Łabiszyn – miasteczko nad Notecią i dąb Jagiełły
Park na wyspie na Noteci, klasztor reformatów, młyn i spichlerz oraz dąb, który według tradycji posadził Władysław Jagiełło – Łabiszyn to spokojne miasteczko na Pałukach, idealne na przystanek w drodze do Lubostronia i Żnina.
Fot. Elżbieta Fazel, CC BY-SA 3.0 pl
Łabiszyn to niewielkie miasto liczące ok. 4,3 tysiąca mieszkańców, położone w powiecie żnińskim, na Pałukach, w północno-wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego. Leży nad Notecią, która przez Kanał Bydgoski łączy się z Brdą i Wisłą. Miasteczko ma średniowieczny rodowód, zabytkową zabudowę i spokojny, prowincjonalny klimat.
Historia
Pierwsza wzmianka o Łabiszynie pochodzi z 1247 roku, a w XIII wieku istniał tu gród. Prawa miejskie miasto otrzymało w 1369 roku. W 1376 roku wojewoda Wojciech Leszczyc zbudował murowany zamek na wyspie na Noteci, a w 1410 roku nocował tu król Władysław Jagiełło. W XVI wieku miasto należało do Latalskich, którzy wspierali reformację – w 1597 roku ufundowano tu zbór kalwiński. W 1763 roku na lewym brzegu Noteci osiedlili się koloniści z Niemiec, zakładając Nowe Miasto.
Wyspa Parkowa
Najprzyjemniejszym miejscem w Łabiszynie jest Wyspa Parkowa na Noteci – tam, gdzie w średniowieczu stał zamek. Dziś rozciąga się na niej park z alejami i starymi drzewami, a mostki łączą wyspę z miastem. To dobre miejsce na spacer i piknik nad wodą.
Kościoły i klasztor
W 1627 roku dawny zbór zamieniono na kościół katolicki i sprowadzono reformatów. Z tamtych czasów pochodzi zespół klasztorny z kościołem św. Mikołaja z XVIII wieku. W mieście stoi także siedemnastowieczny kościół Zwiastowania NMP. Obie świątynie mają barokowe wyposażenie i warto do nich zajrzeć podczas spaceru.
Stare Miasto
Wokół Placu Tysiąclecia zachowała się zabudowa z XVIII i XIX wieku, w tym kamienica „Pod Pannami” z 1903 roku. Pamiątką po dawnej gospodarce miasta są spichlerz z XVIII wieku i młyn z 1796 roku nad rzeką. Zachowały się też synagoga i cmentarze żydowskie, przypominające o społeczności, która przez wieki współtworzyła miasto.
Dąb Jagiełły
Według tradycji król Jagiełło posadził na Wzgórzu Łabiszyńskim dwa dęby. Jeden z nich przetrwał do dziś – ma ponad 5 metrów obwodu i jest jednym z symboli miasta. Legenda dobrze pokazuje, jak żywa jest tu pamięć o królewskiej wizycie sprzed sześciu stuleci.
Noteć i śluza
Na Noteci działa śluza Łabiszyn, część szlaku wodnego z Wielkopolski do Bydgoszczy. Latem przepływają tędy kajakarze i motorówki, a nad rzeką można obserwować ptaki w dolinie. Okolica należy do najsuchszych w Polsce – rocznie spada tu mniej niż 500 mm deszczu, więc pogoda zwykle sprzyja wycieczkom.
Plan wizyty
- Rano Wyspa Parkowa i spacer nad Notecią.
- W południe klasztor reformatów i Stare Miasto.
- Po południu pałac w Lubostroniu albo Żnin z kolejką wąskotorową.
Ciekawostki
- W latach 1940–1945 okupanci nadali miastu niemiecką nazwę Lüderitz.
- W 1794 roku, w czasie insurekcji kościuszkowskiej, pod Łabiszynem stoczono bitwę z wojskami pruskimi.
Z dziećmi
Spacer po wyspie, oglądanie śluzy i wycieczka kolejką wąskotorową w pobliskim Żninie to dobry plan na rodzinny dzień.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni, gdy park na wyspie jest zielony, a na Noteci trwa sezon wodniacki.
W okolicy
- Lubostroń – pałac Skórzewskich.
- Żnin – Wenecja i kolej wąskotorowa.
- Szubin – ruiny zamku i Oflag 64.
- Biskupin – osada sprzed 2700 lat.
- Pałuki – przewodnik.
- Noteć – przewodnik po dolinie rzeki.
Gdzie spać
W Łabiszynie, Żninie i Bydgoszczy działają pensjonaty i hotele – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Elżbieta Fazel, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. sebdok, CC BY-SA 3.0 pl

Fot. rysnal, CC BY-SA 3.0

Fot. Pit1233, CC0

Fot. sebdok, CC BY-SA 3.0 pl
Opublikowano: 18.11.2026





