Biskupi płoccy – miasta i rezydencje – przewodnik
Katedra, w której spoczywają władcy Polski, zamek nad najdłuższym rynkiem w Europie i miasteczka zakładane z woli biskupów – przewodnik po miejscach, które ukształtowała władza biskupów płockich.
Biskupstwo płockie należało do najstarszych i najbogatszych w Polsce. Jego biskupi byli nie tylko duchownymi, ale też wielkimi właścicielami ziemskimi – posiadali miasta, wsie i zamki na całym Mazowszu. Zakładali nowe miasteczka, budowali kościoły i rezydencje, a ich ślady widać do dziś w wielu miejscach północnego i wschodniego Mazowsza.
Płock – Wzgórze Tumskie
Stolicą diecezji jest Płock – w XI i XII wieku, za Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego, stolica Polski. Na Wzgórzu Tumskim nad Wisłą stoi bazylika katedralna – jedna z najstarszych katedr w Polsce – w której spoczywają ci dwaj władcy. Obok wznosi się zamek książąt mazowieckich.
Pułtusk – zamek biskupi
Najważniejszą rezydencją biskupów poza Płockiem był Pułtusk nad Narwią. Na skraju jednego z najdłuższych rynków w Europie – mierzącego ok. 400 metrów – stoi zamek biskupów płockich, wielokrotnie przebudowywany. Dziś mieści się w nim Dom Polonii. Nad rynkiem góruje wieża ratusza z muzeum.
Brok nad Bugiem
Brok nad Bugiem, na skraju Puszczy Białej, przez stulecia należał do biskupów płockich. O tej historii przypominają zabytkowy kościół i układ dawnego miasteczka. Dziś to popularne miejsce wypoczynku nad rzeką, z piaszczystymi plażami i sosnowymi lasami.
Andrzejewo – miasto biskupa Krzyckiego
Na wschodnim Mazowszu, w dawnej ziemi nurskiej, leży Andrzejewo – dawna biskupia wieś Wronie, która w XVI wieku z inicjatywy biskupa Andrzeja Krzyckiego otrzymała prawa miejskie. Zachował się tu późnogotycki kościół, którego budowę rozpoczęto w 1526 roku. W Andrzejewie dzieciństwo spędził przyszły prymas Stefan Wyszyński.
Jak zwiedzać
- Płock i Pułtusk to osobne cele – każde miasto warto zwiedzać przez cały dzień.
- Brok i Andrzejewo łatwo połączyć w trasę po wschodnim Mazowszu, z Ostrowią Mazowiecką i Puszczą Białą.
Ciekawostki
- Andrzej Krzycki był nie tylko biskupem, ale też poetą i dyplomatą, a później prymasem Polski.
- Wiele miasteczek biskupich zachowało regularny układ ulic z dużym rynkiem.
Z dziećmi
Wejście na wieżę ratusza w Pułtusku i spacer po najdłuższym rynku to atrakcje, które zainteresują dzieci.
Kiedy przyjechać
Od wiosny do jesieni.
W okolicy
- Płock – Wzgórze Tumskie.
- Pułtusk – najdłuższy rynek i zamek biskupi.
- Puszcza Biała i Brok nad Bugiem.
- Andrzejewo – gotycki kościół.
- Zamki biskupie w Polsce.
- Ziemia płocka.
Gdzie spać
W Płocku, Pułtusku i nad Bugiem w Broku działają hotele i pensjonaty – zobacz noclegi. Więcej miejsc: kategoria Zamki i twierdze.
Galeria zdjęć

Fot. geo573, CC BY 3.0

Fot. Wistula, CC BY 3.0

Fot. Maria Weronika Kmoch, CC BY-SA 4.0

Fot. Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0

Fot. Lesmad, CC BY-SA 4.0
Opublikowano: 20.11.2026



