Kunów – miasto kamieniarzy nad Kamienną
Kościół z ołtarzami wykutymi przez miejscowych kamieniarzy, dzwonnica zaprojektowana przez Wojciecha Gersona i kamień, który trafiał do warszawskich pałaców – Kunów to małe miasteczko o wielkich rzemieślniczych tradycjach.
Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 3.0
Kunów to miasteczko liczące ok. 3 tysięcy mieszkańców, położone w dolinie rzeki Kamiennej, u ujścia Świśliny, ok. 8 km na północny zachód od Ostrowca Świętokrzyskiego. Przez miasto biegnie droga krajowa nr 9 i linia kolejowa. Historycznie leży w ziemi sandomierskiej. Kunów słynie z wielowiekowej tradycji kamieniarskiej – miejscowi rzemieślnicy przez stulecia wydobywali i obrabiali kamień, który trafiał do kościołów, dworów i pałaców w całym kraju.
Historia
Okolice były zasiedlone już we wczesnym średniowieczu – w pobliskim Nietulisku Dużym zachowały się pozostałości grodziska. Kunów należał do biskupów krakowskich, a od XIV wieku był siedzibą ich klucza majątkowego. Prawa miejskie otrzymał w 1365 roku, utracił je po najeździe tatarskim w 1502 roku, a w 1535 roku odnowił je biskup Piotr Tomicki, nadając prawo magdeburskie. W XV wieku miasto rozbudował kardynał Zbigniew Oleśnicki. W 1705 roku epidemia dżumy zabiła kilkaset mieszkańców. Po powstaniu styczniowym Kunów stracił prawa miejskie, a odzyskał je w 1990 roku.
Kamieniarze z Kunowa
Od XVI wieku w okolicy działały kamieniołomy i warsztaty kamieniarskie. Kamień kunowski trafiał do dworów i pałaców w całym kraju – w 1789 roku miejscowi kamieniarze dostarczali go m.in. do Łazienek Królewskich w Warszawie. Tradycję podtrzymuje dziś lokalne towarzystwo przyjaciół ziemi kunowskiej, a kamieniarstwo przeżywa odrodzenie.
Kościół św. Władysława
Murowany kościół św. Władysława powstał w 1638 roku w miejscu wcześniejszej świątyni drewnianej. Jego ołtarze wyrzeźbili miejscowi kamieniarze – to najlepsza wizytówka lokalnego rzemiosła. Obok stoi dzwonnica z 1896 roku zaprojektowana przez malarza Wojciecha Gersona, a kamienne ogrodzenie zdobią stacje drogi krzyżowej. Przy moście na Kamiennej stoi figura św. Jana Nepomucena z 1755 roku.
Cmentarz i pamięć
Na miejscowym cmentarzu zachowały się XIX-wieczne kamienne nagrobki oraz mogiła powstańców z 1863 roku, poległych w pobliskich walkach. W czasie powstania styczniowego na plebanii odbywały się narady dowódców. Mieszkanka Kunowa Marianna Jaworska, która w czasie okupacji uratowała żydowską dziewczynkę, została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.
Plan wizyty
- Rano kościół św. Władysława i dzwonnica.
- Przed południem cmentarz i figura nad Kamienną.
- Po południu Krzemionki z prehistorycznymi kopalniami albo Ostrowiec Świętokrzyski.
Ciekawostki
- W 1977 roku w Kunowie nakręcono większość scen filmu „Wszyscy i nikt” Konrada Nałęckiego.
- Przez miasto prowadzi niebieski szlak turystyczny z Łysej Góry do Pętkowic.
Z dziećmi
Szukanie w kościele kamiennych rzeźb i figur wykonanych przez miejscowych mistrzów to dobra zabawa w spostrzegawczość.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni.
Jak dojechać
Kunów leży przy drodze krajowej nr 9, ok. 8 km na północny zachód od Ostrowca Świętokrzyskiego; dojedziesz samochodem lub pociągiem.
W okolicy
- Ostrowiec Świętokrzyski – pałac w Częstocicach.
- Krzemionki – prehistoryczne kopalnie.
- Bałtów – JuraPark.
- Wąchock – opactwo cystersów.
- Starachowice – muzeum przyrody i techniki.
- Staropolski Okręg Przemysłowy.
Gdzie spać
W Kunowie i okolicy działają agroturystyki, a większy wybór jest w Ostrowcu Świętokrzyskim – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.
Galeria zdjęć

Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 3.0

Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0

Fot. Jakub Hałun, CC BY-SA 3.0
Opublikowano: 20.11.2026



