Mühlental”.
- Z Izbicą związany był Tomasz Kłossowski – powstaniec, którego postać łączy się z początkami sanktuarium w Licheniu.
- Przez miasteczko przebiega kolej wąskotorowa, a najbliższa stacja normalnotorowa, Babiak, leży ok. 10 km dalej.
Z dziećmi
Spacer do grobowców megalitycznych i opowieść o ludziach, którzy wznieśli je ponad 5 tysięcy lat temu, to dobra lekcja historii na świeżym powietrzu.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, łącząc Izbicę z wycieczką po Kujawach i nad okoliczne jeziora.
Jak dojechać
Izbica Kujawska leży ok. 35–40 km na południe od Włocławka. Najwygodniej przyjechać samochodem.
W okolicy
- Licheń – bazylika i sanktuarium.
- Brześć Kujawski – stolica Łokietka.
- Kowal – miejsce urodzenia Kazimierza Wielkiego.
- Włocławek – katedra i bulwary.
- Kujawy – przewodnik.
- Szlak Chopinowski na Mazowszu.
- Sanniki – pałac i lato Chopina.
- Pradzieje Polski – osady, grody i kopalnie.
Gdzie spać
W Izbicy i okolicy działają agroturystyki, a hotele znajdziesz we Włocławku, Koninie i Licheniu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Marek Jasinski, CC BY 3.0

Fot. Eder~plwiki, CC BY 3.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026




