Stoczek Łukowski – pole bitwy z 1831 roku

Pole pierwszej zwycięskiej bitwy powstania listopadowego, pomnik z okazji jej stulecia, neogotycki kościół i ciche uliczki dawnego miasteczka targowego – Stoczek Łukowski to miejsce, w którym historia ożywa co roku podczas biegu „Grzmią pod Stoczkiem armaty”.

Fot. Grzegorz W. Tężycki, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Stoczek Łukowski to niewielkie miasto na lewym brzegu Świdra, w powiecie łukowskim, na pograniczu Mazowsza i Lubelszczyzny. Od Warszawy dzieli je ok. 80 km, od Siedlec – 35 km. Mieszka tu nieco ponad 2,3 tysiąca osób, co czyni Stoczek jedną z najmniejszych gmin miejskich w województwie lubelskim. Historycznie miejscowość należała do ziemi czerskiej na Mazowszu.

Bitwa pod Stoczkiem

14 lutego 1831 roku, w pierwszych tygodniach powstania listopadowego, wojska polskie pod dowództwem gen. Józefa Dwernickiego rozbiły tu korpus rosyjskiego gen. Fiodora Geismara. Była to pierwsza zwycięska bitwa powstania, która podniosła ducha w całym kraju. Szczególnie zasłynęła szarża polskiej jazdy, o której śpiewano potem w piosenkach. Pamięć o bitwie przypomina pomnik wzniesiony w 1931 roku, w setną rocznicę starcia, w okolicy Zgórznicy, a także pomnik gen. Dwernickiego.

Historia miasta

Prawa miejskie Stoczek otrzymał w 1546 roku od króla Zygmunta Starego. Po powstaniu styczniowym, w 1867 roku, władze carskie odebrały mu je w ramach represji; odzyskał je dopiero w czasie I wojny światowej. W okresie międzywojennym słynął z jednych z największych w Polsce targów koni. 12 września 1939 roku miasteczko zostało spalone i zajęte przez Niemców.

Zabytki

W centrum stoi neogotycki kościół Wniebowzięcia NMP, konsekrowany w 1934 roku. W mieście zobaczysz także pomnik Tadeusza Kościuszki z 1917 roku oraz stary cmentarz z XIX-wiecznymi nagrobkami z piaskowca. O dawnej społeczności żydowskiej przypomina zarośnięty lasem cmentarz żydowski.

Dolina Świdra

Stoczek leży nad Świdrem – czystą, krętą rzeką, która dalej płynie przez Otwock do Wisły. Nad wodą działa ośrodek rekreacyjny „Izydory”, a okoliczne lasy sprzyjają spacerom i wycieczkom rowerowym.

Plan wizyty

Rano kościół i pomnik Kościuszki.
W południe pomnik bitwy z 1831 roku.
Po południu spacer nad Świdrem.

Ciekawostki

Od 1970 roku każdego lata odbywa się tu Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych.
Od 2001 roku organizowany jest bieg uliczny „Grzmią pod Stoczkiem armaty”, nawiązujący do słynnej piosenki o bitwie.

Z dziećmi

Opowieść o szarży kawalerii i wizyta przy pomniku bitwy to dobra lekcja historii, a nad Świdrem można odpocząć i popływać latem.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; w lutym, w rocznicę bitwy, odbywają się uroczystości patriotyczne, a latem – Sejmik teatralny.

Jak dojechać

Stoczek leży ok. 29 km od Łukowa i 28 km od Garwolina; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W Stoczku i nad Świdrem działają agroturystyki i ośrodek wypoczynkowy, a hotele znajdziesz w Siedlcach i Garwolinie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.