Stryków – miasteczko Stryjkowskiego i Breitbarta
Miasteczko, w którym urodzili się renesansowy kronikarz i siłacz, który miał zainspirować twórców Supermana – Stryków to więcej niż węzeł autostrad pod Łodzią.
Stryków to miasteczko liczące ok. 3,5 tysiąca mieszkańców, położone w powiecie zgierskim, na Wzniesieniach Łódzkich, nad rzeką Moszczenicą, na północny wschód od Łodzi. Historycznie należy do ziemi łęczyckiej. Większość kierowców zna go z nazwy węzła autostrad A1 i A2, ale samo miasteczko ma średniowieczny rodowód i zaskakująco ciekawe postacie w swojej historii.
Historia
Prawa miejskie Stryków otrzymał w 1394 roku od króla Władysława Jagiełły, na prośbę miejscowego dziedzica, podskarbiego łęczyckiego Deresława. W średniowieczu leżał przy drodze ze Zgierza do Łowicza – działało tu kilkudziesięciu rzemieślników, w tym sukiennicy. Potop szwedzki przyniósł upadek, a odrodzenie zaczęło się pod koniec XVIII wieku, gdy właściciel Feliks Czarnecki próbował rozwijać tu włókiennictwo. W 1870 roku Stryków utracił prawa miejskie, a odzyskał je w 1923 roku.
Ludzie ze Strykowa
W Strykowie urodził się w 1547 roku Maciej Stryjkowski – historyk, poeta i dyplomata, autor słynnej kroniki dziejów Polski i Litwy. Stąd pochodził też renesansowy drukarz Łazarz Andrysowicz, założyciel krakowskiej Drukarni Łazarzowej, która wydała ok. 270 książek. W 1815 roku urodził się tu powstaniec i żeglarz Adam Mierosławski, a w 1893 roku – Zishe Breitbart, siłacz i artysta estradowy, który według niektórych relacji zainspirował twórców postaci Supermana.
Mariawici i kościoły
Na początku XX wieku Stryków stał się ważnym ośrodkiem mariawitów. Stoi tu neogotycki kościół mariawicki św. Anny i św. Marcina, a obok – neobarokowy rzymskokatolicki kościół św. Marcina. Na cmentarzu mariawickim spoczywają żołnierze polegli w bitwie nad Bzurą w 1939 roku. W mieście zachowały się też fragmenty kościoła z XVII wieku oraz murowane i drewniane domy z XVIII i XIX wieku, w tym dom przy ulicy Mickiewicza wpisany do rejestru zabytków.
Ślady społeczności żydowskiej
Przed wojną dużą część mieszkańców stanowili Żydzi. W czasie II wojny światowej Stryków stracił ok. 45 procent mieszkańców. Na północny zachód od centrum leży dawny cmentarz żydowski, zniszczony w czasach PRL – w 2020 roku postawiono na nim ohele w miejscach przypuszczalnych grobów cadyków.
Przyroda
W mieście znajduje się zalew na Moszczenicy o powierzchni ok. 9 hektarów, dobry na spacer i odpoczynek. W okolicy chronione są dwa rezerwaty przyrody: Struga Dobieszkowska i Grądy nad Moszczenicą, a pagórkowate Wzniesienia Łódzkie zachęcają do wycieczek rowerowych.
Plan wizyty
- Rano kościoły i centrum.
- Przed południem spacer nad zalewem.
- Po południu rezerwat Grądy nad Moszczenicą albo wyjazd do Łodzi lub Brzezin.
Ciekawostki
- Kolej z Łodzi do Warszawy przez Stryków poprowadzono w 1902 roku, a dworzec odnowiono w 2012 roku.
- Węzeł Łódź Północ pod Strykowem to miejsce, w którym krzyżują się autostrady A1 i A2.
Z dziećmi
Opowieść o siłaczu Breitbarcie i Supermanie to dobry wstęp do spaceru po miasteczku. Dalej warto pojechać do Łodzi – do EC1 albo Orientarium.
Kiedy przyjechać
Przez cały rok – Stryków to dobry przystanek w podróży autostradą.
Jak dojechać
Stryków leży przy węźle autostrad A1 i A2 oraz drodze krajowej nr 14. Ma też stację kolejową na linii z Łodzi do Warszawy.
W okolicy
- Brzeziny – miasto krawców.
- Zgierz – miasto tkaczy.
- Ozorków – miasto sukienników.
- Łódź – Manufaktura i EC1.
- Łódź – Piotrkowska i murale.
- Łowicz – stolica folkloru.
- Atrakcje przy autostradzie A1.
- Pałace i wille fabrykantów.
Gdzie spać
Przy węźle autostrad i w Strykowie działają hotele i motele, a duży wybór noclegów jest w Łodzi – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć
Opublikowano: 19.11.2026







