Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Kosów Lacki – miasteczko nad Kosówką i obraz El Greca

Neogotycki kościół wielkiego architekta świątyń, plebania, w której odnaleziono obraz przypisywany El Grecowi, i dawny sztetl kilka kilometrów od Treblinki – Kosów Lacki to miasteczko, którego historia zaskakuje.

Fot. Roman Czapski, CC BY-SA 4.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Kosów Lacki to miasteczko liczące ok. 2 tysięcy mieszkańców, położone nad rzeką Kosówką, dopływem Bugu, w powiecie sokołowskim. Leży na historycznym Podlasiu, w dawnej ziemi drohickiej. W pobliżu płynie Bug i rozciąga się Nadbużański Park Krajobrazowy, a 10 km dalej znajduje się miejsce pamięci w Treblince.

Historia

W 1417 roku wieś nadano kanonikowi pułtuskiemu Marcinowi Ciołkowi. Przez wieki należała do rodu Kosowskich, a potem Nowińskich i Kuszlów. W czasie potopu szwedzkiego doszło tu do potyczki z oddziałem szwedzkim – zbiorowe mogiły poległych znajdują się w mieście. Kosów jako miasto powstał z połączenia Kosowa Lackiego i Kosowa Ruskiego – stąd przydomek „Lacki”, odróżniający część polską od ruskiej. W 1778 roku podkomorzy drohicki Franciszek Marceli Kossowski lokował miasto na mocy przywileju króla Stanisława Augusta. Po powstaniu styczniowym Kosów stracił prawa miejskie, a odzyskał je 1 stycznia 2000 roku.

Obraz El Greca

W 1964 roku w kosowskiej plebanii historyczki sztuki z Instytutu Sztuki PAN – Izabella Galicka i Hanna Sygietyńska – odkryły obraz „Ekstaza świętego Franciszka”, przypisywany El Grecowi. To jedno z najbardziej sensacyjnych odkryć artystycznych w powojennej Polsce. Obraz można dziś oglądać w Muzeum Diecezjalnym w Siedlcach.

Kościół Narodzenia NMP

Parafialny kościół Narodzenia NMP zbudowano w 1907 roku według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego – jednego z najważniejszych architektów kościołów w Królestwie Polskim. Znaczna część wyposażenia pochodzi z wcześniejszych, drewnianych świątyń. W mieście zachowały się też kapliczki – XVIII-wieczna nisza z figurą św. Jana Nepomucena w murze dawnego parku dworskiego i kapliczka z Chrystusem Frasobliwym z pierwszej połowy XIX wieku.

Sztetl i pamięć

Przed wojną znaczną część mieszkańców stanowili Żydzi – zachował się budynek bożnicy i cmentarz żydowski. W czasie okupacji Niemcy utworzyli tu getto, do którego w 1941 roku przesiedlono także Żydów z Kalisza. We wrześniu 1942 roku ok. 1200 osób wywieziono do pobliskiej Treblinki. Kilka osób uratowali polscy sąsiedzi – rodzinę Kołkowskich uhonorowano tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Przyroda

Niedaleko miasta leży rezerwat leśny Bojarski Grąd, a na wschodzie – dolina Bugu z Nadbużańskim Parkiem Krajobrazowym. To dobry teren na spacery i wycieczki rowerowe.

Plan wizyty

  • Rano kościół i kapliczki.
  • Przed południem dawna bożnica i kopiec pamięci.
  • Po południu Muzeum Treblinka albo dolina Bugu.

Ciekawostki

  • Dawne przysłowie „kupą jak Kosowscy” wzięło się od rodu Kosowskich, który przewodził na sejmikach szlacheckich.
  • Nazwa miasta pochodzi od ptaka – kosa.

Z dziećmi

Opowieść o obrazie słynnego malarza odnalezionym w plebanii małego miasteczka to świetna historia detektywistyczna dla dzieci.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok.

Jak dojechać

Kosów Lacki leży ok. 30 km na północ od Sokołowa Podlaskiego; najwygodniej dojechać samochodem.

W okolicy

Gdzie spać

W okolicy Kosowa działają agroturystyki nad Bugiem, a większy wybór jest w Sokołowie Podlaskim – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Kosów Lacki — Kosów Lacki - rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Narodzenia NMP , 1907
Kosów Lacki — Kosów Lacki - rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Narodzenia NMP , 1907
Fot. Roman Czapski, CC BY-SA 4.0
Kosów Lacki — Kosów Lacki. Kapliczka przydrożna z XVIII w. z rzeźbą św. Jana Nepomucena.
Kosów Lacki — Kosów Lacki. Kapliczka przydrożna z XVIII w. z rzeźbą św. Jana Nepomucena.
Fot. Mzopw, CC BY-SA 3.0
Kosów Lacki — Kosów Lacki - Rynek (ul. Wolności).
Kosów Lacki — Kosów Lacki - Rynek (ul. Wolności).
Fot. MOs810, CC BY 4.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 10 km

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Treblinka – muzeum i miejsce pamięci
Miasta i starówki

Treblinka – muzeum i miejsce pamięci

Miejsce pamięci w lesie nad Bugiem, na terenie niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady, w którym zamordowano setki tysięcy Żydów – z pomnikiem, pole…

2–3 godziny
Zuzela – miejsce urodzenia prymasa Wyszyńskiego
Sanktuaria i klasztory

Zuzela – miejsce urodzenia prymasa Wyszyńskiego

Wieś nad Bugiem, w której urodził się prymas Tysiąclecia, kościół ogłoszony jego sanktuarium i drewniana szkoła, do której chodził jako chłopiec – Zuz…

1–2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →