Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Chorzele – miasteczko nad Orzycem na pograniczu

Miasteczko na dawnej granicy z Prusami, z wysokim kościołem, starym wiatrakiem i koleją, która po latach wróciła na tory – Chorzele to dobry przystanek w drodze z Mazowsza na Mazury.

Fot. Chrumps, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Chorzele to miasteczko liczące ok. 3 tysięcy mieszkańców, położone nad rzeką Orzyc, w powiecie przasnyskim, na samej północy województwa mazowieckiego. Przez miasto biegnie droga krajowa nr 57 z Pułtuska w stronę Bartoszyc, a ok. 25 km na północ leży lotnisko Olsztyn-Mazury w Szymanach. Przez ponad sto lat Chorzele leżały tuż przy granicy z Prusami – ta przygraniczna historia wciąż jest tu wyczuwalna.

Historia

Pierwsze wzmianki o Chorzelach jako osadzie na skraju puszczy pochodzą z 1472 roku. W 1542 roku otrzymały prawa miejskie i stały się miastem królewskim. Po zniszczeniach w czasie potopu szwedzkiego król nadał im w 1690 roku nowe przywileje. W czasie powstania styczniowego, w latach 1863–1864, w okolicy rozegrały się zwycięskie dla powstańców potyczki z wojskami rosyjskimi. W 1870 roku władze carskie odebrały Chorzelom prawa miejskie – miasto odzyskało je w 1919 roku.

Miasto na granicy

Od rozbiorów aż do 1939 roku Chorzele leżały tuż przy granicy z Prusami Wschodnimi. W okresie międzywojennym działał tu komisariat Straży Celnej, a później Straży Granicznej. W 1917 roku członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej stoczyli tu potyczkę z żołnierzami niemieckimi. Dziś dawna granica przebiega między województwami mazowieckim i warmińsko-mazurskim.

Kościół i wiatrak

Nad miastem góruje kościół Trójcy Przenajświętszej, budowany przez ponad pół wieku – w latach 1878–1930. W Chorzelach zachował się też nieczynny drewniany wiatrak z XIX wieku – rzadka pamiątka dawnego krajobrazu północnego Mazowsza – oraz pomnik Tadeusza Kościuszki.

Sztetl i pamięć

Na początku XX wieku Żydzi stanowili ponad połowę mieszkańców Chorzel. W czasie II wojny światowej miasto zostało wcielone do III Rzeszy, a społeczność żydowska – zgładzona. Zachowały się budynek synagogi i cmentarz żydowski z XIX wieku, zdewastowany w czasie okupacji. W lutym 1941 roku Niemcy aresztowali dziewięcioro mieszkańców i wywieźli ich do obozu w Działdowie – przeżyła tylko jedna osoba.

Kolej wraca

W 1916 roku do Chorzel doprowadzono kolej. Po latach przerwy połączenie z Ostrołęką wznowiono w 2023 roku, a w 2024 roku – z Olsztynem. Od 2026 roku przez Chorzele jeżdżą też dalekobieżne pociągi z Białegostoku do Olsztyna – pierwsze takie od ponad trzech dekad.

Plan wizyty

  • Rano kościół Trójcy Przenajświętszej i rynek.
  • Przed południem wiatrak i cmentarz żydowski.
  • Po południu Myszyniec na Kurpiach albo Szczytno na Mazurach.

Ciekawostki

  • Poprawna forma dopełniacza nazwy miasta brzmi „Chorzel”, a nie „Chorzeli”.
  • W mieście odbywają się festyny folklorystyczne i zawody strażackie.

Z dziećmi

Stary wiatrak i przejażdżka pociągiem przez lasy w stronę Olsztyna to dobra przygoda dla młodych podróżników.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni.

Jak dojechać

Chorzele leżą przy drodze krajowej nr 57 i na linii kolejowej z Ostrołęki do Olsztyna.

W okolicy

Gdzie spać

W Chorzelach i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Przasnyszu i na Mazurach – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Chorzele — Holy Trinity church in Chorzele
Chorzele — Holy Trinity church in Chorzele
Fot. Chrumps, CC BY-SA 4.0
Chorzele — Chorzele (powiat przasnyski)
Chorzele — Chorzele (powiat przasnyski)
Fot. PanSG, CC BY-SA 4.0
Chorzele — Chorzele train stop, Masovian Voivodeship, Poland
Chorzele — Chorzele train stop, Masovian Voivodeship, Poland
Fot. RAIL P (RAIL.PHOTOGRAPHY), CC0

Opublikowano: 20.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Omulew – spływ kajakowy przez Kurpie
Kajaki i spływy

Omulew – spływ kajakowy przez Kurpie

Leniwa, meandrująca rzeka płynąca z Mazur przez Puszczę Kurpiowską do Narwi – spokojny spływ wśród lasów i łąk, idealny na pierwszy raz w kajaku i na …

1–3 dni
Przasnysz – klasztor i pamięć bitew 1915
Miasta i starówki

Przasnysz – klasztor i pamięć bitew 1915

Małe miasto na północnym Mazowszu z gotyckim kościołem dawnych bernardynów, zabytkową farą i cmentarzami wojennymi po dwóch bitwach z 1915 roku – na g…

pół dnia
Wyjazd w grupie przyjaciół – pomysły
Jeziora i rejsy

Wyjazd w grupie przyjaciół – pomysły

Dom nad jeziorem, spływ, żagle czy górskie schroniska – pomysły na wyjazd w grupie przyjaciół i praktyczne wskazówki, jak go zorganizować bez kłótni o…

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →