Przyczółek warecko-magnuszewski 1944 – przewodnik
W sierpniu 1944 roku, gdy w Warszawie trwało powstanie, kilkadziesiąt kilometrów na południe toczyła się jedna z największych bitew pancernych z udziałem polskich czołgistów. Przewodnik po przyczółku warecko-magnuszewskim.
Fot. Chris Olszewski, CC BY-SA 4.0
Latem 1944 roku Armia Czerwona dotarła do Wisły. 1 sierpnia 1944 roku – w dniu wybuchu Powstania Warszawskiego – oddziały 8 Gwardyjskiej Armii gen. Wasilija Czujkowa przeprawiły się przez rzekę w rejonie Warki i Magnuszewa i utworzyły na lewym brzegu przyczółek. W ciągu kilku dni miał on już ok. 18 km szerokości i 15 km głębokości. Niemcy rzucili przeciw niemu dywizje pancerne, a w obronie wzięli udział także żołnierze polscy.
Bitwa pod Studziankami
Najbardziej znanym epizodem walk jest bitwa pod Studziankami. W sierpniu 1944 roku do walki weszła 1 Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte – ok. 2200 żołnierzy i 86 czołgów, w większości T-34. Jej kontruderzenie pomogło załamać niemiecki atak, a 14 sierpnia Studzianki zostały zdobyte. Polacy stracili 94 zabitych, ok. 200 rannych i 27 czołgów. Była to pierwsza duża bitwa polskich czołgistów na froncie wschodnim.
Studzianki Pancerne
We wsi, dziś noszącej nazwę Studzianki Pancerne, w 20. rocznicę bitwy urządzono mauzoleum poległych. Stoją tu pomniki i czołg, a co roku w sierpniu odbywają się uroczystości rocznicowe. Na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie znajduje się tablica z napisem „Studzianki–Warka”.
Skansen Bojowy w Mniszewie
W Mniszewie nad Wisłą od 1977 roku działa Skansen Bojowy 1 Armii Wojska Polskiego – plenerowa ekspozycja z działami, pojazdami i umocnieniami przypominająca walki o przyczółek. To ciekawy przystanek dla miłośników historii wojskowości.
Warka i Głowaczów
Przyczółek obejmował okolice Warki – miasta, w którym warto odwiedzić Muzeum Kazimierza Pułaskiego w Winiarach. Po drugiej stronie leżał Głowaczów nad Radomką, niemal całkowicie zniszczony w sierpniu 1944 roku. Przed wojną, we wrześniu 1939 roku, pod Głowaczowem walczyła 13 Kresowa Dywizja Piechoty.
Puszcza Kozienicka
Na południe od dawnego przyczółka rozciąga się Puszcza Kozienicka – rozległy kompleks leśny chroniony jako park krajobrazowy. W Kozienicach stoi pałac i kolumna Zygmunta Starego. Po zwiedzeniu miejsc pamięci warto odpocząć na leśnych szlakach.
Jak zwiedzać
- Najlepiej samochodem – miejsca pamięci są rozrzucone wzdłuż Wisły.
- Trasa Warka – Mniszew – Magnuszew – Studzianki Pancerne – Kozienice zajmuje jeden dzień.
- W sierpniu warto trafić na obchody rocznicy bitwy.
Ciekawostki
- Przed ofensywą styczniową 1945 roku na przyczółku zgromadzono 23 dywizje i ponad 5 tysięcy dział.
- Bitwa pod Studziankami stała się później inspiracją dla wielu książek i filmów o polskich czołgistach.
Z dziećmi
Czołgi i działa w Mniszewie oraz w Studziankach Pancernych zainteresują starsze dzieci – to dobra okazja do rozmowy o historii.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni; najwięcej wydarzeń odbywa się w sierpniu.
W okolicy
- Warka – muzeum Pułaskiego.
- Kozienice – kolumna Zygmunta Starego.
- Puszcza Kozienicka – park krajobrazowy.
- Pionki – miasto prochowni.
- Wrzesień 1939 – miejsca pamięci.
- Muzea wojskowe i lotnicze w Polsce.
Gdzie spać
W Warce, Kozienicach i nad Wisłą działają hotele, pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Zamki i twierdze.
Galeria zdjęć

Fot. Chris Olszewski, CC BY-SA 4.0

Fot. Hubert Śmietanka, CC BY 2.5

Fot. Wlodek k1, CC BY-SA 3.0

Fot. Rafał Terkner, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Virtual-Pano, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026



