Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Stefan Szyller – architekt Warszawy – przewodnik

Gmach Zachęty, Politechnika z wielką halą, brama Uniwersytetu i kamienne wieżyczki mostu Poniatowskiego – przewodnik po budowlach Stefana Szyllera, architekta, bez którego trudno wyobrazić sobie dzisiejszą Warszawę.

Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0

czas: 1–7 dnitrudność: łatwa

Stefan Szyller należał do najważniejszych architektów Warszawy przełomu XIX i XX wieku. Urodził się w 1857 roku w Warszawie, a w 1881 roku ukończył studia architektoniczne w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Był przedstawicielem historyzmu – chętnie sięgał po formy renesansowe i barokowe, a czasem neogotyckie. Projektował gmachy publiczne, kościoły, kamienice i mosty. Był też konserwatorem zabytków i członkiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Zmarł w 1933 roku w Kutnie. Jego budowle do dziś wyznaczają charakter wielu miejsc stolicy.

Zachęta

Najbardziej rozpoznawalnym dziełem Szyllera jest gmach Zachęty przy placu Małachowskiego w Warszawie – siedziba Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, a dziś Narodowej Galerii Sztuki. Neorenesansowa fasada z bogatą dekoracją rzeźbiarską od ponad stu lat zaprasza na wystawy sztuki współczesnej. To dobry punkt startowy spaceru śladami architekta.

Politechnika i Uniwersytet

Szyller zaprojektował budynki Politechniki Warszawskiej, w tym monumentalny gmach główny z przeszklonym dziedzińcem, w którym odbywają się uroczystości uczelni. Na Krakowskim Przedmieściu jego dziełem są dawny gmach biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego oraz brama główna uniwersytetu – jedno z najczęściej fotografowanych miejsc w mieście.

Mosty i wiadukty

Szyller był autorem architektonicznej oprawy mostu Poniatowskiego – charakterystycznych wież przy przyczółkach i dekoracji, które nadały przeprawie monumentalny charakter. Zaprojektował też wystrój wiaduktu Markiewicza przy Karowej, łączącego Krakowskie Przedmieście z Powiślem.

Płock, Radom i Ostrowiec

Poza Warszawą Szyller pracował głównie przy kościołach. W Płocku przebudował w latach 1901–1903 fasadę katedry na Wzgórzu Tumskim, nadając jej obecny wygląd. W Radomiu zaprojektował kościół Najświętszego Serca Jezusowego i osiedle dla pracowników fabryki broni, a w Ostrowcu Świętokrzyskim – kolegiatę. Jego świątynie stoją też w Pionkach i Sosnowcu.

Białobrzegi i Przytyk

W Białobrzegach nad Pilicą według jego projektu budowano kościół Świętej Trójcy, a w Przytyku pod Radomiem – kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z freskiem Jana Henryka Rosena. Te świątynie pokazują, że wielki warszawski architekt nie gardził zleceniami z małych miasteczek.

Jak zwiedzać

  • W Warszawie Zachętę, bramę Uniwersytetu, wiadukt Markiewicza i most Poniatowskiego łatwo połączyć w jeden spacer, a Politechnikę – w drugi.
  • Radom, Pionki, Przytyk i Białobrzegi to trasa na jeden dzień po ziemi radomskiej.
  • Płock warto odwiedzić osobno – katedra to tylko jeden z wielu zabytków Wzgórza Tumskiego.

Ciekawostki

  • Szyller był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
  • Według źródeł współpracował z Józefem Piusem Dziekońskim przy odbudowie wieży klasztornej na Jasnej Górze.

Z dziećmi

Wycieczka na most Poniatowskiego i szukanie kamiennych wieżyczek, a potem wizyta na wystawie w Zachęcie, to dobry pomysł na architektoniczny dzień w Warszawie.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; spacer po Warszawie najprzyjemniejszy jest wiosną i jesienią.

W okolicy

Gdzie spać

W Warszawie, Radomiu i Płocku działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Warszawa — Royal Castle Tower and St John's Cathedral, Warsaw Skyline. Warsaw is the capital and larg
Warszawa — Royal Castle Tower and St John's Cathedral, Warsaw Skyline. Warsaw is the capital and larg
Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0
Płock — Wzgórze Tumskie w Płocku
Płock — Wzgórze Tumskie w Płocku
Fot. geo573, CC BY 3.0
Radom — Market Square in Radom (Poland).
Radom — Market Square in Radom (Poland).
Fot. Witia, CC BY-SA 4.0
Pionki — Pionki - kościół św.Barbary
Pionki — Pionki - kościół św.Barbary
Fot. Rafał Terkner, CC BY-SA 3.0 pl
Białobrzegi — Pilica, widok z mostu w Białobrzegach
Białobrzegi — Pilica, widok z mostu w Białobrzegach
Fot. Lord Ya, CC0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 300 km

Pokaż wszystkie (288) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →