Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Garwolin – miasto nad Wilgą i kolegiata

Miasto, w którym w sierpniu 1920 roku stacjonował sztab Piłsudskiego, kawaleryjskie koszary i kolegiata nad Wilgą – Garwolin to wygodny przystanek w drodze z Warszawy na Lubelszczyznę.

Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Garwolin to miasto liczące ok. 17 tysięcy mieszkańców, położone nad rzeką Wilgą, ok. 60 km na południowy wschód od Warszawy, przy drodze ekspresowej S17. Siedziba powiatu, dawne miasto królewskie i garnizon kawalerii – dla wielu kierowców to tylko węzeł na trasie do Lublina, ale Garwolin ma swoją ciekawą historię.

Historia

Garwolin wymieniano w dokumentach z 1386 i 1404 roku jako „Garwolino”. Prawa miejskie otrzymał 27 lipca 1423 roku. Od drugiej połowy XVI wieku był miastem królewskim, a od 1539 roku – siedzibą powiatu. W 1565 roku miał 260 domów i wielu rzemieślników, a słynął z piwa. Potop szwedzki przyniósł katastrofę – zginęło ponad 90 procent mieszkańców.

Miasto kawalerii

W latach 1892–1914 stacjonował w Garwolinie rosyjski pułk dragonów, a w okresie międzywojennym – 1 Pułk Strzelców Konnych. Zachował się zespół dawnych koszar kawaleryjskich. W sierpniu 1920 roku, w czasie Bitwy Warszawskiej, w Garwolinie przebywał sztab Józefa Piłsudskiego – w czasie kontrofensywy znad Wieprza.

Kolegiata i zabytki

Najważniejszą świątynią jest neobarokowa kolegiata Przemienienia Pańskiego z przełomu XIX i XX wieku. Na cmentarzu stoi klasycystyczna kaplica z 1839 roku, a w mieście – zespół dworski przy ulicy Studzińskiego i park Sulbiny. Zachowały się też drewniane domy z początku XIX wieku.

Pamięć wojenna

We wrześniu 1939 roku zniszczeniu uległo centrum miasta. W czasie okupacji niemiecki starosta Karl Freudenthal odpowiadał za śmierć setek mieszkańców – zginął w zamachu przeprowadzonym przez Armię Krajową w lipcu 1944 roku. Według szacunków w czasie wojny zniszczeniu uległo ok. 70 procent zabudowy miasta.

Garwolin w literaturze

Garwolin pojawia się w literaturze – Miron Białoszewski napisał „Garwolin i z powrotem”, Joanna Chmielewska – „Lądowanie w Garwolinie”, a miasto wspomina też Henryk Sienkiewicz w „Potopie”.

Dolina Wilgi i okolice

Garwolin leży nad Wilgą – niewielką rzeką płynącą przez lasy i łąki Równiny Garwolińskiej w stronę Wisły. Wzdłuż rzeki prowadzą ścieżki spacerowe, a w okolicy rozciągają się sosnowe lasy, popularne wśród grzybiarzy. Na zachodzie, nad Wisłą, leżą Maciejowice – miejsce bitwy z 1794 roku, w której ranny Tadeusz Kościuszko dostał się do niewoli rosyjskiej. Na południu czeka Dęblin z XIX-wieczną twierdzą.

Plan wizyty

  • Rano kolegiata i rynek.
  • Przed południem park Sulbiny i dawne koszary.
  • Po południu Dęblin z twierdzą albo Stoczek Łukowski.

Ciekawostki

  • Stacja kolejowa Garwolin leży ok. 5 km od centrum, w Woli Rębkowskiej.
  • Garwolin jest 31. co do wielkości miastem Mazowsza.

Z dziećmi

Spacer po parku nad Wilgą i opowieść o kawalerzystach, którzy stacjonowali w mieście, to krótka lekcja historii w podróży.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; to dobry przystanek w drodze z Warszawy do Lublina.

Jak dojechać

Garwolin leży przy drodze ekspresowej S17 z Warszawy do Lublina; kursują tu autobusy z Warszawy i Otwocka.

W okolicy

Gdzie spać

W Garwolinie działają hotele przy trasie S17 i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Garwolin — Garwolin , ul. Staszica 11 - kościół p.w. Przemienienia Pańskiego (zabytek nr 741 z 7.05.1
Garwolin — Garwolin , ul. Staszica 11 - kościół p.w. Przemienienia Pańskiego (zabytek nr 741 z 7.05.1
Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl
Garwolin — Garwolin, Dom, ob. urząd miasta
Garwolin — Garwolin, Dom, ob. urząd miasta
Fot. 24april1975, CC BY-SA 4.0
Garwolin — Neobarokowy rzymskokatolicki kościół parafialny pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego , zn
Garwolin — Neobarokowy rzymskokatolicki kościół parafialny pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego , zn
Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Ziemia garwolińska – przewodnik
Miasta i starówki

Ziemia garwolińska – przewodnik

Kraina pól, sosnowych lasów i niewielkich rzek między Wisłą a Świdrem, gdzie co kilkanaście kilometrów stoi pomnik ważnej bitwy – przewodnik po ziemi …

2–3 dni
Żelechów – wielki rynek i Traugutt
Miasta i starówki

Żelechów – wielki rynek i Traugutt

Kwadratowy rynek o boku ponad stu metrów z ratuszem i sukiennicami pośrodku, miasto pierwszego prezydenta Warszawy i miejsce, gdzie mieszkał dyktator …

1–2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →
Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród
Miasta i starówki

Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród

Miasto, które powstało, bo nowa granica przecięła linię kolejową – Zbąszynek wybudowano od podstaw w latach 20. XX wieku jako niemiecką stację granicz…

1–2 godziny
Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik
Miasta i starówki

Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik

Większość polskich miast rosła powoli wokół rynku i zamku. Kilka z nich narysowano jednak na desce kreślarskiej, zanim stanął pierwszy dom – od renesa…

1–7 dni