Opalenica – miasto pierwszego polskiego motocykla
Gotycki kościół Opalińskich, pierwszy w Polsce pomnik powstańców wielkopolskich i historia motocykla Lech, który zdobył medal na wystawie w Poznaniu – Opalenica to ciekawy przystanek w zachodniej Wielkopolsce.
Fot. Silu, CC BY-SA 3.0 pl
Opalenica to miasto liczące ok. 9,2 tysiąca mieszkańców, położone nad rzeką Mogilnicą, ok. 40 km na zachód od Poznania, w powiecie nowotomyskim. Promuje się hasłem „Miasto pierwszego polskiego motocykla” – i ma ku temu dobre powody. Do tego dochodzi kilkusetletnia historia związana z rodem Opalińskich, gotycki kościół i pamiątki powstania wielkopolskiego.
Historia i Opalińscy
Pierwsza wzmianka o Opalenicy pochodzi z dokumentu Władysława Jagiełły z 1393 roku. Prawa miejskie na prawie magdeburskim miasto otrzymało ok. 1400 roku. W połowie XV wieku Opalenica przeszła w ręce rodziny z Bnina – w 1453 roku Piotr z Bnina jako pierwszy przyjął nazwisko Opaleński. Ród Opalińskich władał miastem przez blisko trzy stulecia, aż do 1775 roku. Ich zamek nad Mogilnicą, wzmiankowany w 1445 roku, rozebrano w XIX wieku na polecenie władz pruskich.
Kościół św. Mateusza
Najcenniejszym zabytkiem jest późnogotycki kościół św. Mateusza. Murowaną świątynię zbudowano po rozebraniu drewnianej w 1603 roku i ukończono w 1620 roku. Zachodnia wieża spłonęła w 1731 roku i nie została odbudowana – w 2001 roku obok stanęła nowa, wolnostojąca dzwonnica. Przy kościele stoi manierystyczna kaplica cmentarna z pierwszej połowy XVII wieku i klasycystyczna plebania z kolumnowym portykiem.
Motocykl Lech
W latach 1929–1932 w Opalenicy produkowano motocykl „Lech” – dzieło Wacława Sawickiego, Władysława Zalewskiego i Józefa Braniewicza. Na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1929 roku maszyna zdobyła srebrny medal. Choć produkcja trwała krótko, Lech uchodzi za jeden z pierwszych polskich motocykli seryjnych, a pamięć o nim jest dziś dumą miasta.
Kolej, cukrownia i powstanie
W 1870 roku przez Opalenicę poprowadzono linię kolejową Poznań – Gubin, a w 1884 roku założono tu cukrownię, która w czasach PRL była jedną z największych w Polsce. W 1886 roku otwarto kolej wąskotorową – najstarszą w Wielkopolsce. Mieszkańcy walczyli w powstaniu wielkopolskim pod Zbąszyniem, a 14 maja 1922 roku odsłonięto tu pierwszy w Polsce pomnik powstańców wielkopolskich.
Ratusz i inne zabytki
Eklektyczny ratusz zbudowano w 1897 roku, w miejscu drewnianego z XVII wieku. Neogotycki kościół św. Józefa z 1900 roku powstał jako świątynia ewangelicka – katolicy przejęli go w 1945 roku.
Plan wizyty
- Rano kościół św. Mateusza i kaplica cmentarna.
- Przed południem ratusz i pomnik powstańców.
- Po południu Grodzisk Wielkopolski albo parowozownia w Wolsztynie.
Ciekawostki
- W czasie Euro 2012 w Opalenicy trenowała reprezentacja Portugalii.
- W okolicy wydobywa się gaz ziemny.
Z dziećmi
Historia motocykla i kolei wąskotorowej zainteresuje młodych miłośników techniki, a w niedalekim Wolsztynie działa parowozownia z czynnymi lokomotywami.
Kiedy przyjechać
Przez cały rok – Opalenica to dobry przystanek w drodze z Poznania na zachód.
Jak dojechać
Opalenica leży ok. 40 km od Poznania, przy linii kolejowej z Poznania do Zbąszynia, w pobliżu autostrady A2.
W okolicy
- Grodzisk Wielkopolski – piwo grodziskie.
- Nowy Tomyśl – stolica wikliny.
- Wolsztyn – parowozownia.
- Zbąszyń – ziemia kozła.
- Rakoniewice – muzeum pożarnictwa.
- Powstanie wielkopolskie – miejsca pamięci.
- Koleje wąskotorowe w Polsce.
- Poznań – Stary Rynek i koziołki.
Gdzie spać
W Opalenicy działają hotele i pensjonaty, a duży wybór noclegów jest w Poznaniu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Silu, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Tournasol7, CC BY-SA 4.0

Fot. Anaj7, CC BY-SA 4.0

Fot. Tournasol7, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026





