Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Mogielnica – miasto cystersów nad Mogielanką

Miasto lokowane w 1317 roku, gotycka kaplica z końca XV wieku i dawne dobra cystersów wśród sadów grójeckich – Mogielnica to mało znana karta historii Mazowsza.

Fot. Crusjer, CC BY-SA 3.0

czas: 1 godzinatrudność: łatwa

Mogielnica to niewielkie miasto liczące ok. 2,3 tysiąca mieszkańców, położone nad rzeką Mogielanką – największym lewym dopływem Pilicy – w powiecie grójeckim, ok. 60 km na południe od Warszawy. Leży na Wysoczyźnie Rawskiej, wśród rozległych sadów regionu grójeckiego. To jedno z najstarszych miast Mazowsza, z historią sięgającą XIII wieku.

Historia

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1249 roku, gdy książę Siemowit I przekazał wieś cystersom z Sulejowa. 13 stycznia 1317 roku książę Siemowit II nadał Mogielnicy prawa miejskie na prawie średzkim – to jedna z najstarszych lokacji na Mazowszu. Po włączeniu ziemi rawskiej do Korony w 1462 roku miasto rozwijało się – w 1564 roku liczyło ok. 700 mieszkańców, w tym 120 rzemieślników. Potop szwedzki przyniósł upadek, ale pod koniec XVIII wieku Mogielnica znów miała ponad sto domów. Po powstaniu styczniowym utraciła prawa miejskie i odzyskała je po I wojnie światowej.

Kościół św. Floriana

Parafialny kościół św. Floriana zbudowano w latach 1892–1895 na miejscu dawnego klasztoru cystersów. Neogotycka świątynia dominuje nad miasteczkiem. W Mogielnicy stoi też kościół Świętej Trójcy z XVIII wieku.

Kaplica z XV wieku

Najstarszym zabytkiem jest kaplica Świętej Trójcy na cmentarzu parafialnym, zbudowana pod koniec XV wieku. Na tym samym cmentarzu spoczywają m.in. Wincenty Dobiecki – generał brygady w powstaniu listopadowym – oraz dawny burmistrz Kasper Pleciński.

Ratusz i rynek

Mogielnica zachowała historyczny układ urbanistyczny z rynkiem, przy którym stoi klasycystyczny ratusz z XIX wieku. Zabytkami są też remiza strażacka, dawna stacja kolejowa i stajnia przy Krakowskim Przedmieściu.

Kolejka i sady

Pod koniec I wojny światowej Mogielnicę połączono koleją wąskotorową z Grójcem i Warszawą, a w 1924 roku linię przedłużono do Nowego Miasta nad Pilicą. Dziś okolica słynie z sadownictwa – wiosną kwitnące jabłonie zamieniają krajobraz w biało-różowe morze, a jesienią sady pełne są owoców.

Pamięć

Około 1820 roku Żydzi stanowili ok. 40 procent mieszkańców. W listopadzie 1940 roku Niemcy utworzyli getto dla ok. 2,8 tysiąca osób. W lipcu 1942 roku jego mieszkańców przesiedlono do getta warszawskiego, a stamtąd wywieziono do Treblinki. Zachował się cmentarz żydowski przy ulicy Polesie.

Plan wizyty

  • Rano kościół św. Floriana i rynek z ratuszem.
  • Przed południem kaplica na cmentarzu.
  • Po południu Grójec i sady albo Białobrzegi nad Pilicą.

Ciekawostki

  • Od 1978 roku odbywa się tu festiwal Mogielnicka Wiosna Kulturalna.
  • Klub piłkarski Mogielanka działa od 1920 roku.

Z dziećmi

Spacer po sadach w okresie kwitnienia i zbieranie jabłek jesienią to atrakcja, którą dzieci zapamiętają.

Kiedy przyjechać

Najpiękniej w maju, gdy kwitną sady, albo we wrześniu w czasie zbiorów.

Jak dojechać

Mogielnica leży przy drodze wojewódzkiej nr 728, niedaleko trasy S7; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W Mogielnicy i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Grójcu i Warszawie – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Mogielnica — Kościół w Mogielnicy
Mogielnica — Kościół w Mogielnicy
Fot. Crusjer, CC BY-SA 3.0
Mogielnica — Centrum Mogielnicy.
Mogielnica — Centrum Mogielnicy.
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Mogielnica — Kościół świętego Floriana Męczennika w Mogielnicy – rzymskokatolicki kościół parafialny zn
Mogielnica — Kościół świętego Floriana Męczennika w Mogielnicy – rzymskokatolicki kościół parafialny zn
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Biała Rawska – Dąb Napoleona i pałac Lanciego
Parki narodowe i przyroda

Biała Rawska – Dąb Napoleona i pałac Lanciego

Dąb, pod którym według tradycji odpoczywał Napoleon, pałac zaprojektowany przez architekta włoskiego pochodzenia i stacja dawnej kolejki – Biała Rawsk…

1–2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →
Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród
Miasta i starówki

Zbąszynek – kolejowe miasto-ogród

Miasto, które powstało, bo nowa granica przecięła linię kolejową – Zbąszynek wybudowano od podstaw w latach 20. XX wieku jako niemiecką stację granicz…

1–2 godziny
Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik
Miasta i starówki

Miasta zaplanowane od podstaw – przewodnik

Większość polskich miast rosła powoli wokół rynku i zamku. Kilka z nich narysowano jednak na desce kreślarskiej, zanim stanął pierwszy dom – od renesa…

1–7 dni