Tarczyn – miasteczko Ireny Sendlerowej i kolejki
Gotycki kościół, kolejka wąskotorowa sprzed ponad stu lat i pamięć o Irenie Sendlerowej, która mieszkała tu przed wojną – Tarczyn to ciekawy przystanek na trasie z Warszawy w stronę Grójca.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Tarczyn to miasteczko liczące ok. 4,3 tysiąca mieszkańców, położone w powiecie piaseczyńskim, ok. 30 km na południe od centrum Warszawy, przy trasie w stronę Grójca i Krakowa. Przez miasto płynie rzeczka Tarczynka, dopływ Jeziorki. Tarczyn ma średniowieczny rodowód, zabytkowy kościół, ciekawą historię i zabytek techniki, który wciąż wozi turystów.
Historia
Tarczyn otrzymał prawa miejskie w 1353 roku. Wcześniej był osadą targową i wsią parafialną książąt mazowieckich. W 1406 roku miasto stało się uposażeniem proboszcza warszawskiej kapituły katedralnej – stąd jego status miasta duchownego. W czasie konfederacji barskiej w okolicy działał oddział partyzancki Józefa Sawy Calińskiego. Po upadku powstania styczniowego, w 1870 roku, Tarczyn utracił prawa miejskie – odzyskał je dopiero 1 stycznia 2003 roku, po 134 latach.
Kościół św. Mikołaja
Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki kościół św. Mikołaja z XVI wieku. Ceglana świątynia dominuje nad zabudową miasteczka i przypomina o czasach, gdy Tarczyn był ważnym ośrodkiem kościelnym na Mazowszu. W mieście jest też park miejski. W gminie, we wsi Rembertów, stoi także zabytkowy drewniany kościół.
Irena Sendlerowa
W latach międzywojennych w Tarczynie mieszkała Irena Sendlerowa – działaczka społeczna, która w czasie II wojny światowej uratowała z warszawskiego getta ok. 2500 żydowskich dzieci. Została odznaczona m.in. Orderem Orła Białego i medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, była też kandydatką do Pokojowej Nagrody Nobla. W 2007 roku otrzymała honorowe obywatelstwo Tarczyna, a jej imię nosi miejscowa szkoła.
Kolejka wąskotorowa
W 1914 roku otwarto kolej wąskotorową łączącą Tarczyn z Grójcem i Warszawą. Dziś to najcenniejszy zabytek techniki w okolicy – w sezonie kursują nią pociągi turystyczne. Przejazd wąskotorówką wśród sadów i pól to atrakcja zwłaszcza dla rodzin z dziećmi.
Pamięć wojenna
W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w Tarczynie getto dla ok. 1600 Żydów, których w lutym 1941 roku wywieziono do getta warszawskiego, a potem do Treblinki. Pomnik w mieście upamiętnia żołnierzy Armii Krajowej z Tarczyna zamordowanych przez Niemców w 1944 roku. Zachował się też cmentarz żydowski.
Przyroda
W okolicy rozciągają się lasy Chojnowskiego Parku Krajobrazowego i Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Działają tu stadniny koni, a leśne drogi zachęcają do wycieczek rowerowych i konnych.
Plan wizyty
- Rano kościół św. Mikołaja i park.
- W południe przejazd kolejką wąskotorową.
- Po południu sady grójeckie albo ruiny zamku w Czersku.
Ciekawostki
- W 1953 roku przez Tarczyn poprowadzono linię kolejową normalnotorową do Skierniewic.
- W Tarczynie działa fabryka produkująca słynne cukierki Mentos.
Z dziećmi
Przejażdżka wąskotorówką i konne przejażdżki w okolicznych stadninach to świetny pomysł na rodzinny dzień pod Warszawą.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy kursuje kolejka. W maju okolica tonie w kwitnących sadach.
Jak dojechać
Tarczyn leży przy drodze krajowej nr 7 z Warszawy do Krakowa, ok. pół godziny jazdy od stolicy.
W okolicy
- Grójec – sady i kwitnące jabłonie.
- Czersk – ruiny zamku.
- Warka – muzeum Pułaskiego.
- Konstancin-Jeziorna – tężnia i wille.
- Góra Kalwaria – Nowa Jerozolima.
- Koleje wąskotorowe w Polsce.
- Miasteczka Mazowsza – przewodnik.
- Dziedzictwo żydowskie w Polsce.
Gdzie spać
W Tarczynie i okolicy działają pensjonaty i agroturystyki, a duży wybór hoteli jest w Warszawie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Andrzej Błaszczak, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026





