Śladami królowej Bony – przewodnik

Bona Sforza (1494–1557) pochodziła z włoskiego rodu Sforzów z Mediolanu. W 1518 roku poślubiła króla Zygmunta I Starego i przybyła do Krakowa. Była matką ostatniego Jagiellona – Zygmunta Augusta. Energiczna i ambitna, skupiła w swoich rękach ogromne dobra na Mazowszu, Podlasiu i Litwie, które starannie zarządzała, zakładała miasta i reformowała gospodarkę. Wiele zamków i miasteczek do dziś pamięta jej rządy.

Kraków – Wawel

Na Wawelu Bona spędziła większość lat małżeństwa. W czasach Zygmunta Starego zamek przebudowano w stylu renesansu, ze słynnym arkadowym dziedzińcem – na dworze królewskim pracowali wtedy włoscy artyści i architekci.

Chęciny

Zamek królewski w Chęcinach, na wzgórzu nad miastem, w XVI wieku należał do królowej Bony, która dbała o jego rozbudowę. Wcześniej przechowywano tu skarbiec koronny.

Czersk i Ciechanów

Na Mazowszu do Bony należały zamki w Czersku – dawnej stolicy Mazowsza nad doliną Wisły – i w Ciechanowie z dwiema okrągłymi basztami. Oba królowa utrzymywała i rozbudowywała.

Podlasie – Suraż i Kleszczele

W Surażu nad Narwią grodzisko z XII–XV wieku nosi nazwę Góry Królowej Bony. W Kleszczelach w 1544 roku zbudowano kościół uposażony przez królową.

Bari

W 1556 roku Bona wyjechała do Włoch, do swojego księstwa Bari. Zmarła tam w 1557 roku i została pochowana w bazylice św. Mikołaja.

Jak zwiedzać

• Chęciny łatwo połączyć z Kielcami i Jaskinią Raj.
• Czersk leży niedaleko Warszawy, a Ciechanów – na trasie po północnym Mazowszu.
• Suraż i Kleszczele warto odwiedzić przy okazji wycieczki po Podlasiu.

Ciekawostki

• Według tradycji to Bona sprowadziła do Polski włoskie warzywa – stąd nazwa „włoszczyzna”.
• Wokół postaci Bony narosło wiele legend, m.in. o otruciu synowej, Barbary Radziwiłłówny – historycy uważają je za nieprawdziwe.

Z dziećmi

Zamki w Chęcinach i Ciechanowie z basztami i murami to dobra okazja do opowieści o królowej z Włoch i dawnym dworze.

Kiedy przyjechać

Od wiosny do jesieni – latem na zamkach odbywają się turnieje i inscenizacje.

W okolicy

• Chęciny – zamek królewski.
• Czersk – ruiny zamku.
• Ciechanów – zamek.
• Suraż – Góra Królowej Bony.
• Kleszczele – miasto królowej Bony.
• Kraków w dwa dni.
• Jagiellonowie – śladami dynastii.
• Zamki królewskie w Polsce.

Gdzie spać

W Krakowie, Kielcach, Warszawie i Białymstoku działają hotele, a w okolicach zamków – pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej zamków: kategoria Zamki i twierdze.

Galeria zdjęć

Opublikowano: 14.11.2026