Szubin – ruiny zamku i Oflag 64
Średniowieczne ruiny zamku nad Gąsawką, gotycki kościół z kaplicą jagiellońską i niezwykła wojenna historia obozu, w którym więziono oficerów amerykańskich – Szubin to ciekawy przystanek na Pałukach.
Fot. Krzysztof Mizera, CC BY-SA 4.0
Szubin to miasto liczące ok. 9 tysięcy mieszkańców, położone na Pałukach, w północno-wschodniej Wielkopolsce, na stoku Dziewiczej Góry nad rzeką Gąsawką. Do Bydgoszczy jest stąd kilkadziesiąt kilometrów, a do Żnina i Biskupina – kilkanaście. Miasto ma średniowieczny rodowód, ciekawe kościoły i historię, która łączy je z dziejami amerykańskiej armii.
Ruiny zamku
Nad Gąsawką zachowały się ruiny zamku z przełomu XIII i XIV wieku, związanego z możnym rodem Pałuków. To właśnie Sędziwój Pałuka był prawdopodobnie inicjatorem lokacji miasta na prawie niemieckim w latach 1365–1370. Z warowni pozostały fragmenty murów, ale wzgórze nad rzeką dobrze pokazuje, jak zamek pilnował przeprawy i drogi przez Pałuki.
Kościoły
Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki kościół św. Marcina z XIV wieku, z dobudowaną w XVI wieku kaplicą jagiellońską. Na cmentarzu stoi drewniany kościół św. Małgorzaty z 1748 roku, a w mieście także kościół św. Anny. Według tradycji po bitwie pod Grunwaldem w Szubinie zatrzymał się król Władysław Jagiełło.
Oflag 64
W czasie II wojny światowej Niemcy urządzili w Szubinie obozy jenieckie. Najbardziej znany jest Oflag 64, przeznaczony głównie dla oficerów armii amerykańskiej. Wcześniej trafiali tu polscy żołnierze z kampanii wrześniowej, a w okolicznych obozach przebywali też jeńcy francuscy, brytyjscy, australijscy i radzieccy – w sumie ok. 20 tysięcy osób. Wśród jeńców Oflagu 64 był płk John Waters, zięć generała George'a Pattona, oraz płk John H. Van Vliet, który jako jeniec był świadkiem ekshumacji w Katyniu. Historię obozu przybliża Muzeum Ziemi Szubińskiej.
Rynek i miasto
Na rynku stoi rzeźba pelikana, odsłonięta w 2015 roku, a jedna z ulic nosi nazwę Winnica – na pamiątkę winnic zakładanych tu za czasów Kazimierza Wielkiego. W okolicy zachowały się schrony Armii „Poznań” z 1939 roku.
Okolice
Szubin jest dobrą bazą do poznawania Pałuk. Na południu leżą Żnin z kolejką wąskotorową, Biskupin z rekonstrukcją osady sprzed 2700 lat i Gąsawa z drewnianym kościołem pełnym polichromii. Na północy czeka Nakło nad Notecią, a dalej – Bydgoszcz.
Plan wizyty
- Rano ruiny zamku i spacer nad Gąsawką.
- Przed południem kościół św. Marcina i rynek.
- Po południu muzeum i miejsce po Oflagu 64 albo wyjazd do Biskupina.
Ciekawostki
- Szubin bywa odwiedzany przez Amerykanów, których przodkowie byli jeńcami Oflagu 64.
- Ród Pałuków dał nazwę całej krainie – Pałukom.
Z dziećmi
Wycieczkę do Szubina warto połączyć z przejażdżką kolejką wąskotorową w Żninie i wizytą w Biskupinie – to sprawdzone atrakcje dla rodzin.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy kursuje kolejka w Żninie, a w Biskupinie odbywają się pokazy.
W okolicy
- Żnin – Wenecja i kolej wąskotorowa.
- Biskupin – osada sprzed 2700 lat.
- Gąsawa – drewniany kościół i polichromie.
- Pałuki – przewodnik.
- Obozy jenieckie – miejsca pamięci.
- Bydgoszcz – Wyspa Młyńska i Wenecja.
- Nakło nad Notecią.
Gdzie spać
W Szubinie, Żninie i Bydgoszczy działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej zamków: kategoria Zamki i twierdze.
Galeria zdjęć

Fot. Krzysztof Mizera, CC BY-SA 4.0
![Szubin — Adres wydawniczy : Poznań : [s.n.], 1917 ([s.l. : s.n.]) Opis fizyczny : [2] k., 72 s. tab](/uploads/szlaki/g/szubin-ruiny-zamku-i-oflag-64-2-m.jpg)
Fot. Zygmunt Światopełk Słupski, Public domain

Fot. Wepas, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Kozak1410, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. Kozak1410, CC BY-SA 3.0 pl
Opublikowano: 17.11.2026





