Hrubieszów i Horodło nad Bugiem
Miasteczka w dolinie Bugu, gdzie przez wieki spotykały się kultury polska, ruska i żydowska – cerkiew i kościoły w Hrubieszowie, pamięć o Staszicu i kopiec upamiętniający unię horodelską z 1413 roku.
Fot. Luxetowiec, CC BY-SA 4.0
Hrubieszów i Horodło leżą we wschodniej części Lubelszczyzny, w szerokiej dolinie Bugu, który płynie tu wzdłuż granicy z Ukrainą. To kraina żyznych czarnoziemów, łagodnych pagórków i małych wsi, gdzie przez stulecia sąsiadowali katolicy, prawosławni i Żydzi. Ślady tej różnorodności widać w świątyniach, nazwach miejscowości i kuchni.
Hrubieszów
W Hrubieszowie stoi kilka cennych świątyń. Prawosławna cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny z charakterystycznymi kopułami należy do najpiękniejszych na Lubelszczyźnie. Obok wznoszą się kościoły katolickie, a miasto zachowało dawny układ z placem targowym. Działa tu też Muzeum im. ks. Stanisława Staszica, z wystawami archeologicznymi, etnograficznymi i poświęconymi historii regionu.
Staszic i Towarzystwo Rolnicze
Stanisław Staszic urodził się w Pile, ale z Hrubieszowem związał się na zawsze. Kupił tutejsze dobra i w 1816 roku utworzył Hrubieszowskie Towarzystwo Rolnicze – wspólnotę, w której chłopi zostali uwłaszczeni, wspólnie gospodarowali i wzajemnie się wspierali. Uważa się je za jedną z pierwszych organizacji spółdzielczych na ziemiach polskich. Towarzystwo przetrwało ponad sto lat.
Horodło i unia horodelska
W Horodle w 1413 roku zawarto unię horodelską między Polską a Litwą. Jej postanowienia zacieśniły związek obu państw, a litewscy bojarzy zostali przyjęci do polskich rodów szlacheckich i otrzymali ich herby. Pamiątką tego wydarzenia jest kopiec usypany w XIX wieku podczas patriotycznej manifestacji. Przy miejscowości zachowały się też wały dawnego grodziska, z których rozciąga się widok na dolinę Bugu.
Dolina Bugu
Bug na tym odcinku płynie swobodnie, meandruje, tworzy starorzecza i zalewowe łąki. Rzeka jest tu granicą Unii Europejskiej, dlatego jej brzegi pozostają dzikie i rzadko odwiedzane. To dobre miejsce na obserwację ptaków i spokojne wycieczki rowerowe.
Plan na jeden dzień
- Rano Hrubieszów – cerkiew, kościoły i muzeum.
- W południe przejazd wzdłuż Bugu.
- Po południu Horodło – kopiec i wały grodziska.
Ciekawostki
- W Hrubieszowie urodził się Bolesław Prus, autor „Lalki”.
- W okolicy zachowało się wiele przydrożnych krzyży i kapliczek, świadków dawnej pobożności.
Z dziećmi
Kopiec, wały i rozległa dolina rzeki to dobra okazja do opowieści o rycerzach i dawnych sojuszach.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; maj i czerwiec to czas kwitnących łąk nad Bugiem.
Jak dojechać
Hrubieszów leży ok. 50 km na wschód od Zamościa, a Horodło ok. 20 km dalej na północny wschód.
W okolicy
- Zamość – miasto idealne.
- Chełm – kredowe podziemia.
- Krasnystaw – kolegium jezuickie i rynek.
- Tomaszów Lubelski – drewniany kościół.
- Weekend z Chełma – pomysły.
- Bug – spływ kajakowy.
- Dolina Bugu – przewodnik.
- Polska i Litwa – ślady unii – przewodnik.
Gdzie spać
W Hrubieszowie działają hotele i pensjonaty, a w dolinie Bugu agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Luxetowiec, CC BY-SA 4.0

Fot. Bartek z Polski, CC0
Opublikowano: 22.10.2026 · aktualizacja: 13.11.2026




