Przasnysz – klasztor i pamięć bitew 1915
Małe miasto na północnym Mazowszu z gotyckim kościołem dawnych bernardynów, zabytkową farą i cmentarzami wojennymi po dwóch bitwach z 1915 roku – na granicy Mazowsza i Kurpiów.
Fot. Singdrossel, CC BY-SA 3.0 pl
Przasnysz leży na północnym Mazowszu, ok. 35 km na północny wschód od Ciechanowa, nad niewielką rzeką Węgierką. To spokojne miasto, które łatwo przegapić w drodze na Mazury. Ma jednak ciekawe zabytki sakralne, muzeum i szczególną historię – w 1915 roku pod Przasnyszem rozegrały się dwie wielkie bitwy I wojny światowej, po których zostały cmentarze wojenne rozsiane po okolicznych polach.
Dawny klasztor bernardynów
Najcenniejszym zabytkiem jest zespół dawnego klasztoru bernardynów z XVI–XVII wieku z ceglanym, gotyckim kościołem św. Jakuba i św. Anny. Dziś opiekują się nim pasjoniści. Wysokie, ceglane mury i spokojny dziedziniec dobrze oddają atmosferę dawnego klasztoru na pograniczu Mazowsza.
Fara i rynek
W centrum stoi zabytkowy kościół farny Wniebowzięcia NMP, a niedaleko niewielki rynek z ratuszem i kamienicami. Miasto ma też drugi zespół klasztorny – dawny klasztor bernardynek z XVIII wieku, dziś prowadzony przez felicjanki. Układ ulic zachował się z czasów, gdy Przasnysz był ważnym miastem handlowym na szlaku z Mazowsza na północ.
Bitwy przasnyskie 1915
Zimą i latem 1915 roku pod Przasnyszem walczyły armie rosyjska i niemiecka. Bitwy przasnyskie należały do największych starć na froncie wschodnim na ziemiach polskich, a miasto kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk. W okolicy zachowały się cmentarze wojenne, na których pochowano żołnierzy obu armii – wiele z nich leży w polach i lasach przy wiejskich drogach.
Muzeum
W mieście działa muzeum historyczne, które opowiada o dziejach Przasnysza i regionu, w tym o wydarzeniach 1915 roku i o kulturze północnego Mazowsza.
Na granicy Kurpiów
Na północ i wschód od Przasnysza zaczynają się Kurpie – kraina puszczy, wycinanek i palm wielkanocnych. Do Kadzidła, Myszyńca i Ostrołęki jest stąd niedaleko.
Plan na pół dnia
- Rano klasztor i fara.
- Przed południem rynek i muzeum.
- Po południu przejazd do jednego z cmentarzy wojennych albo do Opinogóry z Muzeum Romantyzmu.
Ciekawostki
- Przasnysz należy do najstarszych miast północnego Mazowsza.
- Cmentarze z I wojny światowej na Mazowszu są mniej znane niż te w Beskidzie Niskim, choć powstawały w podobnym czasie.
Z dziećmi
Przasnysz to krótki przystanek – dzieci bardziej zainteresuje park dzikich zwierząt w Kadzidłowie na Mazurach albo zamek w Ciechanowie.
Kiedy przyjechać
Przez cały rok. Na początku listopada na cmentarzach wojennych palą się znicze.
Jak dojechać
Przasnysz leży ok. 100 km na północ od Warszawy i ok. 35 km od Ciechanowa. Najwygodniej dojechać samochodem.
W okolicy
Gdzie spać
W Przasnyszu działają hotele i pensjonaty, a większy wybór jest w Ciechanowie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Singdrossel, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Unknown authorUnknown author, Public domain

Fot. Zala, CC BY-SA 4.0

Fot. Zala, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 05.11.2026





