Rejowiec – miasto Mikołaja Reja
Miasto, które nosi nazwisko ojca polskiej literatury, pałac na wzgórzu nad łąkami i dawna cerkiew unicka – Rejowiec to spokojne miasteczko w ziemi chełmskiej, kilkanaście kilometrów od Chełma.
Fot. Wojciech Koczułap, CC BY-SA 3.0
Rejowiec to miasteczko liczące ok. 2 tysięcy mieszkańców, położone w ziemi chełmskiej, ok. 14 km na zachód od Chełma, nad strugą Rejką – dopływem Wieprza. Jest siedzibą gminy w powiecie chełmskim. Nie należy go mylić z pobliskim Rejowcem Fabrycznym, odrębnym miastem leżącym ok. 5 km dalej. Rejowiec ma wyjątkowy rodowód – jego założycielem był Mikołaj Rej, pisarz nazywany ojcem literatury polskiej.
Historia
Dobra, na których powstało miasto, trafiły w ręce Mikołaja Reja jako posag jego żony, Zofii Kościeniówny. W 1547 roku Rej uzyskał od króla Zygmunta Starego przywilej lokacyjny i prawo nadania miastu nazwy od własnego nazwiska. Z jego inicjatywy Rejowiec stał się silnym ośrodkiem kalwinizmu – zbór działał tu aż do 1700 roku. Rej sprowadzał też osadników, w tym kupców żydowskich. Później właścicielami miasta byli m.in. Rzewuscy, Ossolińscy i Woronieccy. W XIX wieku rozwinął się przemysł – cukrownia, gorzelnia i młyny. Po powstaniu styczniowym, w 1870 roku, Rejowiec utracił prawa miejskie, a odzyskał je 1 stycznia 2017 roku.
Pałac Ossolińskich
Na niewielkim wzniesieniu, oddzielonym od osady rozległymi łąkami w dolinie Rejki, stoi klasycystyczny pałac z pierwszej połowy XIX wieku, otoczony parkiem angielskim. Dziś mieści urząd miasta. Do zespołu należą też oficyna i czworak.
Dawna cerkiew i kościoły
Pamiątką po wielowyznaniowej przeszłości jest dawna cerkiew unicka św. Michała Archanioła z końca XVIII wieku, z dzwonnicą, dziś pełniąca funkcję kościoła. Parafialny kościół św. Jozafata Kuncewicza wzniesiono w stylu neogotyckim w latach 1906–1907. W mieście stoi też pomnik Mikołaja Reja.
Pamięć
W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w Rejowcu getto, a w 1942 roku – getto tranzytowe dla Żydów deportowanych m.in. ze Słowacji i Protektoratu Czech i Moraw. Przeszło przez nie ok. 8 tysięcy osób, z których niemal wszyscy zginęli. Zachował się cmentarz żydowski.
Mikołaj Rej – pisarz i gospodarz
Mikołaj Rej jako pierwszy tak konsekwentnie pisał po polsku i dlatego nazywany jest ojcem literatury polskiej. Był też przedsiębiorczym gospodarzem – zakładał miasta, kupował wsie i dbał o rozwój handlu. Oprócz Rejowca założył na Kielecczyźnie miasteczko Oksa, a jego rodzinne Nagłowice są dziś miejscem muzeum pisarza.
Plan wizyty
- Rano pałac i park.
- Przed południem dawna cerkiew, kościół i pomnik Reja.
- Po południu Chełm z kredowymi podziemiami.
Ciekawostki
- Przez Rejowiec prowadzą piesze Szlak Ariański i rowerowy Szlak Mikołaja Reja.
- Za najbardziej prawdopodobne miejsce pochówku Mikołaja Reja uważa się zbór w Oksie, który sam ufundował.
Z dziećmi
Spacer po parku i opowieść o pisarzu, który nadał miastu swoje nazwisko, to dobry wstęp do lekcji literatury.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy park i dolina Rejki są najpiękniejsze.
Jak dojechać
Rejowiec leży ok. 14 km na zachód od Chełma; najwygodniej dojechać samochodem lub pociągiem do Rejowca Fabrycznego.
W okolicy
- Chełm – kredowe podziemia.
- Krasnystaw – kolegium jezuickie i rynek.
- Łęczna – wielka synagoga i trzy rynki.
- Ziemia jędrzejowska – Nagłowice i Rej.
- Dziedzictwo reformacji w Polsce.
- Polesie Lubelskie – przewodnik.
Gdzie spać
W Rejowcu i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Chełmie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Wojciech Koczułap, CC BY-SA 3.0

Fot. Sashabrava, CC BY-SA 4.0

Fot. kuba13, CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 20.11.2026


