Brześć Kujawski – stolica Łokietka

Dwa gotyckie kościoły, ratusz projektu Marconiego i pomnik króla, który uczynił z miasta stolicę Kujaw – Brześć Kujawski to małe miasto z wielką historią, kilkanaście kilometrów od Włocławka.

Fot. simon K, CC BY 3.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Brześć Kujawski leży nad rzeką Zgłowiączką, na Pojezierzu Kujawskim, w powiecie włocławskim. To miasto z ok. 4,5 tysiącami mieszkańców, które przez kilka stuleci było jednym z najważniejszych ośrodków Kujaw – stolicą księstwa, a potem województwa brzeskokujawskiego.

Historia

Od XII wieku w pobliskim Starym Brześciu stał gród, a w XIII wieku miasto przeniesiono na obecne miejsce. W 1298 roku Władysław Łokietek potwierdził jego lokację na prawie magdeburskim, a Brześć stał się stolicą księstwa kujawskiego. W 1332 roku Krzyżacy zdobyli miasto po jedenastodniowym oblężeniu; wróciło do Polski po pokoju kaliskim w 1343 roku. W Brześciu wielokrotnie toczyły się rokowania z Zakonem, a w grudniu 1435 roku zawarto tu pokój brzeski. Od XIV do XVIII wieku miasto było stolicą województwa. Potop szwedzki przyniósł zniszczenie miasta i zamku.

Kościoły

Gotycki kościół św. Stanisława wzniesiono po 1332 roku i rozbudowano w XV wieku; w 1413 roku udzielono w nim ślubu Amelii, córki księcia mazowieckiego Siemowita IV. Z drugiej połowy XIV wieku pochodzi kościół podominikański św. Michała Archanioła.

Ratusz i ślady dawnego miasta

Klasycystyczny ratusz z lat 1836–1838 zaprojektował Henryk Marconi. Fragmenty XIV-wiecznych murów wtopiono w późniejsze domy, a na miejscu zamku Kazimierza Wielkiego stoi dawne więzienie, w którym zachowały się fundamenty warowni. W mieście stoi też pomnik Władysława Łokietka.

Plan wizyty

Rynek z ratuszem i pomnikiem Łokietka.
Kościół św. Stanisława i kościół św. Michała.
Spacer śladem dawnych murów i nad jezioro Cmentowo.

Ciekawostki

Jan Matejko namalował w 1879 roku obraz przedstawiający Łokietka zrywającego układy z Krzyżakami w Brześciu.
W czasie I wojny światowej na plebanii stacjonował Paul von Hindenburg.