Przejdź do treści
Sanktuaria i klasztory Ciekawe miejsca

Witraże w Polsce – Mehoffer i Wyspiański – przewodnik

Okna, w których światło zamienia się w obraz – od gotyckich witraży sprzed siedmiu stuleci po secesyjne arcydzieła Wyspiańskiego i Mehoffera. Przewodnik po miejscach, gdzie najlepiej zobaczyć polską sztukę witrażu.

Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0

czas: 1–3 dnitrudność: łatwa

Witraż to obraz złożony z kawałków barwnego szkła, połączonych ołowianymi listwami i osadzonych w oknie. W średniowieczu witraże zdobiły gotyckie katedry, opowiadając wiernym historie biblijne. Na przełomie XIX i XX wieku sztuka witrażu przeżyła w Polsce wielkie odrodzenie – za sprawą artystów Młodej Polski, przede wszystkim Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera. Ich dzieła należą dziś do najcenniejszych skarbów polskiej sztuki.

Wyspiański u franciszkanów

Najsłynniejszy polski witraż to „Bóg Ojciec – Stań się” Stanisława Wyspiańskiego w bazylice franciszkanów w Krakowie. Ogromna postać Stwórcy, wyłaniająca się z wirującego światła, najpiękniej wygląda w słoneczne popołudnie, gdy promienie przechodzą przez szkło. Wyspiański zaprojektował też dla tego kościoła pozostałe witraże i polichromie z motywami kwiatów – całe wnętrze to jedno z arcydzieł secesji.

Mehoffer – mistrz witrażu

Józef Mehoffer urodził się w 1869 roku w Ropczycach. Jego największym dziełem są witraże w katedrze we Fryburgu w Szwajcarii, nad którymi pracował przez blisko czterdzieści lat. W Polsce jego okna zobaczysz m.in. w katedrze wawelskiej, w katedrze we Włocławku, gdzie okna prezbiterium wypełniają jego witraże z 1938 roku, oraz w zamkowej kaplicy w Baranowie Sandomierskim. W Krakowie działa Dom Józefa Mehoffera – oddział Muzeum Narodowego w jego dawnym mieszkaniu.

Witraże średniowieczne

Najstarsze witraże w Polsce pochodzą z XIV wieku. We Włocławku zachowały się fragmenty witraży z ok. 1350 roku – obok okien Mehoffera można więc zobaczyć dzieła dzielące sześćset lat. Średniowieczne witraże przetrwały też w kościele Mariackim w Krakowie i w kilku gotyckich świątyniach Pomorza i Śląska.

Muzeum Witrażu

W Krakowie działa Muzeum Witrażu – połączone z czynną pracownią, w której od ponad stu lat wykonuje się i konserwuje witraże. Zwiedzający mogą zobaczyć, jak powstaje witraż: od projektu, przez cięcie szkła, malowanie i wypalanie, po łączenie ołowiem. To rzadka okazja, by zobaczyć tradycyjny warsztat witrażowniczy przy pracy.

Jak zwiedzać

  • W Krakowie zaplanuj trasę: bazylika franciszkanów, kościół Mariacki, Wawel, Dom Mehoffera i Muzeum Witrażu.
  • Witraże najlepiej oglądać w słoneczny dzień, gdy światło pada od strony okna.
  • Zabierz lornetkę – górne partie okien są wysoko.

Ciekawostki

  • Wyspiański i Mehoffer byli przyjaciółmi i razem uczyli się u Jana Matejki.
  • Witraże Mehoffera we Fryburgu uznaje się za jeden z najważniejszych zespołów witrażowych XX wieku w Europie.

Z dziećmi

Szukanie postaci i symboli w kolorowych oknach to dobra zabawa, a w pracowni Muzeum Witrażu dzieci mogą zobaczyć, jak powstaje szklany obraz.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok; najpiękniejsze efekty światła są w słoneczne dni wiosną i jesienią, gdy słońce stoi nisko.

W okolicy

Gdzie spać

W Krakowie działa wiele hoteli, pensjonatów i apartamentów – zobacz noclegi. Więcej świątyń: kategoria Sanktuaria i klasztory.

Galeria zdjęć

Kraków w dwa dni — Wawel Castle and Cathedral over Vistula river in Kraków
Kraków w dwa dni — Wawel Castle and Cathedral over Vistula river in Kraków
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0
Kalwaria Zebrzydowska — Kalwaria Zebrzydowska Monastery
Kalwaria Zebrzydowska — Kalwaria Zebrzydowska Monastery
Fot. Silar, CC BY-SA 4.0
Włocławek — Cathedral in Włocławek. Photo taken with a drone.
Włocławek — Cathedral in Włocławek. Photo taken with a drone.
Fot. DAWIXFilm, CC BY-SA 4.0
Baranów Sandomierski — Staircase in the Courtyard of Baranów Sandomierski Castle/Palace . Baranów Sandomierski is
Baranów Sandomierski — Staircase in the Courtyard of Baranów Sandomierski Castle/Palace . Baranów Sandomierski is
Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0
Ropczyce — Ropczyce ul. Sucharskiego 105. Kościół Świętego Michała Archanioła w Ropczycach.
Ropczyce — Ropczyce ul. Sucharskiego 105. Kościół Świętego Michała Archanioła w Ropczycach.
Fot. Janusz Krzyżek, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 400 km

Pokaż wszystkie (400) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Co zobaczyć w Małopolsce
Miasta i starówki

Co zobaczyć w Małopolsce

Kraków, Tatry, kopalnie soli i Pieniny – przewodnik po najważniejszych atrakcjach Małopolski.

tydzień
Zabytki UNESCO w Polsce – przewodnik
Zabytki UNESCO

Zabytki UNESCO w Polsce – przewodnik

Od Krakowa i Wieliczki po Krzemionki i karpackie buczyny – przewodnik po obiektach z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce, z podpowiedziami, j…

kilka dni

Więcej: Sanktuaria i klasztory

Więcej →
Żuromin – miasteczko reformatów nad Wkrą
Sanktuaria i klasztory

Żuromin – miasteczko reformatów nad Wkrą

Barokowy kościół reformatów, który ocalał, gdy płomienie strawiły niemal całe miasto, obraz otaczany czcią za doznane łaski i dawne dobra Zamoyskich n…

1 godzina
Klasztory kapucynów w Polsce – przewodnik
Sanktuaria i klasztory

Klasztory kapucynów w Polsce – przewodnik

Skromne, białe kościoły z prostymi fasadami, serce króla-zwycięzcy spod Wiednia i klasztor, w którym obradował powstańczy sejm – przewodnik po klaszto…

2–5 dni