Maków Mazowiecki – gotycki kościół nad Orzycem
Późnogotycki kościół z ceglanymi szczytami, rzeka Orzyc z zalewem i lapidarium z macew – Maków Mazowiecki to spokojne miasteczko północnego Mazowsza, ok. 80 km od Warszawy.
Maków Mazowiecki to miasto liczące ok. 9 tysięcy mieszkańców, położone na północnym Mazowszu, nad rzeką Orzyc, ok. 77 km na północ od Warszawy. Jest siedzibą powiatu makowskiego. Leży na skrzyżowaniu dróg krajowych nr 57 i 60, dzięki czemu łatwo tu zajrzeć w drodze na Mazury lub Kurpie. Choć wojny i pożary zniszczyły większość dawnej zabudowy, zachował się tu jeden z ciekawszych gotyckich kościołów regionu.
Historia
Osada istniała tu już w XI wieku, a prawa miejskie Maków otrzymał w 1421 roku od księcia mazowieckiego Janusza I Starszego. Od 1526 roku, po włączeniu Mazowsza do Korony, był miastem królewskim i siedzibą starostwa. Wielki pożar w 1620 roku zapoczątkował upadek miasta, a kolejny w 1787 roku strawił połowę zabudowy. Po rozbiorach Maków należał kolejno do Prus, Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. W czasie walk w styczniu 1945 roku zniszczeniu uległo ok. 90 procent budynków.
Kościół Bożego Ciała
Najcenniejszym zabytkiem miasta jest kościół Bożego Ciała – późnogotycka, ceglana, trójnawowa świątynia, której budowę rozpoczęto w 1490 roku. Prace zainicjował proboszcz Stanisław Lipski, podkanclerzy mazowiecki. W 1630 roku dobudowano kaplicę św. Anny, a obok stoi dzwonnica, odbudowana w latach 20. XX wieku. We wnętrzu warto zobaczyć renesansowy nagrobek Jędrzeja Noskowskiego z ok. 1591 roku. Według miejscowej tradycji w czasie wojen napoleońskich żołnierze urządzili w kościele młyn i stajnie, a pamiątką po tych czasach ma być koło młyńskie wmurowane w ścianę.
Ślady społeczności żydowskiej
W okresie międzywojennym Żydzi stanowili niemal połowę mieszkańców Makowa – zajmowali się handlem i rzemiosłem, prowadzili też młyny. W czasie okupacji Niemcy utworzyli w centrum miasta getto, a w 1942 roku jego mieszkańców wywieźli przez Mławę do obozów zagłady. Zachowały się budynki dawnej synagogi, domu kahalnego i mykwy. Macewy, które okupanci wykorzystali jako krawężniki, w 1986 roku zebrano w lapidarium na terenie starego cmentarza.
Nad Orzycem
Przez miasto przepływa Orzyc – spokojna rzeka, nad którą urządzono zalew o powierzchni ok. 17 hektarów. To miejsce spacerów i wypoczynku, a w czerwcu, w czasie Dni Makowa, odbywają się tu Wyścigi Smoczych Łodzi. Z kładki widać próg piętrzący dawnej elektrowni wodnej. Okolice przecinała kiedyś Mławska Kolej Dojazdowa – wąskotorówka, której stacja w Makowie jest dziś nieczynna.
Plan wizyty
- Rano kościół Bożego Ciała z nagrobkiem Noskowskiego.
- Przed południem spacer po centrum, dawna synagoga i lapidarium.
- Po południu zalew na Orzycu albo wycieczka do Różana lub Pułtuska.
Ciekawostki
- W 1940 roku w Wąskim Lesie pod Czerwonką Niemcy zamordowali ok. 500 chorych i niepełnosprawnych – miejsce upamiętnia pomnik.
- Obelisk w mieście upamiętnia 550. rocznicę nadania praw miejskich.
Z dziećmi
Spacer nad zalewem i szukanie koła młyńskiego w murze kościoła to pomysł na krótką wizytę z dziećmi.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; w czerwcu odbywają się Dni Makowa z wyścigami smoczych łodzi.
Jak dojechać
Maków Mazowiecki leży ok. 80 km na północ od Warszawy, przy drogach krajowych nr 57 i 60; najwygodniej dojechać samochodem przez Pułtusk.
W okolicy
- Różan – forty nad Narwią.
- Pułtusk – najdłuższy rynek.
- Przasnysz – klasztor i bitwy 1915.
- Ciechanów – zamek książąt mazowieckich.
- Opinogóra – Muzeum Romantyzmu.
- Północne Mazowsze w weekend.
- Chorzele – miasteczko nad Orzycem na pograniczu.
Gdzie spać
W Makowie Mazowieckim działają pensjonaty i hotele, a większy wybór jest w Pułtusku – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć
Opublikowano: 20.11.2026







