Zbąszyń – Ziemia Kozła i jezioro Błędno
Stolica Ziemi Kozła, gdzie wciąż gra się na dudach z kozią głową – muzeum regionalne, jezioro Błędno, Obra dla kajakarzy i pamięć o wydarzeniach z 1938 roku.
Fot. Festung, CC BY-SA 3.0
Zbąszyń leży w zachodniej Wielkopolsce, nad rzeką Obrą i jeziorem Błędno. To serce Ziemi Kozła – regionu, w którym od stuleci gra się na tradycyjnych dudach zwanych kozłami. Miasto ma też ważną kartę w historii XX wieku: w okresie międzywojennym było stacją graniczną na linii Berlin–Warszawa.
Kozioł – instrument regionu
Kozioł to rodzaj dud z miechem ze skóry, piszczałkami i charakterystyczną głową kozła zdobiącą instrument. Muzykę kozłów i skrzypiec słychać na weselach, dożynkach i festynach. W Zbąszyniu i okolicach przekazuje się sztukę gry z pokolenia na pokolenie, a miasto gości przeglądy kapel dudziarskich, na które zjeżdżają muzycy z całego regionu.
Muzeum regionalne
W muzeum poznasz historię Zbąszynia, zobaczysz instrumenty, stroje ludowe i sprzęty codziennego użytku Ziemi Kozła. Ekspozycja przybliża też losy miasta jako miejscowości granicznej i historię zamku, z którego zachowały się fragmenty umocnień.
Jezioro Błędno i Obra
Nad jeziorem Błędno prowadzą ścieżki spacerowe i rowerowe, a latem działa kąpielisko. Przez miasto przepływa Obra, popularna wśród kajakarzy – szlak prowadzi przez jeziora i kanały w stronę Międzyrzecza.
Rok 1938
Jesienią 1938 roku władze niemieckie wydaliły do Polski tysiące Żydów posiadających polskie obywatelstwo. Wielu z nich przez miesiące przebywało w Zbąszyniu w trudnych warunkach, a mieszkańcy organizowali dla nich pomoc. Miasto upamiętnia te wydarzenia tablicami i wystawami.
Wolsztyn i Międzyrzecz
W pobliskim Wolsztynie działa parowozownia, z której wciąż wyjeżdżają lokomotywy parowe. W Międzyrzeczu czeka zamek z kolekcją portretów trumiennych, a dalej podziemia Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego.
Plan na jeden dzień
- Rano muzeum i spacer po mieście.
- W południe jezioro Błędno.
- Po południu parowozownia w Wolsztynie albo kajak na Obrze.
Ciekawostki
- Kozły występują w kilku odmianach, m.in. weselnej i ślubnej, różniących się wielkością i strojem.
- W okresie międzywojennym Zbąszyń był ostatnią stacją przed granicą z Niemcami.
Z dziećmi
Instrumenty z kozimi głowami, kąpielisko nad jeziorem i parowozy w Wolsztynie to dobry plan rodzinnego dnia.
Kiedy przyjechać
Od maja do września; terminy festynów i koncertów warto sprawdzić wcześniej.
Jak dojechać
Zbąszyń ma połączenia kolejowe z Poznaniem i Zieloną Górą.
W okolicy
- Wolsztyn – parowozownia.
- Międzyrzecz – zamek i portrety trumienne.
- Międzyrzecki Rejon Umocniony.
- Grodzisk Wielkopolski.
- Rękodzieło ludowe w Polsce.
- Nowy Tomyśl.
Gdzie spać
W Zbąszyniu działają pensjonaty i kwatery, a nad jeziorami ośrodki – zobacz noclegi. Więcej tradycji: kategoria Skanseny i tradycja.
Galeria zdjęć

Fot. Festung, CC BY-SA 3.0

Fot. Lichen99, CC BY-SA 3.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 23.10.2026 · aktualizacja: 13.11.2026




