Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Wolbrom – miasto Wolwrama na Jurze

Miasto nazwane imieniem średniowiecznego zasadźcy, modrzewiowy kościółek szpitalny z XVII wieku i pomnik Kilińskiego, który ufundowali miejscowi szewcy – Wolbrom to spokojny przystanek na wschodnim skraju Jury.

Fot. Kamil Czaiński, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Wolbrom to miasto liczące ok. 8 tysięcy mieszkańców, położone w powiecie olkuskim w Małopolsce, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Leży wysoko – na wysokości od 375 do 470 m n.p.m. – na łagodnych wzgórzach między Olkuszem a Pilicą. To dawne miasto królewskie z ponad siedmiusetletnią historią, które w XIX i XX wieku słynęło z szewstwa, a później z przemysłu gumowego.

Historia

W 1327 roku król Władysław Łokietek zezwolił zasadźcy Wolwramowi i jego bratu Hilaremu założyć miasto na prawie niemieckim na gruntach wsi Dłużec. Nazwa miasta pochodzi właśnie od imienia założyciela – Wolbrom to „miasto Wolwrama”. W 1485 roku przywileje potwierdził i rozszerzył Kazimierz Jagiellończyk. Wolbrom był miastem królewskim, a po potopie szwedzkim zaczęli się tu osiedlać Żydzi. W 1869 roku miasto utraciło prawa miejskie, a odzyskało je w 1930 roku.

Kościół św. Katarzyny

Parafia w Wolbromiu istniała prawdopodobnie już w XV wieku. Obecny kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej pochodzi w większości z XVII wieku i został konsekrowany w 1692 roku. Masywna bryła z wieżą dominuje nad rynkiem.

Kościółek Mariacki

Najcenniejszym zabytkiem drewnianym jest kościół Niepokalanego Poczęcia NMP, nazywany Kościółkiem Mariackim. Tę barokową, modrzewiową świątynię ufundował w 1638 roku ksiądz Marcin Wolbram jako kościół szpitalny. To jeden z cenniejszych drewnianych kościołów północnej Małopolski.

Rynek i Kiliński

Na rynku stoją XIX-wieczne kamienice i dawna pompa, a pośrodku – pomnik Jana Kilińskiego, ufundowany w 1924 roku przez cech szewców. To nie przypadek: Kiliński był szewcem, a Wolbrom pod koniec XIX wieku słynął z rzemiosła szewskiego. O lokacji z 1327 roku przypomina mural na ratuszu, a nieopodal stoi wieża strażacka z 1893 roku.

Pożary, wojny i pamięć

Wolbrom wielokrotnie płonął – w 1886 roku pożar zniszczył jedną trzecią miasta, a w 1904 roku aż dwie trzecie zabudowy. Pod koniec 1914 roku przez kilka tygodni przebiegała tu linia frontu. Przed II wojną światową Żydzi stanowili dużą część mieszkańców – w 1921 roku było ich ponad 4 tysiące. W czasie okupacji Niemcy utworzyli getto, a jego mieszkańców wywieźli do Bełżca. Zachował się cmentarz żydowski z początku XIX wieku i budynek dawnej szkoły żydowskiej.

Plan wizyty

  • Rano rynek z pomnikiem Kilińskiego i kościół św. Katarzyny.
  • Przed południem Kościółek Mariacki.
  • Po południu Pilica z pałacem albo zamek Ogrodzieniec.

Ciekawostki

  • Po wojnie Wolbrom stał się ośrodkiem przemysłu gumowego – działały tu zakłady Stomil.
  • Przez Wolbrom przebiega linia kolejowa, której budowa wiązała się z dawną Drogą Żelazną Iwanogrodzko-Dąbrowską.

Z dziećmi

Krótki spacer po rynku i wycieczka do pobliskich ruin zamków na Jurze to dobry plan na rodzinny dzień.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; od wiosny do jesieni warto połączyć wizytę z wycieczkami po Jurze.

Jak dojechać

Wolbrom leży ok. 40 km na północ od Krakowa, przy drodze nr 783; ma stację kolejową.

W okolicy

Gdzie spać

W Wolbromiu działają pensjonaty, a większy wybór jest na Jurze i w Krakowie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Wolbrom — Market Square in Wolbrom, Poland
Wolbrom — Market Square in Wolbrom, Poland
Fot. Kamil Czaiński, CC BY-SA 4.0
Wolbrom — Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej Dziewicy i Męczennicy w Wolbromiu – barokowy kośció
Wolbrom — Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej Dziewicy i Męczennicy w Wolbromiu – barokowy kośció
Fot. MOs810, CC BY 4.0
Wolbrom — Wolbrom, mural commemorating the granting of town rights by Ladislaus the Short in 1327
Wolbrom — Wolbrom, mural commemorating the granting of town rights by Ladislaus the Short in 1327
Fot. Kamil Czaiński, CC BY-SA 4.0
Wolbrom — Tytuł : Wolbrom. Adres wydawniczy : Wolbrom : nakład B. Janowskiego [...], [1918-1939] ([m
Wolbrom — Tytuł : Wolbrom. Adres wydawniczy : Wolbrom : nakład B. Janowskiego [...], [1918-1939] ([m
Fot. Unknown authorUnknown author, Public domain

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Smoleń – ruiny zamku na Jurze
Zamki i twierdze

Smoleń – ruiny zamku na Jurze

Ruiny średniowiecznej warowni na wapiennym wzgórzu w bukowym lesie, rezerwat ze skałkami i jaskiniami oraz źródła Pilicy kilka kilometrów dalej – Smol…

1–2 godziny
Jura olkuska – przewodnik
Zamki i twierdze

Jura olkuska – przewodnik

Miasto srebra i ołowiu, ruiny zamków na wapiennych wzgórzach, piaszczysta „polska Sahara” i źródła rzeki w zamkowym parku – przewodnik po Jurze olkusk…

2–3 dni
Pilica – pałac i źródła Pilicy
Pałace i dwory

Pilica – pałac i źródła Pilicy

Senne miasteczko na północnej Jurze z pałacem w parku otoczonym dawnymi wałami bastionowymi, źródłami rzeki, która płynie stąd aż do Wisły, i historią…

2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →
Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród
Miasta i starówki

Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród

Miasto, które powstało, bo nowa granica przecięła linię kolejową – Zbąszynek wybudowano od podstaw w latach 20. XX wieku jako niemiecką stację granicz…

1–2 godziny
Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik
Miasta i starówki

Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik

Większość polskich miast rosła powoli wokół rynku i zamku. Kilka z nich narysowano jednak na desce kreślarskiej, zanim stanął pierwszy dom – od renesa…

1–7 dni