Przejdź do treści
Sanktuaria i klasztory Ciekawe miejsca

Nowe Miasto nad Pilicą – kapucyni i bł. Honorat

Klasztor kapucynów, w którym spędził ostatnie lata i spoczywa błogosławiony założyciel kilkudziesięciu zgromadzeń, pałac w parku i dawne uzdrowisko wodolecznicze nad Pilicą – Nowe Miasto to spokojne miasteczko z niezwykłą historią.

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Nowe Miasto nad Pilicą to miasteczko liczące ok. 3,5 tysiąca mieszkańców, położone w Dolinie Białobrzeskiej nad Pilicą, w powiecie grójeckim. Leży na granicy Mazowsza i ziemi łódzkiej, wśród pól, lasów i nadrzecznych łąk. Dla wielu pielgrzymów to przede wszystkim miejsce związane z bł. Honoratem Koźmińskim – kapucynem, który odegrał wyjątkową rolę w historii polskiego Kościoła.

Historia

Miasto powstało z połączenia wsi Góra i części wsi Pobiedna – w okolicy znaleziono ślady osadnictwa neolitycznego i kości mamuta. Prawa miejskie Nowe Miasto otrzymało 27 grudnia 1400 roku. Należało do szlachty herbu Rawicz, która w XVI wieku przyjęła nazwisko Nowomiejskich. Miasto ucierpiało w czasie wojen szwedzkich i w wielkim pożarze w 1843 roku. W 1870 roku utraciło prawa miejskie, a odzyskało je w 1916 roku.

Klasztor kapucynów

Najważniejszym zabytkiem jest zespół klasztoru kapucynów z drugiej połowy XVIII wieku. Kościół św. Kazimierza zbudowano w latach 1780–1785, a konsekrowano w 1815 roku. Skromna, zgodna z regułą zakonu świątynia kryje barokowe wyposażenie i grób błogosławionego.

Bł. Honorat Koźmiński

Honorat Koźmiński (1829–1916) był kapucynem, który w czasach carskich represji, gdy zakony były zakazane, założył kilkadziesiąt ukrytych zgromadzeń – członkowie żyli w świecie, nie nosząc habitów. Ostatnie lata życia spędził w Nowym Mieście, gdzie zmarł i został pochowany w kościele klasztornym. Przy klasztorze działa muzeum z jego pamiątkami. Od 1997 roku błogosławiony jest patronem miasta.

Pałac i dawne uzdrowisko

W mieście zachował się zespół pałacowo-parkowy z XVIII–XX wieku z rozległym parkiem nad Pilicą. Od 1873 roku przez około 40 lat działał tu zakład wodoleczniczy dr. Jana Bielińskiego – uważany za pierwszy taki ośrodek w Królestwie Polskim. Nowe Miasto było wtedy znanym letniskiem, do którego przyjeżdżali kuracjusze z Warszawy.

Kolejka i pamięć

W 1924 roku do Nowego Miasta doprowadzono kolej wąskotorową z Warszawy przez Grójec – zachował się budynek stacji. W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli tu getto dla ok. 3,7 tysiąca Żydów, których w 1942 roku wywieziono do Treblinki. Na rynku stoi drewniany dom z pierwszej połowy XIX wieku, a w mieście – kościół Matki Bożej Bolesnej z 1856 roku.

Plan wizyty

  • Rano klasztor kapucynów i grób bł. Honorata.
  • Przed południem muzeum przy klasztorze i park pałacowy.
  • Po południu spacer nad Pilicę albo Mogielnica i Białobrzegi.

Ciekawostki

  • W Nowym Mieście urodził się ekonomista Edward Lipiński.
  • W kwietniu 2024 roku otwarto tu Park Nadpilicki.

Z dziećmi

Spacer po parku nad Pilicą i opowieść o dawnej kolejce wąskotorowej to dobry plan na krótką rodzinną wycieczkę.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; latem warto połączyć wizytę ze spływem Pilicą.

Jak dojechać

Nowe Miasto leży ok. 80 km na południe od Warszawy, w pobliżu drogi krajowej nr 48; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W Nowym Mieście i nad Pilicą działają agroturystyki, a większy wybór jest w Grójcu i Tomaszowie Mazowieckim – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Sanktuaria i klasztory.

Galeria zdjęć

Nowe Miasto nad Pilicą — Klasztor kapucynów w Nowym Mieście nad Pilicą.
Nowe Miasto nad Pilicą — Klasztor kapucynów w Nowym Mieście nad Pilicą.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Nowe Miasto nad Pilicą — Virgin Mary of Sorrows' Care Church in Nowe Miasto nad Pilicą
Nowe Miasto nad Pilicą — Virgin Mary of Sorrows' Care Church in Nowe Miasto nad Pilicą
Fot. Mlaud, CC BY-SA 3.0
Nowe Miasto nad Pilicą — Widok z rynku w Nowym Mieście nad Pilicą.
Nowe Miasto nad Pilicą — Widok z rynku w Nowym Mieście nad Pilicą.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Cmentarze żydowskie w Polsce – przewodnik
Sanktuaria i klasztory

Cmentarze żydowskie w Polsce – przewodnik

Renesansowe macewy przy starej synagodze w Krakowie, ogromne nekropolie Warszawy i Łodzi, kirkuty na zboczach podkarpackich miasteczek – przewodnik po…

2–5 dni
Śladami Józefa Piłsudskiego – przewodnik
Pałace i dwory

Śladami Józefa Piłsudskiego – przewodnik

Dworek, w którym mieszkał z rodziną, cela w carskim więzieniu, najwyższy z krakowskich kopców i krypta na Wawelu – przewodnik po miejscach związanych …

2–5 dni

Więcej: Sanktuaria i klasztory

Więcej →
Żuromin – miasteczko reformatów nad Wkrą
Sanktuaria i klasztory

Żuromin – miasteczko reformatów nad Wkrą

Barokowy kościół reformatów, który ocalał, gdy płomienie strawiły niemal całe miasto, obraz otaczany czcią za doznane łaski i dawne dobra Zamoyskich n…

1 godzina
Klasztory kapucynów w Polsce – przewodnik
Sanktuaria i klasztory

Klasztory kapucynów w Polsce – przewodnik

Skromne, białe kościoły z prostymi fasadami, serce króla-zwycięzcy spod Wiednia i klasztor, w którym obradował powstańczy sejm – przewodnik po klaszto…

2–5 dni