Lubraniec – pałac Szpilowskiego i kujawskie miasteczko
Klasycystyczny pałac w parku, neogotycki kościół, synagoga z XVIII wieku i niezwykła legenda o nazwie miasta – Lubraniec to mały, ale ciekawy przystanek na Kujawach, między Włocławkiem a Izbicą.
Fot. Maciejw, CC BY-SA 3.0 pl
Lubraniec to miasteczko liczące ok. 2,6 tysiąca mieszkańców, położone w powiecie włocławskim, nad rzeką Zgłowiączką, przy drodze wojewódzkiej nr 270. To jedno z najmniejszych miast Kujaw, ale ma ciekawą historię, kilka cennych zabytków i spokojny, prowincjonalny urok. Do Brześcia Kujawskiego jest stąd niespełna 10 kilometrów, a do Włocławka – nieco ponad 20.
Legenda o nazwie
Według tradycji miasto założył Jan Godziemba, a do budowy osady miał wykorzystać jeńców wojennych – stąd pierwotna nazwa „Ludbraniec”, od „ludzi branych” w niewolę. Kolejni właściciele, pieczętujący się nazwiskiem Lubrańskich, opuścili literę „d” i tak powstała obecna nazwa. Prawa miejskie Lubraniec otrzymał w 1509 roku. W czasach reformacji, w 1562 roku, kalwinista Jakub Chlewiński zbrojnie zajął siedzibę i majątek miejscowych kanoników laterańskich.
Pałac i park
Najcenniejszym zabytkiem jest zespół pałacowo-parkowy. Murowany, klasycystyczny pałac z 1827 roku zaprojektował Hilary Szpilowski – warszawski architekt epoki klasycyzmu. Pałac otacza park krajobrazowy założony w 1826 roku, z XIX-wiecznymi zabudowaniami gospodarczymi. Spacer alejkami parku to najprzyjemniejszy punkt wizyty.
Kościół i kaplica
W centrum stoi neogotycki kościół Matki Bożej Szkaplerznej z 1906 roku, którego strzelista sylwetka dominuje nad miasteczkiem. Na cmentarzu parafialnym zachowała się kaplica św. Anny z 1834 roku i zabytkowe nagrobki. Przy rynku stoi XVIII-wieczny dom (Rynek 23), a w mieście także budynek liceum z lat 1924–1926 i Dom Ludowy z 1930 roku.
Ślady społeczności żydowskiej
Przed wojną w Lubrańcu mieszkało ok. 880 Żydów. Zachowała się synagoga z końca XVIII wieku oraz cmentarz żydowski. W 1941 roku Niemcy wywieźli większość żydowskich mieszkańców do getta w Łodzi, a pozostałych zamordowali w 1942 roku.
Seminarium Wyszyńskiego
Lubraniec zapisał się też w historii Kościoła. 4 kwietnia 1945 roku w miejscowej plebanii rozpoczęło zajęcia Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku, zorganizowane przez księdza Stefana Wyszyńskiego – późniejszego prymasa Polski. Klerycy uczyli się tu przez kilka tygodni, a w maju 1945 roku seminarium wróciło do Włocławka.
Plan wizyty
- Rano kościół i rynek.
- Przed południem pałac i spacer po parku.
- Po południu synagoga, a potem wyjazd do Brześcia Kujawskiego albo Izbicy Kujawskiej.
Ciekawostki
- W czasie okupacji Niemcy dwukrotnie zmieniali nazwę miasta – na Lubranitz, a potem na Lutbrandau.
- W Lubrańcu działa klub podnoszenia ciężarów Husaria.
Z dziećmi
Spacer po parku pałacowym to krótka, spokojna wycieczka. W okolicy warto pojechać do grobowców megalitycznych w Wietrzychowicach albo do tężni w Ciechocinku.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy park jest zielony, a okoliczne Kujawy najlepiej zwiedzać rowerem.
Jak dojechać
Lubraniec leży przy drodze wojewódzkiej nr 270 z Brześcia Kujawskiego do Izbicy Kujawskiej. Najwygodniej przyjechać samochodem.
W okolicy
- Brześć Kujawski – stolica Łokietka.
- Izbica Kujawska – dwór matki Chopina.
- Kowal – miejsce urodzenia Kazimierza Wielkiego.
- Włocławek – katedra i bulwary.
- Polskie piramidy – grobowce Kujaw.
- Kujawy – przewodnik.
- Synagogi w Polsce.
Gdzie spać
W Lubrańcu i okolicy działają agroturystyki, a hotele znajdziesz we Włocławku i Ciechocinku – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Maciejw, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Eder~plwiki, CC BY 3.0
Opublikowano: 19.11.2026




