Nowe Miasto nad Pilicą – kapucyni i bł. Honorat
Klasztor kapucynów, w którym spędził ostatnie lata i spoczywa błogosławiony założyciel kilkudziesięciu zgromadzeń, pałac w parku i dawne uzdrowisko wodolecznicze nad Pilicą – Nowe Miasto to spokojne miasteczko z niezwykłą historią.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Nowe Miasto nad Pilicą to miasteczko liczące ok. 3,5 tysiąca mieszkańców, położone w Dolinie Białobrzeskiej nad Pilicą, w powiecie grójeckim. Leży na granicy Mazowsza i ziemi łódzkiej, wśród pól, lasów i nadrzecznych łąk. Dla wielu pielgrzymów to przede wszystkim miejsce związane z bł. Honoratem Koźmińskim – kapucynem, który odegrał wyjątkową rolę w historii polskiego Kościoła.
Historia
Miasto powstało z połączenia wsi Góra i części wsi Pobiedna – w okolicy znaleziono ślady osadnictwa neolitycznego i kości mamuta. Prawa miejskie Nowe Miasto otrzymało 27 grudnia 1400 roku. Należało do szlachty herbu Rawicz, która w XVI wieku przyjęła nazwisko Nowomiejskich. Miasto ucierpiało w czasie wojen szwedzkich i w wielkim pożarze w 1843 roku. W 1870 roku utraciło prawa miejskie, a odzyskało je w 1916 roku.
Klasztor kapucynów
Najważniejszym zabytkiem jest zespół klasztoru kapucynów z drugiej połowy XVIII wieku. Kościół św. Kazimierza zbudowano w latach 1780–1785, a konsekrowano w 1815 roku. Skromna, zgodna z regułą zakonu świątynia kryje barokowe wyposażenie i grób błogosławionego.
Bł. Honorat Koźmiński
Honorat Koźmiński (1829–1916) był kapucynem, który w czasach carskich represji, gdy zakony były zakazane, założył kilkadziesiąt ukrytych zgromadzeń – członkowie żyli w świecie, nie nosząc habitów. Ostatnie lata życia spędził w Nowym Mieście, gdzie zmarł i został pochowany w kościele klasztornym. Przy klasztorze działa muzeum z jego pamiątkami. Od 1997 roku błogosławiony jest patronem miasta.
Pałac i dawne uzdrowisko
W mieście zachował się zespół pałacowo-parkowy z XVIII–XX wieku z rozległym parkiem nad Pilicą. Od 1873 roku przez około 40 lat działał tu zakład wodoleczniczy dr. Jana Bielińskiego – uważany za pierwszy taki ośrodek w Królestwie Polskim. Nowe Miasto było wtedy znanym letniskiem, do którego przyjeżdżali kuracjusze z Warszawy.
Kolejka i pamięć
W 1924 roku do Nowego Miasta doprowadzono kolej wąskotorową z Warszawy przez Grójec – zachował się budynek stacji. W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli tu getto dla ok. 3,7 tysiąca Żydów, których w 1942 roku wywieziono do Treblinki. Na rynku stoi drewniany dom z pierwszej połowy XIX wieku, a w mieście – kościół Matki Bożej Bolesnej z 1856 roku.
Plan wizyty
- Rano klasztor kapucynów i grób bł. Honorata.
- Przed południem muzeum przy klasztorze i park pałacowy.
- Po południu spacer nad Pilicę albo Mogielnica i Białobrzegi.
Ciekawostki
- W Nowym Mieście urodził się ekonomista Edward Lipiński.
- W kwietniu 2024 roku otwarto tu Park Nadpilicki.
Z dziećmi
Spacer po parku nad Pilicą i opowieść o dawnej kolejce wąskotorowej to dobry plan na krótką rodzinną wycieczkę.
Kiedy przyjechać
Przez cały rok; latem warto połączyć wizytę ze spływem Pilicą.
Jak dojechać
Nowe Miasto leży ok. 80 km na południe od Warszawy, w pobliżu drogi krajowej nr 48; najwygodniej dojechać samochodem.
W okolicy
- Mogielnica – miasto cystersów.
- Białobrzegi – miasteczko nad Pilicą.
- Spała i Inowłódz.
- Pilica – przewodnik po dolinie rzeki.
- Klasztory kapucynów w Polsce.
- Koleje wąskotorowe Mazowsza i Łódzkiego.
Gdzie spać
W Nowym Mieście i nad Pilicą działają agroturystyki, a większy wybór jest w Grójcu i Tomaszowie Mazowieckim – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Sanktuaria i klasztory.
Galeria zdjęć

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Mlaud, CC BY-SA 3.0

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 19.11.2026





