Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Kazimierza Wielka – cukrownia i baseny siarczkowe

Wieża zwana okrąglakiem, dawna cukrownia hrabiów Łubieńskich, kościół z obrazem Franciszka Smuglewicza i baseny z wodą siarczkową – Kazimierza Wielka to spokojne miasteczko na Ponidziu, dobra baza do odkrywania doliny Nidzicy.

Fot. Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Kazimierza Wielka to miasteczko liczące ok. 5 tysięcy mieszkańców, położone nad rzeką Nidzicą, lewym dopływem Wisły, w południowo-wschodniej części Niecki Nidziańskiej. Jest siedzibą powiatu kazimierskiego i należy do najmniejszych miast powiatowych w Polsce. Mimo skromnych rozmiarów ma ciekawą historię – od pradziejów, przez reformację, po rozwój przemysłu cukrowniczego w XIX wieku.

Historia

Okolice Kazimierzy Wielkiej były zasiedlone już ok. 6 tysięcy lat temu – w pobliskich Słonowicach archeolodzy odkryli zespół neolitycznych grobowców, należący do najcenniejszych tego typu w Europie Środkowej. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1320 roku. Popularna legenda łączy nazwę z królem Kazimierzem Wielkim i polowaniem na tura, ale historycy uważają ją za opowieść bez potwierdzenia w źródłach. W latach 60. XVI wieku działała tu wspólnota braci polskich. W 1845 roku hrabia Łubieński założył tu cukrownię „Łubna” – jedną z najstarszych w Polsce, wokół której rozwinęła się osada. Prawa miejskie Kazimierza Wielka otrzymała w 1959 roku. W 1944 roku znalazła się w granicach Republiki Pińczowskiej – obszaru opanowanego na kilka tygodni przez partyzantów.

Kościół i okrąglak

Parafialny kościół Podwyższenia Krzyża Świętego wzniesiono w 1633 roku i przebudowano pod koniec XIX wieku. W ołtarzu głównym znajduje się obraz *Ukrzyżowania* pędzla Franciszka Smuglewicza – jednego z najważniejszych malarzy polskiego klasycyzmu. Symbolem miasta jest okrąglak – wieża z 1888 roku, w której dawniej mieszkali praktykanci cukrowni. Dziś mieści Muzeum Ziemi Kazimierskiej.

Park i wzgórza

W centrum rozciąga się park dworski z XVIII wieku, przebudowany w XIX wieku, z pozostałościami zespołu pałacowego Łubieńskich – pałacyk spłonął w 1986 roku. Wokół miasta wznosi się pięć wzgórz, m.in. Wieszczonka, z których rozciągają się widoki na dolinę Nidzicy i pola Ponidzia.

Baseny z wodą siarczkową

Kazimierza Wielka leży na terenie bogatym w wody siarczkowe, podobnie jak pobliskie Busko-Zdrój i Solec-Zdrój. W 2019 roku miasto otrzymało status obszaru ochrony uzdrowiskowej, a w 2023 roku przy krytej pływalni otwarto zewnętrzne baseny termalne z wodą siarczkową. To nowa atrakcja, która przyciąga gości z całego regionu.

Plan wizyty

  • Rano kościół i obraz Smuglewicza.
  • Przed południem okrąglak z muzeum i park.
  • Po południu relaks w basenach siarczkowych albo wycieczka do Opatowca nad Wisłą.

Ciekawostki

  • W 1939 roku pod Kazimierzą Wielką poległo 60 żołnierzy 55 Dywizji Piechoty.
  • Miasto współpracuje z ukraińskim Buczaczem i niemieckim Altenstadt.

Z dziećmi

Kąpiel w basenach termalnych i wejście na okrąglak to atrakcje, które sprawdzą się na rodzinnym wyjeździe.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; baseny termalne kuszą także jesienią i zimą.

Jak dojechać

Kazimierza Wielka leży ok. 50 km na północny wschód od Krakowa; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W Kazimierzy Wielkiej działają pensjonaty, a większy wybór jest w Busku-Zdroju – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Kazimierza Wielka — Kazimierza Wielka, Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Kazimierzy Wielkiej
Kazimierza Wielka — Kazimierza Wielka, Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Kazimierzy Wielkiej
Fot. Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0
Kazimierza Wielka — Tytuł : Kazimierza Wielka. Adres wydawniczy : Kazimierza Wielka : nakładem A. Kacińskiego,
Kazimierza Wielka — Tytuł : Kazimierza Wielka. Adres wydawniczy : Kazimierza Wielka : nakładem A. Kacińskiego,
Fot. Unknown authorUnknown author, Public domain
Kazimierza Wielka — Holy Cross church in Kazimierza Wielka (Poland)
Kazimierza Wielka — Holy Cross church in Kazimierza Wielka (Poland)
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 3.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Wiślica – kolegiata i Płyta Wiślicka
Miasta i starówki

Wiślica – kolegiata i Płyta Wiślicka

Gotycka kolegiata ufundowana przez Kazimierza Wielkiego, romańska Płyta Wiślicka z rytami modlących się postaci, relikty najstarszych kościołów w podz…

2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →