Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Kolej warszawsko-petersburska – śladami linii – przewodnik

Linia, która w XIX wieku połączyła Warszawę z Petersburgiem, zmieniła krajobraz północno-wschodniej Polski – przewodnik po stacjach, dworcach i miasteczkach, które wyrosły przy torach.

Fot. rpogrebniak, CC BY 3.0

czas: 1–2 dnitrudność: łatwa

Kolej warszawsko-petersburska była jedną z najważniejszych linii kolejowych XIX wieku na ziemiach polskich. Łączyła Warszawę z Petersburgiem, stolicą Imperium Rosyjskiego, przez Białystok, Grodno i Wilno. Odcinek na terenie dzisiejszej Polski otwarto w 1862 roku. Wzdłuż torów powstawały stacje, warsztaty i nowe osady, a wiele miasteczek zawdzięcza kolei swój rozwój. Dziś trasą biegnie linia z Warszawy do Białegostoku.

Łochów – pałac nad Liwcem

Jedną z pierwszych stacji za Warszawą jest Łochów – miejscowość, której rozwój przyniosła kolej. Nad Liwcem stoi tu pałac z parkiem, w okresie międzywojennym związany z rodem Kurnatowskich i słynną stadniną koni wyścigowych.

Zaręby Kościelne i Czyżew

Dalej linia biegnie przez dawną ziemię nurską. Niedaleko Zarąb Kościelnych, ze wspaniałym klasztorem reformatów, kolej przyczyniła się do rozwoju przemysłu drzewnego. W Czyżewie zachował się zabytkowy dworzec, w którym działa dziś Muzeum Ziemi Czyżewskiej – rzadki przykład muzeum w budynku, który sam jest częścią historii kolei.

Łapy – miasto kolejarzy

Łapy nad Narwią wyrosły z kilku zaścianków dzięki kolei. 15 grudnia 1862 roku otwarto tu stację, a wkrótce powstały warsztaty naprawy parowozów i wagonów, które przyciągnęły ludzi z całego regionu. W nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku, w pierwszych godzinach powstania styczniowego, stację zdobył oddział powstańczy wraz z kolejarzami.

Białystok

Kolej przyczyniła się do szybkiego rozwoju Białegostoku – przemysłowego miasta włókienniczego. Dziś to stolica Podlasia, z pałacem Branickich, nazywanym Wersalem Podlasia.

Jak zwiedzać

  • Trasę najlepiej przejechać pociągiem – zatrzymując się na wybranych stacjach.
  • Łochów i Czyżew łatwo odwiedzić w jeden dzień z Warszawy.
  • Łapy to dobra baza na wycieczki nad Narew i do Narwiańskiego Parku Narodowego.

Ciekawostki

  • Pierwotny warszawski dworzec tej linii znajdował się na Pradze – dziś w jego miejscu działa dworzec Warszawa Wileńska.
  • W czasie powstania styczniowego kolejarze często wspierali powstańców, przewożąc informacje i ludzi.

Z dziećmi

Podróż pociągiem z przystankami w małych miasteczkach i wizyta w muzeum w dawnym dworcu to świetna przygoda dla małych miłośników kolei.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok.

W okolicy

Gdzie spać

W Białymstoku, Łapach i Ostrowi Mazowieckiej działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Łochów — Pałac w Łochowie
Łochów — Pałac w Łochowie
Fot. rpogrebniak, CC BY 3.0
Zaręby Kościelne — The church of Simon the Zealot and Jude the Apostle in Zaręby Kościelne, Poland
Zaręby Kościelne — The church of Simon the Zealot and Jude the Apostle in Zaręby Kościelne, Poland
Fot. Fczarnowski, CC BY-SA 4.0
Czyżew — ul. Duży Rynek 15
Czyżew — ul. Duży Rynek 15
Fot. Adam-dalekie-pole, CC BY-SA 3.0
Łapy — Łapy kościół św. Jana Chrzciciela, woj. podlaskie
Łapy — Łapy kościół św. Jana Chrzciciela, woj. podlaskie
Fot. Robert Wielgórski, CC BY-SA 3.0
Białystok — Branicki Palace & Garden Sculptures in Białystok. Białystok is the largest city in northea
Białystok — Branicki Palace & Garden Sculptures in Białystok. Białystok is the largest city in northea
Fot. Scotch Mist, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 20.11.2026

Gdzie spać w okolicy

Na mapie →

Obiekty z rejestru hotelarskiego w promieniu 150 km

Pokaż wszystkie (361) na mapie

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Czyżew – miasto nad Brokiem i dworzec-muzeum
Miasta i starówki

Czyżew – miasto nad Brokiem i dworzec-muzeum

Kościół na rynku, przez który biegnie krajowa droga, dworzec dawnej kolei do Petersburga zamieniony w muzeum i miasto, które przez rok po odzyskaniu p…

1–2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →