Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Ziemia jędrzejowska – przewodnik

Najstarsze opactwo cystersów w Polsce, jedna z największych na świecie kolekcji zegarów słonecznych i dwór, w którym gospodarował „ojciec literatury polskiej” – przewodnik po ziemi jędrzejowskiej, między Kielcami a Krakowem.

Fot. Wojciech Domagała, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 1–2 dnitrudność: łatwa

Ziemia jędrzejowska leży w zachodniej części województwa świętokrzyskiego, na Płaskowyżu Jędrzejowskim, między Kielcami a Krakowem. To kraina łagodnych pól, niewielkich lasów i miasteczek o długiej historii. Przez region biegnie droga ekspresowa S7, więc większość podróżnych mija go w pośpiechu – a szkoda, bo kryje się tu kilka miejsc ważnych dla historii polskiej kultury i religii.

Jędrzejów – opactwo i zegary

Sercem regionu jest Jędrzejów. Stoi tu opactwo cystersów, uważane za najstarsze w Polsce – zakonnicy przybyli tu w XII wieku. W klasztorze przez lata przebywał kronikarz Wincenty Kadłubek. W mieście działa też Muzeum im. Przypkowskich, którego kolekcja zegarów słonecznych należy do największych na świecie. Rodzina Przypkowskich przez pokolenia gromadziła zegary, instrumenty astronomiczne i dawne książki.

Nagłowice – Mikołaj Rej

Ok. 15 km na północny zachód od Jędrzejowa leżą Nagłowice, związane z Mikołajem Rejem – pisarzem nazywanym „ojcem literatury polskiej”, który jako pierwszy tak konsekwentnie pisał po polsku. Rej odziedziczył tę wieś po stryju i uczynił ją ośrodkiem swojej działalności gospodarczej, a w 1554 roku założył w okolicy miasteczko Oksa. W dawnym dworze Walewskich działa Muzeum Mikołaja Reja, a wokół rozciąga się park angielski z wiekowymi dębami i rzadkimi drzewami.

Małogoszcz – bitwa 1863

Na północy leży Małogoszcz – dawny gród kasztelański, w którym 24 lutego 1863 roku rozegrała się jedna z najkrwawszych bitew powstania styczniowego. Zachował się renesansowy kościół Wniebowzięcia NMP z lat 1591–1595, kościółek na wzgórzu Babinek i mogiły powstańców.

Włoszczowa i Szczekociny

Na zachodzie leży Włoszczowa, a dalej, już na pograniczu Śląska, Szczekociny z pałacem Dembińskich i polem bitwy z 1794 roku, w której Kościuszko starł się z wojskami rosyjsko-pruskimi. To dobre uzupełnienie trasy dla miłośników historii.

Płaskowyż Jędrzejowski

Region leży na Płaskowyżu Jędrzejowskim – łagodnie pofałdowanej krainie, przeciętej dolinami rzek płynących ku Nidzie. Spokojne drogi lokalne, niewielki ruch i rozległe widoki sprzyjają wycieczkom rowerowym – przez Nagłowice prowadzi m.in. niebieski szlak rowerowy. Na południu płaskowyż przechodzi w Ponidzie z gipsowymi wzgórzami i uzdrowiskami.

Plan na weekend

  • Dzień 1 – Jędrzejów: opactwo cystersów i Muzeum Przypkowskich, po południu Nagłowice.
  • Dzień 2 – Małogoszcz, Włoszczowa i Szczekociny.

Ciekawostki

  • Rej pisał: „A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają” – to jedno z najsłynniejszych zdań w historii polskiej literatury.
  • W Muzeum Przypkowskich działa niewielkie obserwatorium astronomiczne.

Z dziećmi

Zegary słoneczne w Jędrzejowie i spacer po parku w Nagłowicach to atrakcje, które zainteresują dzieci i pozwolą opowiedzieć im o dawnych sposobach mierzenia czasu.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; zegary słoneczne najlepiej oglądać w pogodny dzień.

W okolicy

Gdzie spać

W Jędrzejowie, Kielcach i przy trasie S7 działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Jędrzejów — Jędrzejów, pl. T. Kościuszki 11, zegar słoneczny
Jędrzejów — Jędrzejów, pl. T. Kościuszki 11, zegar słoneczny
Fot. Wojciech Domagała, CC BY-SA 3.0 pl
Małogoszcz — Małogoszcz, kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP, lata 1591-1595, 1624, 1796-1800
Małogoszcz — Małogoszcz, kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP, lata 1591-1595, 1624, 1796-1800
Fot. Lollencja, CC BY-SA 3.0 pl
Włoszczowa — Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny we Włoszczowie (zabytek nr rejestr. 226
Włoszczowa — Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny we Włoszczowie (zabytek nr rejestr. 226
Fot. Michaelus, CC BY 3.0
Szczekociny — Pałac w Szczekocinach
Szczekociny — Pałac w Szczekocinach
Fot. Macieias, CC BY 2.5
Chęciny — Chęciny - town and castle
Chęciny — Chęciny - town and castle
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 40 km

Pokaż wszystkie (51) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Jędrzejów – muzeum zegarów i opactwo
Miasta i starówki

Jędrzejów – muzeum zegarów i opactwo

Muzeum z jedną z największych kolekcji zegarów słonecznych na świecie i najstarsze opactwo cysterskie w Polsce, w którym spoczywa Wincenty Kadłubek.

pół dnia
Małogoszcz – pole bitwy 1863 i kościół
Miasta i starówki

Małogoszcz – pole bitwy 1863 i kościół

Miejsce jednej z najkrwawszych bitew powstania styczniowego, renesansowy kościół z wieżą i kaplica na wzgórzu – Małogoszcz to miasteczko, przez które …

1–2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →