Koleje wąskotorowe Mazowsza i Łódzkiego – przewodnik
Parowozy z muzeum, pociągi retro do lasu i kolejki wśród kwitnących sadów – przewodnik po kolejach wąskotorowych centralnej Polski, które z linii dojazdowych zamieniły się w atrakcje dla rodzin.
Fot. Soheaux, Public domain
Na przełomie XIX i XX wieku w centralnej Polsce powstała gęsta sieć kolei wąskotorowych. Wąskie tory łączyły małe miasteczka i wsie z większymi stacjami – wożono nimi ludzi, zboże, buraki cukrowe i owoce z sadów. Po zakończeniu ruchu regularnego wiele linii zlikwidowano, ale niektóre uratowali pasjonaci kolei. Dziś w sezonie kursują po nich pociągi turystyczne, ulubione przez rodziny z dziećmi.
Sochaczew – muzeum i pociąg retro
W Sochaczewie działa Muzeum Kolei Wąskotorowej – z bogatą kolekcją parowozów, wagonów i urządzeń kolejowych. W sezonie z Sochaczewa kursuje pociąg retro, prowadzony przez parowóz lub lokomotywę spalinową, w stronę Puszczy Kampinoskiej – do osady Tułowice, gdzie czeka ognisko i spacer po lesie.
Tarczyn i Grójec – wśród sadów
W 1914 roku otwarto kolej wąskotorową łączącą Tarczyn z Grójcem i Warszawą. Pod koniec I wojny światowej linię doprowadzono do Mogielnicy, a w 1924 roku – do Nowego Miasta nad Pilicą. Dziś na odcinku z Piaseczna przez Tarczyn kursują pociągi turystyczne. Przejazd wśród sadów regionu grójeckiego – zwłaszcza w maju, gdy kwitną jabłonie – to wyjątkowe przeżycie.
Rogów – kolejka i arboretum
W Rogowie w województwie łódzkim kolejkę wąskotorową zbudowano w czasie I wojny światowej dla zaopatrzenia wojsk. Później woziła ludzi i płody rolne, a dziś w sezonie kursuje jako atrakcja turystyczna. Obok stacji leży słynne arboretum z kolekcją drzew i krzewów z całego świata.
Krośniewice
W Krośniewicach zachowała się zabytkowa kolejka wąskotorowa – pozostałość dawnej sieci kujawsko-łęczyckiej. W mieście warto też zobaczyć Muzeum im. Jerzego Dunin-Borkowskiego z bogatą kolekcją sztuki i pamiątek.
Jak zwiedzać
- Pociągi turystyczne kursują zwykle od maja do września, głównie w weekendy – rozkład sprawdź przed przyjazdem.
- Sochaczew łatwo połączyć z Żelazową Wolą i Puszczą Kampinoską.
- Rogów leży niedaleko Łodzi i Koluszek, a Tarczyn – kilkadziesiąt kilometrów od Warszawy.
Ciekawostki
- Dawne kolejki dojazdowe miały różny rozstaw szyn – najczęściej 750 lub 1000 mm.
- Wąskotorówki wiozły w sezonie zbiorów tony owoców i buraków do przetwórni i cukrowni.
Z dziećmi
Przejazd otwartym wagonem, gwizd parowozu i ognisko na końcu trasy to atrakcje, które dzieci zapamiętają na długo.
Kiedy przyjechać
Od maja do września; w maju najpiękniejsze są przejazdy wśród kwitnących sadów.
W okolicy
- Sochaczew – kolej wąskotorowa i muzeum.
- Tarczyn – miasteczko i kolejka.
- Rogów – arboretum i kolej wąskotorowa.
- Krośniewice – muzeum i wąskotorówka.
- Mogielnica – miasto cystersów.
- Grójec – sady i kwitnące jabłonie.
- Koleje wąskotorowe w Polsce.
Gdzie spać
W Warszawie, Łodzi i miasteczkach na trasach kolejek działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej pomysłów: kategoria Z dziećmi.
Galeria zdjęć

Fot. Soheaux, Public domain

Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Fot. Polimerek, CC BY-SA 4.0

Fot. M. Jabłoński, CC BY-SA 3.0

Fot. Crusjer, CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 19.11.2026





