Przejdź do treści
Zamki i twierdze Ciekawe miejsca

Kawaleria polska – śladami ułanów – przewodnik

Husaria, ułani, strzelcy konni – kawaleria była przez stulecia dumą polskiego wojska. Przewodnik po miejscach, gdzie można poznać historię polskich kawalerzystów, od garnizonów II Rzeczypospolitej po pola bitew.

Fot. Włodzimierz Wysocki, CC BY-SA 3.0

czas: 1–7 dnitrudność: łatwa

Kawaleria przez stulecia była najważniejszą formacją polskiego wojska – od średniowiecznego rycerstwa przez słynną husarię po ułanów II Rzeczypospolitej. Polscy kawalerzyści walczyli pod Wiedniem, w czasach napoleońskich, w wojnie 1920 roku i we wrześniu 1939 roku. Ich historia zostawiła ślady w koszarach, muzeach i na polach bitew w całej Polsce.

Grudziądz – szkoła kawalerii

W okresie międzywojennym w Grudziądzu działało Centrum Wyszkolenia Kawalerii – najważniejsza szkoła jazdy konnej w Polsce, w której kształcono oficerów kawalerii. Grudziądz był wtedy nazywany „stolicą polskiej kawalerii”. W mieście zachowały się koszary, a nad Wisłą – słynne spichrze, wizytówka miasta.

Garwolin – strzelcy konni

W Garwolinie w latach 1921–1939 stacjonował 1 Pułk Strzelców Konnych. Zachował się zespół dawnych koszar kawaleryjskich. W sierpniu 1920 roku w mieście przebywał sztab Józefa Piłsudskiego w czasie kontrofensywy znad Wieprza – jednego z decydujących momentów Bitwy Warszawskiej.

Komarów 1920

31 sierpnia 1920 roku pod Komarowem na Zamojszczyźnie rozegrała się jedna z największych bitew kawaleryjskich XX wieku. Polska jazda rozbiła tu 1 Armię Konną Siemiona Budionnego, co przesądziło o losach wojny na południowym odcinku frontu. Bitwę upamiętniają miejsca pamięci w okolicy Komarowa.

Wrzesień 1939

We wrześniu 1939 roku polska kawaleria walczyła m.in. pod Mokrą, gdzie Wołyńska Brygada Kawalerii zatrzymała niemiecką dywizję pancerną, i pod Krojantami, gdzie szarża 18 Pułku Ułanów Pomorskich stała się podstawą legendy o „szarży na czołgi”. W rzeczywistości ułani zaatakowali piechotę, a czołgi pojawiły się dopiero później. Ostatnią bitwą kampanii była bitwa pod Kockiem, w której walczyły też oddziały kawalerii.

Jak zwiedzać

  • Grudziądz łatwo połączyć z Toruniem i Chełmnem.
  • Garwolin leży przy trasie z Warszawy do Lublina – blisko Dęblina i pola bitwy pod Kockiem.
  • Muzea wojskowe w Warszawie, Poznaniu i Drzonowie mają kolekcje mundurów, siodeł i broni kawaleryjskiej.

Ciekawostki

  • Polskie słowo „ułan” pochodzi z języka tatarskiego – pierwsze chorągwie ułańskie tworzyli Tatarzy służący Rzeczypospolitej.
  • W wielu miastach odbywają się rekonstrukcje i pokazy jazdy konnej w mundurach dawnych pułków.

Z dziećmi

Pokazy kawaleryjskie i rekonstrukcje historyczne z końmi to atrakcja, która zachwyca dzieci i pozwala w przystępny sposób opowiedzieć o historii.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni, gdy odbywają się rekonstrukcje i święta pułkowe.

W okolicy

Gdzie spać

W Grudziądzu, Garwolinie i Zamościu działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Zamki i twierdze.

Galeria zdjęć

Grudziądz — Granaries in Grudziądz seen from the left riverside of the Vistula River.
Grudziądz — Granaries in Grudziądz seen from the left riverside of the Vistula River.
Fot. Włodzimierz Wysocki, CC BY-SA 3.0
Garwolin — Garwolin , ul. Staszica 11 - kościół p.w. Przemienienia Pańskiego (zabytek nr 741 z 7.05.1
Garwolin — Garwolin , ul. Staszica 11 - kościół p.w. Przemienienia Pańskiego (zabytek nr 741 z 7.05.1
Fot. Aneta Lazurek, CC BY-SA 3.0 pl
Sulejówek — Milusin - villa of marshal Józef Piłsudski in Sulejówek
Sulejówek — Milusin - villa of marshal Józef Piłsudski in Sulejówek
Fot. User:Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, CC BY 3.0
Westerplatte i Twierdza Wisłoujście — Westerplatte barracks basement
Westerplatte i Twierdza Wisłoujście — Westerplatte barracks basement
Fot. Virtual-Pano, CC BY-SA 4.0
Kock — Pałac Jabłonowskich w Kocku
Kock — Pałac Jabłonowskich w Kocku
Fot. Radosław Czarnecki, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 500 km

Pokaż wszystkie (400) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Najstarsze drzewa w Polsce – przewodnik
Parki narodowe i przyroda

Najstarsze drzewa w Polsce – przewodnik

Dąb, w którego cieniu według legendy odpoczywali królowie, trzy olbrzymie dęby nad Wartą, sosna na skale nad Dunajcem i dęby pamiętające pruskich król…

2–5 dni

Więcej: Zamki i twierdze

Więcej →