Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Grzęda Sokalska – Tyszowce, Łaszczów, Hrubieszów – przewodnik

Żyzne czarnoziemy, dolina Huczwy i miasteczka, w których zawiązywano konfederacje i budowano synagogi w zamkowych murach – przewodnik po Grzędzie Sokalskiej, jednym z najbardziej oddalonych zakątków Polski.

Fot. Pece, CC BY 3.0

czas: 2–3 dnitrudność: łatwa

Grzęda Sokalska to łagodnie pofałdowana kraina na wschodnim krańcu Lubelszczyzny, przy granicy z Ukrainą. Zbudowana z lessu i porośnięta żyznymi glebami, od wieków była spichlerzem regionu. Przecina ją dolina Huczwy, a na wschodzie zamyka dolina Bugu. Przez stulecia mieszkali tu Polacy, Rusini i Żydzi, a w miasteczkach stały obok siebie kościoły, cerkwie i synagogi. To mało znany region, idealny dla tych, którzy szukają ciszy i autentycznego pogranicza.

Tyszowce – konfederacja i tyszowiaki

Nad Huczwą leżą Tyszowce, w których 29 grudnia 1655 roku zawiązano konfederację tyszowiecką przeciwko Szwedom. Na rynku stoi pomnik konfederatów, a miasteczko słynęło z szewstwa i wysokich butów zwanych tyszowiakami.

Łaszczów – synagoga w arsenale

Kilkanaście kilometrów na południe leży Łaszczów, założony w 1549 roku przez Aleksandra Łaszcza. Najciekawszym zabytkiem są ruiny synagogi przebudowanej z arsenału dawnego zamku. W miasteczku stoi kościół pojezuicki, a w parku – ruiny pałacu Szeptyckich.

Hrubieszów

Na północnym wschodzie, nad Huczwą, leży Hrubieszów z prawosławną cerkwią Zaśnięcia NMP o charakterystycznych kopułach i Muzeum im. ks. Stanisława Staszica. To właśnie tu Staszic założył Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie, uważane za jedną z pierwszych spółdzielni w Europie.

Horodło nad Bugiem

Nad samym Bugiem leży Horodło, gdzie w 1413 roku zawarto unię horodelską między Polską a Litwą. Z wału grodziska rozciąga się widok na dolinę rzeki i ukraiński brzeg.

Tomaszów Lubelski

Na zachodzie, na skraju Roztocza, leży Tomaszów Lubelski z drewnianym kościołem z XVII wieku – dobry punkt wyjścia na Grzędę Sokalską.

Dolina Huczwy

Huczwa płynie przez Grzędę Sokalską szeroką, podmokłą doliną z łąkami i starorzeczami, by w okolicach Hrubieszowa uchodzić do Bugu. To dobre miejsce na spacery i obserwację ptaków – nad rzeką żyją czaple, bociany i liczne ptaki wodne. Wzdłuż doliny prowadzą spokojne drogi, idealne na wycieczkę rowerową między miasteczkami.

Pogranicze kultur

Ślady wielokulturowej przeszłości widać tu na każdym kroku – w dawnych cerkwiach unickich i prawosławnych, ruinach synagog, na cmentarzach żydowskich i w przydrożnych krzyżach o różnych formach. Wiele miasteczek regionu przed wojną zamieszkiwała żydowska większość, a w okolicznych wsiach mieszkali Rusini. Dziś to spokojna kraina, w której historia jest bliżej, niż się wydaje.

Plan na weekend

  • Dzień 1 – Tomaszów Lubelski, Tyszowce i Łaszczów.
  • Dzień 2 – Hrubieszów i Horodło nad Bugiem.

Ciekawostki

  • Lessowe gleby Grzędy Sokalskiej należą do najżyźniejszych w Polsce.
  • W Tyszowcach przechowywane są ogromne świece, które według legendy Szwedzi mieli wypełnić prochem.

Z dziećmi

Legenda o świecach z prochem, opowieść o butach na obie nogi i spacer nad Bugiem to atrakcje dla całej rodziny.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; latem pola Grzędy Sokalskiej falują zbożem.

W okolicy

Gdzie spać

W Hrubieszowie, Tomaszowie Lubelskim i Zamościu działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Tyszowce — Tyszowce.
Tyszowce — Tyszowce.
Fot. Pece, CC BY 3.0
Łaszczów — Łaszczów, ul. Lwowska 68 - ruiny synagogi przebudowanej z arsenału zamku rodziny Łaszczów.
Łaszczów — Łaszczów, ul. Lwowska 68 - ruiny synagogi przebudowanej z arsenału zamku rodziny Łaszczów.
Fot. Tomasz Zugaj, CC BY-SA 4.0
Hrubieszów i Horodło nad Bugiem — Hrubieszów
Hrubieszów i Horodło nad Bugiem — Hrubieszów
Fot. Luxetowiec, CC BY-SA 4.0
Tomaszów Lubelski — The building of the Music School. Tomaszów Lubelski, Lublin Voivodeship, Poland.
Tomaszów Lubelski — The building of the Music School. Tomaszów Lubelski, Lublin Voivodeship, Poland.
Fot. Marcin Konsek, CC BY-SA 4.0
Horyniec-Zdrój — Horyniec-Zdrój - kaplica dworska, ob. część kościoła p.w. św. Jakuba Strzemię This is a ph
Horyniec-Zdrój — Horyniec-Zdrój - kaplica dworska, ob. część kościoła p.w. św. Jakuba Strzemię This is a ph
Fot. pl.wiki: Wp, CC BY-SA 3.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 40 km

Pokaż wszystkie (21) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Tyszowce – konfederacja i szewska tradycja
Miasta i starówki

Tyszowce – konfederacja i szewska tradycja

Miasteczko, w którym w czasie potopu szwedzkiego zawiązano konfederację w obronie Rzeczypospolitej, a szewcy szyli buty dla rycerzy spod Grunwaldu – T…

1 godzina
Hrubieszów i Horodło nad Bugiem
Miasta i starówki

Hrubieszów i Horodło nad Bugiem

Miasteczka w dolinie Bugu, gdzie przez wieki spotykały się kultury polska, ruska i żydowska – cerkiew i kościoły w Hrubieszowie, pamięć o Staszicu i k…

pół dnia

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →