Przejdź do treści
Parki narodowe i przyroda Ciekawe miejsca

Pionki – miasto prochowni w Puszczy Kozienickiej

Miasto, które wyrosło w lesie wokół fabryki prochu – Pionki to przykład międzywojennej urbanistyki przemysłowej, z ratuszem, dworcem i kasynem z lat 20. i 30., a tuż za domami zaczyna się Puszcza Kozienicka.

Fot. Rafał Terkner, CC BY-SA 3.0 pl

czas: 2–3 godzinytrudność: łatwa

Pionki to miasto liczące niespełna 17 tysięcy mieszkańców, położone nad rzeką Zagożdżonką, na Równinie Kozienickiej, ok. 25 km od Radomia. Od północy do zabudowy przylega Puszcza Kozienicka – lasy zajmują jedną trzecią powierzchni miasta. Pionki mają nietypową historię: wyrosły w lesie wokół wielkiej fabryki prochu, zbudowanej w okresie międzywojennym.

Historia

Pierwsze wzmianki o młynach Pionki i Zagożdżon pochodzą z 1391 roku. W 1885 roku przez okolicę poprowadzono kolej z Radomia do Dęblina. Przełom nastąpił w 1923 roku, gdy rozpoczęto budowę Państwowej Wytwórni Prochu w Zagożdżonie. Wokół zakładów powstało osiedle dla pracowników, a w 1932 roku Zagożdżon przemianowano na Pionki. Prawa miejskie miejscowość otrzymała w 1954 roku.

Architektura lat 20. i 30.

Największym zabytkiem Pionek jest sam układ miasta i jego międzywojenne budynki. Zachowały się m.in. dworzec kolejowy i budynek Kasy Chorych z 1925 roku, ratusz z 1927 roku, dom „Pod łabędziami” i kasyno z 1930 roku oraz posterunek policji z pocztą z 1933 roku. Spacer między nimi to lekcja architektury dwudziestolecia, podobna do tej w miastach Centralnego Okręgu Przemysłowego.

Kościół św. Barbary

Parafialny kościół św. Barbary zbudowano w latach 1929–1932 w stylu neobarokowym. Patronka górników i artylerzystów została wybrana nieprzypadkowo – miasto żyło z produkcji prochu i materiałów wybuchowych.

Pronit i płyty gramofonowe

Po wojnie prochownię przekształcono w Zakłady Tworzyw Sztucznych Pronit. Pionki stały się znane w całej Polsce jako miejsce produkcji płyt gramofonowych – wiele krajowych winyli tłoczono właśnie tutaj. W czasie okupacji w zakładach działał obóz pracy przymusowej dla Żydów, a w styczniu 1943 roku w akcji dywersyjnej zniszczono ok. 5 ton prochu.

Puszcza Kozienicka

Tuż za miastem zaczyna się Puszcza Kozienicka – dawne królewskie łowisko z lasami sosnowymi, dębowymi, grabowymi i jodłowymi, chronione jako park krajobrazowy. Przez puszczę prowadzą szlaki piesze i rowerowe, a w mieście można odpocząć nad Stawem Górnym.

Plan wizyty

  • Rano spacer po międzywojennym centrum – ratusz, kasyno, dworzec.
  • Przed południem kościół św. Barbary.
  • Po południu rowerem przez Puszczę Kozienicką do Kozienic albo do Czarnolasu.

Ciekawostki

  • Wśród honorowych obywateli Pionek jest Józef Piłsudski.
  • Po mieście kursuje bezpłatna komunikacja miejska.

Z dziećmi

Wycieczka rowerowa po leśnych szlakach puszczy i odpoczynek nad Stawem Górnym to dobry plan dla rodzin.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy szlaki w puszczy są suche.

Jak dojechać

Pionki leżą przy linii kolejowej z Radomia do Dęblina, ok. 25 km od Radomia; dojazd także drogami wojewódzkimi nr 787 i 691.

W okolicy

Gdzie spać

W Pionkach i Kozienicach działają hotele i pensjonaty, a w puszczy – agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej przyrody: kategoria Parki narodowe i przyroda.

Galeria zdjęć

Pionki — Pionki - kościół św.Barbary
Pionki — Pionki - kościół św.Barbary
Fot. Rafał Terkner, CC BY-SA 3.0 pl
Pionki — 1A Zwycięstwa Street in Pionki
Pionki — 1A Zwycięstwa Street in Pionki
Fot. Rafał T, CC BY-SA 3.0
Pionki — Pionki - nawa główna kościoła św.Barbary
Pionki — Pionki - nawa główna kościoła św.Barbary
Fot. Rafał Terkner, CC BY-SA 3.0 pl
Pionki — 1A Zwycięstwa Street in Pionki . Pionki train station.
Pionki — 1A Zwycięstwa Street in Pionki . Pionki train station.
Fot. Wlodek k1, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 15 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Puszcza Kozienicka – park krajobrazowy
Parki narodowe i przyroda

Puszcza Kozienicka – park krajobrazowy

Rozległa puszcza na Mazowszu z wiekowymi dębami, jodłami i rezerwatami przyrody – idealna na rowerowe i piesze wycieczki z dala od tłumów.

1 dzień

Więcej: Parki narodowe i przyroda

Więcej →
Spływy kajakowe na Mazowszu – przewodnik
Parki narodowe i przyroda

Spływy kajakowe na Mazowszu – przewodnik

Nie trzeba jechać na Mazury, żeby popłynąć kajakiem. W promieniu stu kilkudziesięciu kilometrów od Warszawy płynie kilka rzek idealnych na jednodniowy…

1–3 dni
Ziemia rawska i dolina Rawki – przewodnik
Parki narodowe i przyroda

Ziemia rawska i dolina Rawki – przewodnik

Baszta zamku książąt mazowieckich, jedna z najczystszych rzek Mazowsza, pięćsetletni dąb i ogród romantyczny Heleny Radziwiłłowej – przewodnik po ziem…

2–3 dni