Bitwa Warszawska 1920 – miejsca pamięci – przewodnik
Sierpień 1920 roku zdecydował o losach odrodzonej Polski i dużej części Europy. Przewodnik po miejscach, w których rozegrała się Bitwa Warszawska – od Ossowa i Radzymina po Płock, Dęblin i Komarów.
Fot. User:Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, CC BY 3.0
Latem 1920 roku Armia Czerwona podeszła pod Warszawę. Odrodzona zaledwie dwa lata wcześniej Polska broniła niepodległości, a od wyniku walk zależało, czy rewolucja ruszy dalej na zachód Europy. Polskie zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej, nazwane „Cudem nad Wisłą”, upamiętnia dziś Święto Wojska Polskiego obchodzone 15 sierpnia.
Ossów i ks. Skorupka
W Ossowie pod Wołominem 14 sierpnia 1920 roku polscy żołnierze – w dużej części młodzi ochotnicy – powstrzymali natarcie bolszewików na przedpolach stolicy. W walce zginął kapelan ks. Ignacy Skorupka, który ruszył do ataku razem z żołnierzami. W miejscu bitwy stoi pomnik i cmentarz poległych oraz kaplica, a w okolicy działa ośrodek przybliżający historię walk.
Radzymin
O Radzymin toczyły się zacięte boje w dniach 13–15 sierpnia – miasto kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk. Na tutejszym cmentarzu wojennym spoczywają żołnierze polegli w obronie Warszawy. Radzymin i Ossów leżą blisko siebie, więc łatwo zwiedzić je jednego dnia.
Płock i Włocławek
Na północy bolszewicy próbowali przekroczyć Wisłę. Płock bronił się 18–19 sierpnia – walczyli żołnierze i mieszkańcy, w tym młodzież – a za bohaterską postawę miasto otrzymało Krzyż Walecznych. Ciężkie walki toczyły się też pod Włocławkiem, gdzie obrońcy nie dopuścili do przeprawy przez rzekę.
Znad Wieprza
Decydujący cios przyszedł z południa. 16 sierpnia z rejonu Wieprza, między Dęblinem a Kockiem, ruszyła polska kontrofensywa przygotowana przez Józefa Piłsudskiego. Uderzenie w skrzydło armii bolszewickiej przesądziło o zwycięstwie. W Dęblinie zachowały się forty dawnej twierdzy, a w Sulejówku działa muzeum Marszałka.
Komarów – bitwa kawalerii
31 sierpnia 1920 roku pod Komarowem na Zamojszczyźnie polska jazda pokonała 1. Armię Konną Budionnego. Bitwę uważa się za jedną z największych bitew kawaleryjskich XX wieku. Pamięć o niej podtrzymują pomniki i inscenizacje.
Plan trasy
- Dzień 1 – Radzymin, Ossów i Sulejówek pod Warszawą.
- Dzień 2 – Płock i Włocławek nad Wisłą.
- Dzień 3 – Dęblin, a dalej na Zamojszczyznę do Komarowa i Zamościa.
Ciekawostki
- Bitwa Warszawska bywa zaliczana do najważniejszych bitew w dziejach świata.
- Polskim kryptologom udało się w 1920 roku złamać rosyjskie szyfry, co pomogło przewidzieć ruchy przeciwnika.
Z dziećmi
Inscenizacje historyczne w sierpniu i wizyta w muzeum w Sulejówku to dobry sposób, by pokazać dzieciom tę ważną kartę historii.
Kiedy przyjechać
Przez cały rok; najwięcej wydarzeń odbywa się w okolicach 15 sierpnia.
W okolicy
- Sulejówek – Muzeum Piłsudskiego.
- Śladami Józefa Piłsudskiego.
- Płock – Wzgórze Tumskie.
- Włocławek – katedra i bulwary.
- Dęblin – twierdza i forty.
- Zamość – miasto idealne.
- Pola bitew w Polsce.
Gdzie spać
W Warszawie, Płocku i Zamościu działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miejsc historii militarnej: kategoria Zamki i twierdze.
Galeria zdjęć

Fot. User:Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, CC BY 3.0

Fot. Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. geo573, CC BY 3.0

Fot. DAWIXFilm, CC BY-SA 4.0

Fot. Fotonews, CC BY-SA 3.0 pl
Opublikowano: 17.11.2026




