Ziemia garwolińska – przewodnik
Kraina pól, sosnowych lasów i niewielkich rzek między Wisłą a Świdrem, gdzie co kilkanaście kilometrów stoi pomnik ważnej bitwy – przewodnik po ziemi garwolińskiej, którą większość podróżnych mija w drodze do Lublina.
Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl
Ziemia garwolińska leży na południowo-wschodnim krańcu Mazowsza, między Wisłą a doliną Świdra. To kraina rozległych pól, sosnowych lasów i niewielkich rzek – Wilgi, Okrzejki i Świdra. Przez region biegnie droga ekspresowa S17 z Warszawy do Lublina i większość podróżnych przejeżdża tędy bez zatrzymania. Tymczasem w okolicznych miasteczkach rozgrywały się wydarzenia, które zapisały się w podręcznikach historii.
Garwolin
Garwolin nad Wilgą otrzymał prawa miejskie w 1423 roku, a od XVI wieku był miastem królewskim i siedzibą powiatu. W okresie międzywojennym stacjonował tu 1 Pułk Strzelców Konnych – zachowały się dawne koszary kawalerii. W sierpniu 1920 roku w mieście przebywał sztab Józefa Piłsudskiego w czasie kontrofensywy znad Wieprza. Najważniejszą świątynią jest neobarokowa kolegiata Przemienienia Pańskiego.
Maciejowice
W Maciejowicach nad Okrzejką 10 października 1794 roku rozegrała się bitwa, w której ranny Tadeusz Kościuszko dostał się do rosyjskiej niewoli. W ratuszu na rynku działa Muzeum Tadeusza Kościuszki, a w miasteczku stoją pomniki naczelnika i monument z kosami. W pobliskim Podzamczu stoi pałac Zamoyskich. Maciejowice odzyskały prawa miejskie dopiero w 2024 roku.
Żelechów
Żelechów na pograniczu z Lubelszczyzną ma jeden z największych rynków w Europie – o boku ok. 114 metrów, z klasycystycznym ratuszem i sukiennicami pośrodku. Miasto należało do Ignacego Wyssogoty Zakrzewskiego, pierwszego prezydenta Warszawy, a mieszkał tu także Romuald Traugutt.
Stoczek Łukowski
Tuż za granicą powiatu leży Stoczek Łukowski nad Świdrem. 14 lutego 1831 roku wojska gen. Józefa Dwernickiego rozbiły tu korpus rosyjski – była to pierwsza zwycięska bitwa powstania listopadowego. Pole bitwy upamiętnia pomnik z 1931 roku.
Dęblin nad Wisłą
Na południowym krańcu regionu, u ujścia Wieprza do Wisły, leży Dęblin z XIX-wieczną twierdzą i Muzeum Sił Powietrznych – z samolotami na wolnym powietrzu. Od 1927 roku działa tu szkoła lotnicza, znana jako „Szkoła Orląt”. Stąd już blisko do Puław i Kazimierza Dolnego.
Plan na weekend
- Dzień 1 – Garwolin, Maciejowice z muzeum i Podzamcze.
- Dzień 2 – Żelechów z rynkiem, Stoczek Łukowski i kajak na Świdrze.
- Dodatkowo – Dęblin z muzeum lotnictwa w drodze do Kazimierza Dolnego.
Ciekawostki
- Na niewielkim obszarze leżą pola bitew z 1794 i 1831 roku oraz miejsca związane z wojną 1920 roku.
- Maciejowice i Stoczek Łukowski straciły prawa miejskie po powstaniu styczniowym.
Z dziećmi
Samoloty w Dęblinie, armaty przy szkole w Maciejowicach i kajak na Świdrze to atrakcje, które zainteresują dzieci.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; w październiku w Maciejowicach odbywają się obchody rocznicy bitwy.
W okolicy
- Garwolin – miasto nad Wilgą.
- Maciejowice – pole bitwy 1794.
- Żelechów – wielki rynek.
- Stoczek Łukowski – pole bitwy 1831.
- Dęblin – twierdza i forty.
- Szlakiem Tadeusza Kościuszki.
- Miasteczka Mazowsza.
- Łaskarzew – miasto biskupa Łaskarza nad Promnikiem.
Gdzie spać
W Garwolinie i Dęblinie działają hotele i pensjonaty, a na wsi – agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Marcin Białek, CC BY-SA 4.0

Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Grzegorz W. Tężycki, CC BY-SA 4.0

Fot. Fotonews, CC BY-SA 3.0 pl
Opublikowano: 19.11.2026



