Ostrowiec Świętokrzyski – pałac w Częstocicach i Krzemionki
Hutnicze miasto nad Kamienną z pałacem Wielopolskich, kolegiatą i burzliwą historią, a tuż obok – neolityczne kopalnie krzemienia w Krzemionkach. Ostrowiec to wygodna baza do zwiedzania wschodniej części Świętokrzyskiego.
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 3.0
Ostrowiec Świętokrzyski to drugie co do wielkości miasto województwa świętokrzyskiego – liczy blisko 60 tysięcy mieszkańców. Leży nad rzeką Kamienną, dopływem Wisły, na historycznej ziemi sandomierskiej: północne dzielnice sięgają Przedgórza Iłżeckiego, a południowe – skraju Wyżyny Opatowskiej. Miasto kojarzy się z hutnictwem, ale ma też zabytki, muzeum w pałacu i sąsiedztwo jednego z najcenniejszych stanowisk archeologicznych w Europie.
Historia miasta
Ostrowiec założono w 1597 roku na tzw. surowym korzeniu, a prawa miejskie otrzymał w 1613 roku. Przełomem był XIX wiek: w latach 1837–1839 zbudowano tu hutę, zwaną hutą Klimkiewiczów, która wyrosła na jeden z najważniejszych zakładów przemysłowych Królestwa Polskiego. W czasie rewolucji 1905 roku robotnicy proklamowali Republikę Ostrowiecką, która przetrwała około dwóch tygodni. Tradycje hutnicze trwają w mieście do dziś.
Pałac w Częstocicach
Najciekawszym zabytkiem jest zespół pałacowo-parkowy w Częstocicach, dawnej wsi włączonej do miasta. W pałacu Wielopolskich działa Muzeum Historyczno-Archeologiczne z ekspozycjami o pradziejach regionu, historii Ostrowca i przemysłu nad Kamienną. Pałac otacza park, dobry na spacer po zwiedzaniu. W mieście zachował się też pałac myśliwski Wielopolskich przy ulicy Kuźnia, dziś hotel.
Kościoły
W centrum stoi kolegiata św. Michała Archanioła z początku XVII wieku, przebudowana później w stylu neobarokowym. W dzielnicy Denków zachował się barokowy kościół św. Stanisława z 1700 roku, a niezwykłym akcentem jest drewniany kościół Najświętszego Serca Jezusowego z 1932 roku, zbudowany w stylu zakopiańskim – rzadki widok tak daleko od Tatr.
Pamiątki żydowskie
Przed wojną w Ostrowcu mieszkała liczna społeczność żydowska. Pamiątką po niej jest cmentarz żydowski z lapidarium, w którym zebrano ocalałe macewy. Warto przejść też obok zabytkowego gmachu poczty i dworca kolejowego, które przypominają o rozwoju miasta na przełomie XIX i XX wieku.
Krzemionki
Kilka kilometrów od miasta leży rezerwat Krzemionki – neolityczna kopalnia krzemienia pasiastego, eksploatowana około 5 tysięcy lat temu. Podziemna trasa prowadzi wyrobiskami, w których prehistoryczni górnicy wydobywali surowiec na siekiery, a na powierzchni działa muzeum i rekonstrukcja osady. Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Aktywnie
Przez Ostrowiec prowadzą trzy szlaki rowerowe – niebieski w stronę Skarżyska-Kamiennej, zielony im. Witolda Gombrowicza i czerwony im. Mieczysława Radwana. Gombrowicz urodził się w pobliskich Małoszycach, a trasa jego imienia prowadzi przez krajobrazy, które pamiętał z dzieciństwa.
Plan wizyty
- Rano Krzemionki – podziemna trasa i muzeum.
- W południe pałac w Częstocicach i muzeum.
- Po południu kolegiata, drewniany kościół i spacer po centrum.
Ciekawostki
- Ostrowiec jest drugim największym miastem województwa świętokrzyskiego, po Kielcach.
- Krzemień pasiasty z okolic Krzemionek jest dziś ceniony w jubilerstwie i nazywany „kamieniem optymizmu”.
Z dziećmi
Zejście do neolitycznej kopalni w Krzemionkach i pobliski JuraPark w Bałtowie z modelami dinozaurów to sprawdzony plan na rodzinny dzień.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy działają trasy w Krzemionkach i parki w Bałtowie; muzeum w pałacu jest otwarte przez cały rok.
W okolicy
- Krzemionki Opatowskie – prehistoryczne kopalnie.
- Bałtów – JuraPark i Zwierzyniec.
- Opatów – podziemna trasa.
- Krzyżtopór – ruiny pałacu w Ujeździe.
- Iłża – ruiny zamku biskupów.
- Sandomierz – rynek i podziemia.
- Co zobaczyć w Świętokrzyskiem.
Gdzie spać
W Ostrowcu działają hotele, także w dawnym pałacu myśliwskim, a w okolicy Bałtowa – pensjonaty i agroturystyki – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 3.0

Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0

Fot. Gorofil, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 18.11.2026





