Kozienice – kolumna Zygmunta Starego i puszcza
Kolumna postawiona w miejscu narodzin króla, która uchodzi za najstarszy świecki pomnik w Polsce, pałac w parku i jedna z najpiękniejszych puszcz Mazowsza – Kozienice to królewskie miasto, o którym mało kto pamięta.
Fot. Hubert Śmietanka, CC BY 2.5
Kozienice to miasto liczące ok. 15 tysięcy mieszkańców, położone nad rzeką Zagożdżonką, na skraju Puszczy Kozienickiej, ok. 80 km na południe od Warszawy. Dziś kojarzone głównie z wielką elektrownią, ma bogatą królewską przeszłość – przez stulecia było jedną z ulubionych rezydencji łowieckich polskich władców.
Królewskie Kozienice
Pierwsza wzmianka o okolicy pochodzi z 1206 roku. Szczególnie upodobał sobie Kozienice Władysław Jagiełło – bywał tu dziesięć razy i w 1394 roku ufundował kościół. W 1410 roku w pobliżu Kozienic zbudowano most łyżwowy, po którym wojska polskie przeprawiły się przez Wisłę w drodze pod Grunwald. W 1467 roku w królewskim dworze w Kozienicach urodził się Zygmunt I Stary. Prawa miejskie miasto otrzymało 8 stycznia 1549 roku od Zygmunta Augusta.
Kolumna Zygmunta Starego
W 1518 roku na pamiątkę narodzin króla postawiono kolumnę – uważaną za najstarszy świecki pomnik w Polsce. Stoi w parku pałacowym i jest jednym z najcenniejszych zabytków miasta. Kozienice mogą więc poszczycić się pomnikiem starszym niż kolumna Zygmunta III w Warszawie.
Pałac i muzeum
Zespół pałacowy z XVIII wieku, przebudowany w drugiej połowie XIX wieku, mieści dziś Muzeum Regionalne. Ekspozycje opowiadają o królewskiej historii miasta, Puszczy Kozienickiej i dawnych rzemiosłach. Pałac otacza park ze stawem, w którym stoi kolumna Zygmunta – w pogodny dzień biała fasada odbija się w wodzie.
Manufaktura broni
Po pożarze w 1782 roku król Stanisław August Poniatowski zadbał o odbudowę miasta, a w 1786 roku założył tu Królewską Manufakturę Broni – jedną z największych fabryk broni palnej w Rzeczypospolitej. Kozienice stały się wtedy ważnym ośrodkiem przemysłu.
Puszcza Kozienicka
Miasto otacza Puszcza Kozienicka – rozległe lasy z dąbrowami, bukami i jodłami, chronione jako park krajobrazowy. W puszczy wytyczono szlaki piesze i rowerowe, ścieżki dydaktyczne i rezerwaty. To jedno z najcenniejszych przyrodniczo miejsc Mazowsza, dawniej królewskie tereny łowieckie.
Plan wizyty
- Rano pałac z Muzeum Regionalnym i kolumna Zygmunta.
- Przed południem kościół Świętego Krzyża i spacer po centrum.
- Po południu szlak w Puszczy Kozienickiej albo Czarnolas – dom Kochanowskiego.
Ciekawostki
- W Kozienicach urodziła się Irena Gut-Opdyke, która w czasie wojny ratowała Żydów i została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.
- Pobliska elektrownia należy do największych w Polsce.
Z dziećmi
Ścieżki przyrodnicze w Puszczy Kozienickiej i opowieść o królu urodzonym w Kozienicach to dobry plan na rodzinny dzień.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy puszcza jest najpiękniejsza.
Jak dojechać
Kozienice leżą na skrzyżowaniu dróg krajowych nr 48 i 79; najwygodniej dojechać samochodem lub autobusem z Radomia.
W okolicy
- Puszcza Kozienicka – park krajobrazowy.
- Czarnolas – muzeum Jana Kochanowskiego.
- Radom – rynek i muzeum wsi.
- Dęblin – twierdza i forty.
- Ziemia radomska – przewodnik.
- Jagiellonowie – śladami dynastii.
- Pionki.
- Maciejowice.
- Przyczółek warecko-magnuszewski 1944 – przewodnik.
Gdzie spać
W Kozienicach działają hotele i pensjonaty, a w puszczy – agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Hubert Śmietanka, CC BY 2.5

Fot. Unknown authorUnknown author, Public domain
Opublikowano: 19.11.2026





