Przejdź do treści
Sanktuaria i klasztory Ciekawe miejsca

Goworowo – neoromański kościół nad Orzem

Dwuwieżowy kościół z barwną polichromią i obrazem Wojciecha Gersona, dawne miasteczko, które po wojnach napoleońskich należało do marszałka Francji, i rzeka Orz – Goworowo to ciekawy przystanek na pograniczu Mazowsza i Kurpiów.

Fot. Halibutt, CC BY 3.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Goworowo to wieś licząca ok. 700 mieszkańców, siedziba gminy w powiecie ostrołęckim, położona nad rzeką Orz, dopływem Narwi. Na przełomie XIX i XX wieku była prężną osadą handlową z koleją do Warszawy, a jej panoramę do dziś wyznacza dwuwieżowy kościół, widoczny z daleka w płaskim krajobrazie.

Historia

Parafię w Goworowie erygowano na początku XIV wieku – jej fundatorem był prepozyt płocki Florian z Kościelca. Już w 1463 roku wspomina się o szkole przyparafialnej. W 1731 roku planowano lokację miasta, ale do niej nie doszło. Po pokoju w Tylży w 1807 roku dobra goworowskie przekazano w użytkowanie marszałkowi Michelowi Neyowi – jednemu z najsłynniejszych dowódców Napoleona. W 1859 roku pożar strawił niemal całą wieś, a w 1897 roku otwarto kolej z Ostrołęki do Warszawy, dzięki której osada szybko się rozwinęła.

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

Obecny kościół zbudowano w latach 1880–1887 według projektu Feliksa Nowickiego. To neoromańska, trójnawowa świątynia z dwiema wieżami. Wnętrze zdobi polichromia Władysława Drapiewskiego z lat 1930–1935, a w bocznym ołtarzu znajduje się obraz Wojciecha Gersona – jednego z najważniejszych polskich malarzy XIX wieku. Obok stoi murowana dzwonnica z lat 70. XIX wieku, a na cmentarzu – kaplica rodziny Górskich z 1855 roku.

Sztetl i wojna

Na początku XX wieku Goworowo było niemal całkowicie żydowskim miasteczkiem – w 1913 roku na ok. 2150 mieszkańców ponad 2000 stanowili Żydzi. We wrześniu 1939 roku Niemcy zamknęli Żydów w synagodze z zamiarem jej podpalenia; ostatecznie wypędzono ich za rzekę Orz. W 1943 roku żandarmi rozstrzelali na stacji kolejowej dziewięciu Polaków. Pamięć o tamtych czasach przywołuje też postać nauczycielki Jadwigi Dudziec, uhonorowanej tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.

Nad Orzem i Narwią

Goworowo leży w dolinie Orza, niewielkiej rzeki uchodzącej do Narwi. Okolica to płaski, rolniczy krajobraz z łąkami, zagajnikami i rozległą doliną Narwi na wschodzie. To dobry teren na wycieczki rowerowe – drogi są spokojne, a po drodze leżą wiejskie kościoły, kapliczki i przydrożne krzyże. Na północy zaczynają się lasy dawnej Puszczy Zielonej i kraina Kurpiów z barwnymi tradycjami, wycinankami i palmami wielkanocnymi.

Pamięć o wybitnych ludziach

Z parafią związani byli zasłużeni duchowni – m.in. ks. Antoni Brykczyński, historyk sztuki, i ks. Leon Gościcki, działacz społeczny – a także ziemianie i politycy z rodu Glinków. Ich ślady można odnaleźć w kościele i na miejscowym cmentarzu.

Plan wizyty

  • Rano kościół z polichromią i obrazem Gersona.
  • Przed południem dzwonnica, cmentarz i obelisk na rynku.
  • Po południu Ostrołęka nad Narwią albo Różan z fortami.

Ciekawostki

  • W okolicach Goworowa rozgrywa się akcja noweli Adolfa Dygasińskiego „Wilk, psy i ludzie”.
  • Z Goworowem związani są m.in. aktorka Krystyna Sienkiewicz i dziennikarz Wojciech Jagielski.

Z dziećmi

Szukanie postaci na barwnej polichromii i opowieść o marszałku Napoleona, który był właścicielem wsi, to dobra lekcja historii.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok.

Jak dojechać

Goworowo leży między Ostrołęką a Różanem, przy linii kolejowej z Ostrołęki do Warszawy.

W okolicy

Gdzie spać

W okolicy Goworowa działają agroturystyki, a większy wybór jest w Ostrołęce – zobacz noclegi. Więcej sanktuariów: kategoria Sanktuaria i klasztory.

Galeria zdjęć

Goworowo — Figura Chrystusa Króla obok kościoła pw. Podwyższenia Krzyża w Goworowie
Goworowo — Figura Chrystusa Króla obok kościoła pw. Podwyższenia Krzyża w Goworowie
Fot. Halibutt, CC BY 3.0
Goworowo — pl:Goworowo (powiat ostrołęcki)
Goworowo — pl:Goworowo (powiat ostrołęcki)
Fot. Hiuppo, CC BY 3.0

Opublikowano: 20.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Różan – forty nad Narwią
Zamki i twierdze

Różan – forty nad Narwią

Rosyjskie forty z przełomu XIX i XX wieku na skarpie nad Narwią, miejsce bohaterskiej obrony we wrześniu 1939 roku – mało znana twierdza północnego Ma…

2 godziny
Twierdze nad Narwią i Biebrzą – przewodnik
Zamki i twierdze

Twierdze nad Narwią i Biebrzą – przewodnik

Jedna z największych twierdz Europy u ujścia Narwi, rosyjskie forty na skarpie, schrony „polskich Termopil” i twierdza wśród bagien – przewodnik po fo…

2–5 dni
Czerwin – barokowy kościół nad Orzem
Sanktuaria i klasztory

Czerwin – barokowy kościół nad Orzem

Barokowy kościół, w którego prezbiterium przetrwały mury gotyckiej świątyni, dwór i cicha dolina Orza – Czerwin to spokojna wieś na pograniczu Mazowsz…

1–2 godziny

Więcej: Sanktuaria i klasztory

Więcej →
Zuzela – miejsce urodzenia prymasa Wyszyńskiego
Sanktuaria i klasztory

Zuzela – miejsce urodzenia prymasa Wyszyńskiego

Wieś nad Bugiem, w której urodził się prymas Tysiąclecia, kościół ogłoszony jego sanktuarium i drewniana szkoła, do której chodził jako chłopiec – Zuz…

1–2 godziny