Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Dolina Orzyca i ziemia przasnyska – przewodnik

Rzeka płynąca przez miasteczka dawnego pogranicza, pola bitew z 1915 roku i kurpiowskie lasy na wschodzie – przewodnik po dolinie Orzyca i ziemi przasnyskiej, zakątku północnego Mazowsza mijanym zwykle w drodze na Mazury.

Fot. Chrumps, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 dnitrudność: łatwa

Orzyc to rzeka północnego Mazowsza, która zaczyna bieg na pograniczu z Mazurami i płynie na południe ku Narwi. Nad nią i w jej okolicy leżą miasteczka o ciekawej historii – przez ponad sto lat ten region leżał przy granicy z Prusami, a w czasie I wojny światowej był areną wielkich bitew. Na wschodzie zaczyna się kraina Kurpiów z Puszczą Zieloną.

Chorzele – na dawnej granicy

Na północy, nad Orzycem, leżą Chorzele – miasteczko z prawami miejskimi od 1542 roku, przez ponad sto lat położone tuż przy granicy z Prusami Wschodnimi. Nad zabudową góruje kościół Trójcy Przenajświętszej, a na skraju miasta stoi stary drewniany wiatrak. Od niedawna przez Chorzele znów kursują pociągi do Olsztyna.

Przasnysz – bitwy 1915 roku

Na zachód od Orzyca leży Przasnysz z dawnym klasztorem bernardynów i gotyckim kościołem św. Jakuba i św. Anny. W 1915 roku pod Przasnyszem rozegrały się dwie wielkie bitwy I wojny światowej – po których zostały cmentarze wojenne rozsiane po okolicznych polach.

Maków Mazowiecki

Dalej na południe, nad Orzycem, leży Maków Mazowiecki – miasto lokowane w 1421 roku przez księcia Janusza I Starszego. Choć wojny i pożary zniszczyły większość dawnej zabudowy, zachował się tu jeden z ciekawszych gotyckich kościołów regionu.

Myszyniec i Kurpie

Na wschód od doliny Orzyca rozciąga się Puszcza Zielona, a jej sercem jest Myszyniec z neogotycką bazyliką. To jedno z najważniejszych centrów kultury Kurpiów – z barwnymi strojami, wycinankami i palmami wielkanocnymi.

Plan na weekend

  • Dzień 1 – Maków Mazowiecki i Przasnysz z cmentarzami wojennymi.
  • Dzień 2 – Chorzele, po południu Myszyniec na Kurpiach.

Ciekawostki

  • Bitwy pod Przasnyszem w 1915 roku należały do największych starć na froncie wschodnim w tej części Polski.
  • Dawna granica z Prusami przebiegała tuż na północ od Chorzel – dziś to granica województw.

Z dziećmi

Kurpiowskie wycinanki, stary wiatrak i przejażdżka pociągiem przez lasy to atrakcje, które zainteresują dzieci.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni; przed Wielkanocą w pobliskich Łysych odbywa się słynny konkurs kurpiowskich palm.

W okolicy

Gdzie spać

W Przasnyszu, Makowie Mazowieckim i na Kurpiach działają hotele, pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Chorzele — Holy Trinity church in Chorzele
Chorzele — Holy Trinity church in Chorzele
Fot. Chrumps, CC BY-SA 4.0
Przasnysz — Former Franciscans monastery and Saints Anne and James church in Przasnysz
Przasnysz — Former Franciscans monastery and Saints Anne and James church in Przasnysz
Fot. Singdrossel, CC BY-SA 3.0 pl
Maków Mazowiecki — Kościół pw. Bożego Ciała w Makowie Mazowieckim (makowska fara) – katolicki kościół parafia
Maków Mazowiecki — Kościół pw. Bożego Ciała w Makowie Mazowieckim (makowska fara) – katolicki kościół parafia
Fot. MOs810, CC BY 4.0
Myszyniec — Bazylika kolegiacka Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu – rzymskokatolicki kościół parafial
Myszyniec — Bazylika kolegiacka Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu – rzymskokatolicki kościół parafial
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Pułtusk — Gebäude am Marktplatz in Pultusk, Polen
Pułtusk — Gebäude am Marktplatz in Pultusk, Polen
Fot. Wistula, CC BY 3.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 50 km

Pokaż wszystkie (23) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Przasnysz – klasztor i pamięć bitew 1915
Miasta i starówki

Przasnysz – klasztor i pamięć bitew 1915

Małe miasto na północnym Mazowszu z gotyckim kościołem dawnych bernardynów, zabytkową farą i cmentarzami wojennymi po dwóch bitwach z 1915 roku – na g…

pół dnia

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →