Przejdź do treści
Miasta i starówki Ciekawe miejsca

Żychlin – miasteczko nad Słudwią

Klasycystyczny kościół z dzwonnicą, dawna cukrownia, kamienice przy rynku i tradycja polskiego przemysłu elektrotechnicznego – Żychlin to ciekawy przystanek między Kutnem a Łowiczem.

Fot. Sebix27, CC BY-SA 3.0

czas: 1–2 godzinytrudność: łatwa

Żychlin to miasto liczące ok. 8 tysięcy mieszkańców, położone w powiecie kutnowskim, nad rzeką Słudwią, na Nizinie Środkowomazowieckiej. Historycznie należy do ziemi łęczyckiej. Leży mniej więcej w połowie drogi między Kutnem a Łowiczem, dlatego łatwo połączyć go z wycieczką do tych miast.

Historia

Wieś szlachecka istniała tu już w 1309 roku, a w 1331 roku zdobyli ją Krzyżacy. Prawa miejskie Żychlin otrzymał przed 1397 rokiem. Od 1744 roku miasto należało do Józefa Antoniego Sołłohuba. Pod koniec XVIII wieku liczyło 350 mieszkańców i 68 domów. W 1870 roku władze carskie odebrały mu prawa miejskie – według przekazów za udział mieszczan w powstaniu styczniowym. Żychlin odzyskał je w 1924 roku.

Kościół i dzwonnica

Najcenniejszym zabytkiem jest murowany kościół św. Piotra i Pawła z 1782 roku, rozbudowany w 1838 roku. Kaplicę i zakrystię dobudowano po 1911 roku. Obok stoją murowana dzwonnica z pierwszej połowy XIX wieku i XIX-wieczna plebania. Przy ogrodzeniu kościoła rośnie okazała lipa drobnolistna – pomnik przyrody.

Rynek i kamienice

Przy dawnym rynku zachowały się kamienice z pierwszej połowy XIX wieku, z oryginalnymi oknami i drzwiami. W mieście stoi też dom Pruszaków z początku XX wieku i dawna synagoga. Spacer po centrum pozwala zobaczyć, jak wyglądało niewielkie miasto Królestwa Polskiego.

Cukrownia i przemysł

W 1853 roku zbudowano tu ceglaną cukrownię Walentynów, przebudowaną w 1921 roku. W tym samym roku inżynier Zygmunt Okoniewski założył w Żychlinie zakłady elektrotechniczne, z których wyrósł przemysł elektromaszynowy – symbol miasta przez cały XX wiek. W latach 70. liczba mieszkańców podwoiła się. Na terenie dawnych zakładów rośnie dąb szypułkowy „Wojtek”, pomnik przyrody.

Pradzieje i wojna

Przy placu 29 Listopada odkryto grób skrzynkowy kultury pomorskiej sprzed ok. 2500 lat – znaleziska trafiły do Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku w mieście działały szpitale polowe, a na cmentarzach spoczywają polscy żołnierze. Podczas okupacji Żychlin stracił prawie 40 procent mieszkańców – Żydów z getta Niemcy zamordowali w obozie w Chełmnie nad Nerem.

Plan wizyty

  • Rano kościół, dzwonnica i dawny rynek.
  • Przed południem dawna cukrownia i dom Pruszaków.
  • Po południu gotycki zamek w Oporowie albo Łowicz.

Ciekawostki

  • Na początku XX wieku w Żychlinie działała wspólnota mariawitów.
  • Miastem partnerskim Żychlina są Brody na Ukrainie.

Z dziećmi

Wycieczkę warto połączyć z zamkiem w Oporowie, otoczonym parkiem i fosą, albo z muzeum i kolejką wąskotorową w Krośniewicach.

Kiedy przyjechać

Przez cały rok – Żychlin to dobry przystanek w drodze z Kutna do Łowicza.

Jak dojechać

Żychlin leży ok. 20 km na wschód od Kutna. Przez miasto przebiega linia kolejowa, a samochodem dojedziesz z autostrady A1 lub A2.

W okolicy

Gdzie spać

W Żychlinie działają pensjonaty, a większy wybór hoteli jest w Kutnie i Łowiczu – zobacz noclegi. Więcej miast: kategoria Miasta i starówki.

Galeria zdjęć

Żychlin — Centrum Miasta Żychlin
Żychlin — Centrum Miasta Żychlin
Fot. Sebix27, CC BY-SA 3.0
Żychlin — Kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Żychlinie – kościół należący do para
Żychlin — Kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Żychlinie – kościół należący do para
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0
Żychlin — Kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Żychlinie – kościół należący do para
Żychlin — Kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Żychlinie – kościół należący do para
Fot. MOs810, CC BY-SA 4.0

Opublikowano: 19.11.2026

Atrakcje i trasy w okolicy

Mapa →
Oporów – gotycki zamek w parku
Zamki i twierdze

Oporów – gotycki zamek w parku

Ceglany zamek z XV wieku na sztucznej wyspie, otoczony fosą i parkiem ze stawami – jeden z najlepiej zachowanych zamków rezydencjonalnych w środkowej …

1–2 godziny

Więcej: Miasta i starówki

Więcej →