Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Wyżyna Miechowska i Płaskowyż Proszowicki – przewodnik

Lessowe pola po horyzont, bazylika rycerzy Grobu Bożego, renesansowy zamek biskupa i miejsca, gdzie Kościuszko odniósł zwycięstwo i włożył sukmanę – przewodnik po mało znanej krainie na północ od Krakowa.

Fot. Mach240390, CC BY-SA 3.0

czas: 1–2 dnitrudność: łatwa

Na północ i północny wschód od Krakowa rozciąga się łagodna, falista kraina lessowych wzgórz – Wyżyna Miechowska i Płaskowyż Proszowicki. To jeden z najżyźniejszych regionów rolniczych Polski: pola pszenicy, buraków i warzyw sięgają tu horyzontu, a wąwozy i doliny rzek przecinają wyżynę. Turyści zwykle przejeżdżają tędy w drodze na Ponidzie lub do Kielc – a szkoda, bo w tej okolicy rozegrały się ważne sceny polskiej historii.

Miechów – polska Jerozolima

Miechów to stolica regionu. W 1162 roku rycerz Jaksa Gryfita sprowadził tu z Jerozolimy bożogrobców – zakon kanoników regularnych Stróżów Grobu Bożego. Ich bazylika Grobu Bożego z kaplicą-repliką Grobu Chrystusa przez wieki przyciągała pielgrzymów – Miechów nazywano polską Jerozolimą. Prawa miejskie miasto otrzymało w 1290 roku. W dawnym klasztorze działa muzeum.

Książ Wielki – zamek Mirów

Kilkanaście kilometrów na północ od Miechowa, na wzgórzu w Książu Wielkim, stoi zamek Mirów – późnorenesansowa rezydencja zbudowana pod koniec XVI wieku dla biskupa krakowskiego Piotra Myszkowskiego. Projekt przypisuje się Santi Gucciemu. Symetryczna bryła z basztami należy do najciekawszych budowli tej epoki w Polsce. Dziś działa w niej szkoła, więc zamek ogląda się głównie z zewnątrz.

Racławice i Słomniki – szlak Kościuszki

4 kwietnia 1794 roku pod Racławicami wojska Tadeusza Kościuszki, wsparte przez kosynierów z okolicznych wsi, pokonały Rosjan. Na polu bitwy usypano kopiec i urządzono miejsce pamięci. Po bitwie Kościuszko przybył do Słomnik – tu napisał raport i po raz pierwszy włożył chłopską sukmanę, a 6 kwietnia na rynku awansował na generałów Józefa Zajączka i Antoniego Madalińskiego. W Słomnikach stoi neoromański kościół Bożego Ciała z lat 1888–1893.

Proszowice – miasto sejmików

Proszowice nad Szreniawą od 1496 do 1793 roku były miejscem sejmików województwa krakowskiego – szlachta obradowała w kościele parafialnym. Wcześniej odbywały się tu roki sądowe ziemi krakowskiej. Miasto otrzymało prawa miejskie w 1358 roku, a w 2008 roku otwarto w nim pierwszy w Polsce Ogród Biblijny.

Krajobraz lessowy

Wyżyna Miechowska zbudowana jest z lessu – drobnego pyłu nawianego przez wiatr pod koniec epoki lodowcowej. Less tworzy żyzne gleby, ale łatwo ulega erozji – stąd głębokie wąwozy i parowy, którymi prowadzą polne drogi. Dolinami rzek Szreniawy, Nidzicy i Dłubni wiodą spokojne trasy rowerowe.

Plan objazdu

  • Dzień 1 – Miechów z bazyliką i Książ Wielki z zamkiem Mirów.
  • Dzień 2 – Racławice, Słomniki i Proszowice, w drodze powrotnej do Krakowa.

Ciekawostki

  • Bitwa pod Racławicami to jeden z najsłynniejszych epizodów insurekcji – upamiętnia ją Panorama Racławicka we Wrocławiu.
  • Płaskowyż Proszowicki należy do najcieplejszych i najżyźniejszych zakątków Małopolski.

Z dziećmi

Kopiec w Racławicach, opowieść o kosynierach i spacer po Ogrodzie Biblijnym to atrakcje, które zainteresują dzieci.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; najpiękniej jest w czerwcu, gdy pola kwitną, i we wrześniu podczas żniw.

W okolicy

Gdzie spać

Na wyżynie działają agroturystyki i pensjonaty, a największy wybór hoteli jest w Krakowie i Miechowie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Miechów — Część górna Grobu Bożego w Bazylice w Miechowie
Miechów — Część górna Grobu Bożego w Bazylice w Miechowie
Fot. Mach240390, CC BY-SA 3.0
Książ Wielki — The Mirów Palace (Zamek na Mirowie) in Książ Wielki, a village 50 km north of Kraków, is c
Książ Wielki — The Mirów Palace (Zamek na Mirowie) in Książ Wielki, a village 50 km north of Kraków, is c
Fot. Robin & Bazylek, CC BY 2.0
Racławice — Zdjęcie Kopca Kościuszki w Racławicach, lata 50. XX wieku
Racławice — Zdjęcie Kopca Kościuszki w Racławicach, lata 50. XX wieku
Fot. Autor nieznany - Archiwum domowe prof. Józefa Szarawary, CC BY 3.0
Słomniki — Słomniki.
Słomniki — Słomniki.
Fot. Zbigniew.czernik, CC BY 3.0
Proszowice — Proszowice - kościół parafialny
Proszowice — Proszowice - kościół parafialny
Fot. SebastianR, CC BY-SA 3.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 40 km

Pokaż wszystkie (249) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Racławice – kopiec Kościuszki i pole bitwy
Skanseny i tradycja

Racławice – kopiec Kościuszki i pole bitwy

Miejsce zwycięskiej bitwy kosynierów z 1794 roku – Kościuszkowskie Wzgórze z kopcem i kaplicą, widok na pole bitwy, pamięć o Bartoszu Głowackim i insc…

2 godziny
Miechów – bazylika Grobu Bożego
Sanktuaria i klasztory

Miechów – bazylika Grobu Bożego

Bazylika z wierną kopią Grobu Chrystusa w Jerozolimie, gotyckie krużganki i dawny klasztor bożogrobców z muzeum – Miechów, nazywany polską Jerozolimą,…

2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →
Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród
Miasta i starówki

Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród

Miasto, które powstało, bo nowa granica przecięła linię kolejową – Zbąszynek wybudowano od podstaw w latach 20. XX wieku jako niemiecką stację granicz…

1–2 godziny
Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik
Miasta i starówki

Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik

Większość polskich miast rosła powoli wokół rynku i zamku. Kilka z nich narysowano jednak na desce kreślarskiej, zanim stanął pierwszy dom – od renesa…

1–7 dni